ناسخ: تعریف

ناسخ، از ارکان نسخ بوده و به معنای دلیل معتبر شرعی است که پس از دلیل دیگری می‌آید و ناظر به آن بوده و بر عدم بقای حکم ثابت به دلیل اول در زمان آینده دلالت می‌کند، مانند این آیه سوره مجادله (أَ أَشْفَقْتُمْ أَنْ تُقَدِّمُوا بَیْنَ یَدَیْ نَجْواکُمْ صَدَقات؛ «آیا از این‌که پیش از نجوا کردن با رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) صدقه دهید ترسیدید؟»، که ناسخِِ آیه دیگر است که می‌فرماید:(یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا ناجَیْتُمُ الرَّسُولَ فَقَدِّمُوا بَیْنَ یَدَیْ نَجْواکُمْ صَدَقَةً)؛ «هر گاه می‌خواهید که با رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) سخن سری بگویید، باید پیش از آن صدقه بدهید». منبع: مجادله/سوره۵۸، آیه۱۲ · مجادله/سوره۵۸، آیه۹