نظر نگارندگان — سازش پس از طرح دعوا در چهار

سازش پس از طرح دعوا در چهار حالت امکان دارد حالت اول) سازش در دادگاه در این حالت طرفین حین رسیدگی در دادگاه حاضر شده و اعلام می دارند قصد سازش دارند و از دادگاه درخواست صدور گزارش اصلاحی میکنند. دادگاه توافقات و تعهداتی که مدنظر طرفین است را صرفاً به عنوان نویسنده (نه دخالت کننده در امر سازش صورت جلسه کرده و به امضای طرفین می رساند و پس از آن در مهلت مقرر نسبت به صدور گزارش اصلاحی اقدام می نماید مواد ۱۸۲ و ۱۸۴ قانون آیین دادرسی مدنی). حالت دوم سازش خارج از دادگاه به صورت رسمی در این حالت طرفین در حین رسیدگی به یکی از دفاتر اسناد رسمی مراجعه و سازش نامه را در آنجا تنظیم و صورت جلسه می کنند و پس از آن سازش نامه رسمی را به دادگاه ارائه می دهند. در این حالت نیازی به حضور طرفین در دادگاه نیست و به صرف درخواست و ارائه سند رسمی سازش نامه دادگاه براساس توافقات و تعهدات مندرج در آن با استناد به ماده ۱۸۱ قانون آیین دادرسی مدنی ختم پرونده را اعلام و اختلاف را به موجب سازش نامه در پرونده صورت جلسه می نماید بدون اتخاذ هیچ تصمیم دیگری هر چند بسیاری از محاکم در این مورد نیز براساس سازش نامه رسمی در دفترخانه و ارجاع موضوع به آن پرونده را در قالب گزارش اصلاحی مختومه میکنند.