نظریه شماره ۷/ ۷۳۴۳ مورخ ۱۳۸۴/۱۰/۱۸ — سؤال

مراد مقنن از عدم رعایت تشریفات آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی در رسیدگی به دعاوی تصرف عدوانی، ممانعت از حق و مزاحمت، مراحل دادرسی پس از اقامه دعوی است. برای اقامه دعاوی مذکور مستلزم تقدیم دادخواست و پرداخت هزینه دادرسی م. ب..» سؤال: آیا رسیدگی به دعاوی تصرف عدوانی، ممانعت از حق و مزاحمت مستلزم تقدیم دادخواست و پرداخت هزینه دادرسی است؟ با عنایت به اینکه در ماده ۴۸ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی قانون که رسیدگی به دعاوی موضوع فصل هشتم قانون آیین دادرسی را تابع تشریفات آیین مذکور، مستلزم تقدیم دادخواست م. ب.. مگر در مواردی که به تصریح قانون با تقدیم شکایت آیین دادرسی نبوده... مذکور در ماده ۱۷۷ ۵۰۳ همان قانون هزینه دادرسی را پرداخت نماید. در خصوص دعاوی ثلاث، به جز که در مورد تصرف عدوانی امین باشد، شرط اختصاصی دیگری که مربوط به دادخواست باشد وجود ندارد. اما در خصوص بیان می دارد سرایدار خادم کارگر و به طور کلی هر امین دیگری چنانچه پس از ده روز از تاریخ ابلاغ اظهارنامه مالک یا ماذون از طرف مالک یا کسی که حق مطالبه دارد مبنی بر مطالبه مال امانی از آن رفع تصرف نماید، متصرف عدوانی محسوب می شوند. از ماده فوق الذکر چنین برداشت می شود که در دعاوی تصرف عدوانی امین خواهان که را دارد می بایست به طرفیت متصرف که سرایدار یا خادم یا باشد، اظهارنامه ای برای افراد فوق الذکر ارسال نموده باشد و اگر از ملک مورد تصرف رفع تصرف نمایند، خواهان اظهارنامه فوق الذکر را پیوست دادخواست نموده و دادخواستی با عنوان رفع تصرف عدوانی به طرفیت افراد فوق الذکر مطرح می نماید؛ در نتیجه اظهارنامه ای که در بیان شده است از شرایط اختصاصی دادخواست خواهد بود.