دکترین
نرخ تورم سالانه خرداد ۶۲ درصد شد؛ تورم نقطه به نقطه خرداد، ۸۸.۶ درصد
نرخ تورم سالانه خرداد ۶۲ درصد شد؛ تورم نقطه به نقطه خرداد، ۸۸.۶ درصد
▫در خرداد۱۴۰۵ نرخ تورم سالانه برای خانوارهای کشور به ۶۲.۰ درصد رسید که نسبت به همین اطلاع در ماه قبل، ۴.۳ رشد کرد.
▫طبق گزارش مرکز آمار، در خرداد ماه ۱۴۰۵ تورم ماهانه خانوارهای کشور برابر ۵.۹ درصد بوده است.
▫در خرداد ماه ۱۴۰۵ تورم نقطه به نقطه خانوارهای کشور، ۸۸.۶ درصد بوده است؛ یعنی خانوارهای کشور به طور میانگین، ۸۸.۶ درصد بیشتر از خرداد ماه ۱۴۰۴ برای خرید یک «مجموعه کالاها و خدمات یکسان» هزینه کرده اند.
بررسی فنی زمین‌لرزه‌های اخیر ونزوئلا
در تاریخ ۲۴ ژوئن ۲۰۲۶، شمال ونزوئلا شاهد وقوع یک توالی لرزه‌ای بسیار مهم و کم‌سابقه بود؛ توالی‌ای که بر اساس گزارش‌های اولیه و به‌روزرسانی‌شده، شامل دو زمین‌لرزه بزرگ با بزرگای گشتاوری ۷.۱ و سپس ۷.۵ بود. رخداد دوم تنها حدود ۳۹ ثانیه پس از رخداد نخست اتفاق افتاد و به همین دلیل، این توالی از نظر لرزه‌شناسی به‌عنوان یک «دوبلت لرزه‌ای» مورد توجه قرار گرفته است.
بر اساس داده‌های USGS، کانون این رخدادها در ناحیه شمالی ونزوئلا، در محدوده‌ای نزدیک به Morón / Yumare و در فاصله‌ای در حدود ۱۶۰ تا ۱۷۰ کیلومتری غرب کاراکاس قرار داشته است. عمق کانونی رخدادها کم‌عمق گزارش شده و در حدود ۱۰ تا ۲۰ کیلومتر بوده است؛ موضوعی که از نظر مهندسی زلزله اهمیت زیادی دارد، زیرا زمین‌لرزه‌های کم‌عمق معمولاً انرژی بیشتری را با اتلاف کمتر به سطح زمین منتقل می‌کنند و می‌توانند باعث شدت جنبش زمین و خسارت بیشتر شوند.
از نظر زمین‌ساختی، شمال ونزوئلا در پهنه اندرکنش میان صفحه کارائیب و صفحه آمریکای جنوبی قرار دارد. این پهنه عمدتاً با گسل‌های امتدادلغز راست‌گرد شناخته می‌شود. سازوکار کانونی گزارش‌شده برای رخدادها نیز با ماهیت امتدادلغز این مرز صفحه‌ای سازگار است.
در حالت معمول، پس از یک زمین‌لرزه بزرگ، پس‌لرزه‌ها معمولاً با بزرگای کمتر از رخداد اصلی رخ می‌دهند؛ اما در دوبلت‌های لرزه‌ای، دو رخداد بزرگ و نزدیک بهم، از نظر زمانی و مکانی، در یک توالی پیچیده رخ می‌دهند. یکی از تفسیرهای محتمل این است که رخداد اول، تنش را روی بخش مجاور یا گسل نزدیک منتقل کرده و باعث فعال شدن رخداد دوم شده است.
این مسئله از دیدگاه مهندسی سازه بسیار مهم است؛ زیرا ساختمان‌ها و زیرساخت‌ها ممکن است در زمین‌لرزه اول دچار کاهش سختی، ترک‌خوردگی، آسیب در اجزای غیرسازه‌ای یا ضعف موضعی شوند و سپس در مدت بسیار کوتاهی، تحت اثر زمین‌لرزه دوم قرار گیرند. چنین توالی‌هایی می‌توانند ظرفیت باقی‌مانده سازه را کاهش دهند و احتمال خرابی پیش‌رونده، فروریزش موضعی یا حتی فروریزش کلی را افزایش دهند.
