دکترین
مَیِّت: تجهیز میت
برای تجهیز میت احکامی بیان شده است. ۲.
۱ - شتاب در تجهیز پس از یقین به مرگ، شتاب در تجهیز ( غسل ، کفن ، نماز و دفن ) او مستحب است و در صورت مشکوک بودن مرگ وی، تا حصول علم به مردن باید صبر شود. ۲.
۲ - وجوب کفایی در تجهیز به قول مشهور، تجهیز میت، واجب کفایی است. برخی تجهیز را بر خصوص ولی میت واجب دانستهاند. در این صورت، تجهیز بر همه مکلفان واجب کفایی نخواهد بود. البته بنابر قول مشهور، اقدام بر تجهیز میت - در فرضی که غیر ولی بخواهد عهدهدار آن گردد- باید با اذن ولی باشد. ۲.
۳ - حکم جنین اگر جنین در رحم حامله بمیرد و سالم بیرون آوردن آن ممکن نباشد، باید با قطعه قطعه کردن، آن را بیرون آورند و اگر زنی بمیرد و جنین او زنده باشد، شکم زن شکافته و جنین بیرون آورده و سپس شکاف دوخته میشود. جمعی شکافتن را به سمت چپ زن مقید کردهاند. ۲.
۴ - ولی میت در تجهیز ولی میت به تجهیز او اولی از دیگران است. مراد از ولی میت به قول مشهور، کسی است که در ارث بردن از میت اولی از دیگران است. برخی گفتهاند: احتمال میرود مراد از ولی میت کسی باشد که علقه و پیوند او به میت شدیدتر است؛ خواه پیوند نسبی باشد یا سببی؛ بلکه برخی این احتمال را ترجیح داده و آن را اظهر دانستهاند. با وجود زوج ، وی به همسر فوت شدهاش اولی از هر کس دیگر است. با تعدد اولیا (وارثان) در یک طبقه، مرد اولی از زن است. البته در اینکه مرد مطلقا اولی از زن است؛ چه میت مرد باشد و چه زن یا اگر میت زن باشد، زن اولی است، مسئله اختلافی است. اکثر متاخران قول نخست را برگزیدهاند. چنانکه پدر میت اولی از پسر او است و بنابر قول مشهور، برادر پدری و مادری اولی از برادر پدری یا مادری و برادر پدری اولی از برادر مادری، و عمو اولی از دایی و اولاد عمو اولی از اولاد دایی میباشند. به تصریح برخی در صورت فقدان همه وارثان، ولایت به اهل ولا؛ یعنی معتق و با نبود او ضامن جریره، منتقل میشود (ببینید: ولاء ) و با فقدان اهل ولا، ولایت به حاکم شرع و با نبود او به مسلمان عادل منتقل میگردد. آیا مقصود از اولویت ولی در تجهیز میت، اولویت وجوبی است؛ به گونهای که انجام دادن دیگری بدون اذن او حرام باشد، یا اولویت استحبابی؟ مسئله محل اختلاف است. بنابر قول نخست، اگر کار انجام گرفته توسط دیگری عبادت باشد، مانند نماز میت ، آن عبادت باطل خواهد بود.
منبع: ج۲، ص۲۱۷ - ۲۱۸ · جواهر الکلام، ج۴، ص۳۰ · الحدائق الناضرة، ج۳، ص۳۷۷ · ج۱، ص۴۸-۴۹ · ج۱، ص۷۲۹ - ۷۳۰ · شیخ مفید، المقنعة، ص۸۷ · ج۱، ص۳۰ · مدارک الاحکام، ج۲، ص۵۹ - ۶۰ · مفاتیح الشرائع، ج۲، ص۱۶۳ · مستند الشیعة، ج۳، ص۸۸ · الحدائق الناضرة، ج۳، ص۳۸۰ · ج۱، ص۱۸۳ · جامع المقاصد، ج۱، ص۴۰۸ · جواهر الکلام، ج۴، ص۳۶ - ۴۰
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
