نافع بن هلال بجلی: رشادت نافع در روز عاشورا

برادرم را فریفتی و او را به کشتن دادی! » امام (علیه‌السّلام) فرمود: «من برادرت را فریب ندادم، بلکه خدای تعالی او را هدایت فرمود و تو به گمراهی کشیده شدی.» سپس علی خطاب به امام (علیه‌السّلام) گفت: «خداوند مرا بکشد، اگر تو را نکشم و یا به دست تو کشته نشوم! » سپس به سوی امام (علیه‌السّلام) حمله‌ور شد تا با نیزه‌اش به امام (علیه‌السّلام) ضربتی بزند؛ اما نافع بن هلال بجلی پیش دستی کرد و بر او حمله کرد و او را مجروح ساخت. مردی به نام مزاحم بن حریث در پاسخ او گفت: «ما بر دین عثمان هستیم!» نافع بن هلال گفت: «تو بر دین شیطانی» و سپس با شمشیر بر او حمله کرد؛ مزاحم خواست بگریزد که ضربت نافع به او مهلت نداد و او را به هلاکت رساند. ۷. ۱ - تیرهای نافع نافع بن هلال، تیرانداز ماهری بود. او نامش را روی تیرهای پیکان خود و تیرهای نشان‌دار را به سوی دشمن پرتاب می‌کرد. (هو کان نافع بن هلال الجملی قد کتب اسمه علی افواق نبله فجعل یرمی به مسومة.. «مسومه» به معنای نشان داراست. یعنی علامت گذاری کرده بود». پس چنان که در متن ملاحظه می‌شود، عبارت «تیرهای نشان‌دار و علامت‌دار» درست است، نه تیرهای مسموم، چنانکه بعضی‌ها به جای «مسومه» (مسمومه) نوشته‌اند که ظاهراً تحریف صورت گرفته است و درست آن، همان «مسومه» است.) او در حین پرتاب تیرها این‌گونه رجز می‌خواند: ارمی بها معلمة افواقها••• والنّفس لا ینفعها اشفاقها مسمومة تجری بها اخفاقها••• لیملانّ ارضها رشاقها «تیرهایی پرتاب می‌کنم که بر بالای آن نوشته شده است و جان را ترس از آن سودی نبخشد؛ در حالی که مسموم و مستانه جلو می‌رود، تا این که زمین رزمگاه را پر از تیرهای لطیف کند.» او با پرتاب تیرهایش، دوازده نفر از سپاهیان عمر بن سعد را کشت و بسیاری را مجروح ساخت. هنگامی که تیرهایش تمام شد، شمشیر خود را برکشید و در این حالی که این رجز را می‌خواند: انا الغلام الیمنی الجملی•• • دینی علی دین حسین و علی ان اقتل الیوم فهذا املی•• • و ذاک رایی و الاقی عملی «من جوان یمنی جملی هستم، که دینم همان دین حسین (علیه‌السّلام) و علی (علیه‌السّلام) است؛ آرزویم امروز این است که کشته شوم. پس آن رای من است و عملم را خود ملاقات می‌کنم» به صفوف لشکر دشمن حمله‌ور شد. منبع: انساب الاشراف، تحقیق محمد باقر محمودی، ج۳، ص۱۹۲، بیروت، دارالتعارف، چاپ اول، ۱۹۷۷ · تاریخ الامم و الملوک (تاریخ الطبری)، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، ج۵، ص۴۳۵، بیروت، دارالتراث، چاپ دوم، ۱۹۶۷ · تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۴۴۱ · ج۳، ص۱۹۷ · الفتوح، تحقیق علی شیری، ج۵، ص۱۱۰، بیروت، دارالاضواء، چاپ اول، ۱۹۹۱ · انساب الاشراف، تحقیق محمد باقر محمودی، ج۳، ص۱۹۷، بیروت، دارالتعارف، چاپ اول، ۱۹۷۷ · ج۳، ص۲۵۲، قم، علامه، ۱۳۷۹ق