گزارش‌ها از خسارت گسترده در بخش‌هایی از ونزوئلا، از جمله Caracas و La Guaira، تخریب برخی ساختمان‌ها، اختلال در برق، ارتباطات، حمل‌ونقل، بنادر و برخی زیرساخت‌های حیاتی خبر می‌دهند. همچنین تعطیلی یا اختلال در عملکرد فرودگاه، قطعی خدمات شهری و دشواری در عملیات امداد و نجات گزارش شده است. آمار تلفات و مصدومان نیز همچنان در حال تغییر است.
یکی دیگر از نکات مهم این رخداد، خطر پس‌لرزه‌ها است. پس از زمین‌لرزه‌ای با بزرگای بیش از ۷، وقوع پس‌لرزه‌های متعدد کاملاً قابل انتظار است. این پس‌لرزه‌ها می‌توانند برای ساختمان‌هایی که در دو رخداد اصلی آسیب دیده‌اند، بسیار خطرناک باشند. به همین دلیل، بازگشت سریع و بدون ارزیابی فنی به ساختمان‌های آسیب‌دیده می‌تواند ریسک جدی ایجاد کند.
از دیدگاه ژئوتکنیکی نیز با توجه به توپوگرافی کوهستانی بخشی از منطقه، وجود رسوبات نرم در دشت‌های ساحلی و دره‌ها و شدت بالای جنبش نیرومند زمین، خطر زمین‌لغزش و روانگرایی خاک باید جدی گرفته شود. این پدیده‌ها می‌توانند باعث انسداد مسیرهای امدادرسانی، آسیب به راه‌ها و پل‌ها، تخریب تأسیسات و افزایش خسارت‌های ثانویه شوند.
چند نکته فنی مهم از این رخداد:
1⃣ بزرگای بالا و عمق کم، ترکیبی بسیار خطرناک برای تولید جنبش نیرومند زمین است.
2⃣ رخداد دوم در فاصله زمانی بسیار کوتاه پس از رخداد اول، می‌تواند اثر مخرب تجمعی روی سازه‌ها داشته باشد.
3⃣ دوبلت‌های لرزه‌ای نشان می‌دهند که تحلیل خطر زلزله نباید فقط بر یک رخداد منفرد متمرکز باشد.
4⃣ آسیب اولیه در اجزای غیرسازه‌ای، میانقاب‌ها، اتصالات، دیافراگم‌ها و سیستم‌های تأسیساتی می‌تواند در رخداد دوم تشدید شود.
5⃣ ارزیابی ایمنی پس از زلزله باید توسط تیم‌های تخصصی و بر اساس پروتکل‌های فنی انجام شود.
6⃣ پس‌لرزه‌ها، زمین‌لغزش، روانگرایی و اختلال در زیرساخت‌ها، بخشی جدایی‌ناپذیر از مدیریت بحران پس از چنین رخدادهایی هستند.
7⃣ این رخداد بار دیگر اهمیت طراحی لرزه‌ای، مقاوم‌سازی ساختمان‌های موجود، کنترل کیفیت اجرا و آمادگی شهری در برابر زلزله‌های کم‌تکرار اما پرخطر را نشان می‌دهد.
نکته بسیار مهم آن است که این زمین‌لرزه، مانند سایر زمین‌لرزه‌ها، قابل پیش‌بینی دقیق از نظر زمان، مکان و بزرگا نبوده است. آنچه علم زلزله می‌تواند ارائه دهد، تحلیل خطر احتمالاتی، شناخت گسل‌های فعال، برآورد سناریوهای محتمل، پایش لرزه‌ای، هشدار سریع زلزله و ارزیابی سریع خسارت پس از وقوع زمین‌لرزه است؛ نه پیش‌بینی قطعی زمان وقوع زلزله.
دکترمقدم نژاد
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.