نخست درخواست وارث — وارث محکوم له

۵۴۵ وارث محکوم له، قائم مقام قانونی او به شمار می رود. پس چنانچه محکوم له پیش از درخواست اجرا فوت کند وارث او علی القاعده می تواند به قائم مقامی او درخواست اجرای حکم نماید. چنانچه محکوم له بیش از یک وارث داشته باشد در خواست هریک نسبت به سهم خود او پذیرفته میشود. اما در حقوقی که قائم به شخص است (مانند تمکین همانگونه که با فوت صاحب حق حق و نیز دعوا حتی اگر اقامه دعوا شده باشد ساقط میشود نک ش. (۱۰۸۴ و ۱۰۸۵) اگر حکمی نیز صادر شده باشد با فوت محکوم له درخواست اجرا منتفی شده و اگر عملیات اجرایی نیز در جریان باشد عملیات اجرایی تعطیل و پرونده اجرایی از این حیث مختومه میشود نک ش. ۱۱۰۹) ۵۳۶ قائم مقامی وارث از مورث نه تنها در اجرای احکامی که راجع به اموال منقول غیر منقول و وجه نقد صادر شده اند روشن است بلکه در احکامی که محکوم به آنها انجام عمل فعل یا ترک فعل است نیز با همان قیدی که گفته شد نک ش (۱۰۸۴ و ۱۰۸۵) نیاز به تشریح ندارد. پس چنانچه محکوم به برای نمونه خلعید از ملکی و یا تنظیم سند رسمی ملکی باشد و محکوم له فوت کند هر یک از وراث می تواند درخواست اجرای حکم نماید تا حکم نسبت به سهم وی اجرا شود؛ یعنی در نمونه بالا بسته به مورد، نسبت به سهم او از ملک خلع ید شده نک ج ۲، ش. ۱۵۲۷ به بعد) و یا سند رسمی ملک نسبت به سهم او به نام وی تنظیم گردد. ۳۷ بررسی لزوم شرط ارائه گواهی انحصار وراثت برای درخواست اجرای حکم اما پرسش این است که آیا وارث برای درخواست اجرای حکم باید گواهی انحصار وراثت پیوست درخواست اجرا نماید یا گواهی نامه فوت محکوم له و ارائه مدارک وراثت و شناسایی وارث مانند شناسنامه و کارت ملی کافی است؟ همانگونه که آمده است چنانچه در جریان دادرسی یکی از اصحاب دعوا فوت کند علی القاعده دادرسی توقیف میشود و با معرفی ورثه متوفا دادرسی از توقیف بیرون میرود و اثبات این امور فوت و وراثت مستلزم ارائه گواهی انحصار وراثت نبوده و رویه عملی دادگاه ها ارائه گواهی نامه فوت ... را لازم و کافی میداند. در اجرای حکم نیز میتوان همین ترتیب را پذیرفت. با این همه اگرچه درخواست اجرا و حتی تعقیب عملیات اجرایی با همین اندازه دلیل انجام می شود ولی روشن است که دادورز (مأمور اجرا محکوم به، به مفهوم اعم را در صورتی می تواند به وارث محکوم له دهد که گواهی انحصار وراثت تسلیم نماید. پس برای نمونه چنانچه به سود متوفا حکم الزام به تنظیم سند رسمی و یا پرداخت پولی علیه شخصی صادر شده باشد اگرچه هر یک از وراث می تواند با ارائه مدارک فوت وراثت و شناسایی شناسنامه ها، کارت ملی نسبت به سهم خود درخواست اجرای حکم نموده و حتی عملیات اجرایی را تعقیب نماید اما تنظیم سند به نام هر یک از وراث محکوم له نسبت به سهم وی و یا پرداخت سهمی او از این پول توسط قسمت اجرا مستلزم ارائه گواهی انحصار وراثت است. ماده ۹.. م. ا ر له نیز همین ترتیب را مقرر میدارد