دکترین
نظم آدم پیرمحمدی — ص 266 تا 270
⚠
باب سوم: دادرسی نخستین 8 ۲۷۵
معرفی نمایدء نیز بدون معرفی خوانده آمکان | تعیین می‌شود و طرفین دعوت می‌شوند. تأمین دلیل وجود دارد. (همان) مگر در مواردی که فوریت داشته باشد که
۸خواهان باید موضوع دعوای آینده خود را | بدون دعوت اقدام می‌شود. (همان)
در دادخواست تأمین دلیل مشخص نماید. در | ۲۱بارائه دلیل در تأمین دلیل با خود خواهان
غیر اینصورت دعوای تأمین دلیل رد | است و خوانده می‌تواند همکاری نکند و در
می‌شود. (همان) صورت عدم همکاری خوانده و یا ممانعت از
۹,درخواست تأمین دلیل توأم با کارشناسی | ورود مراتب صورت جلسه و هیچ قوه قهریه
پذیرفته می‌شود. (همان) ای به کار گرفته نمی شود. (همان)
۰ داگاه اگر دلایل را کافی ببیند قرار
تأمین دلیل صادر می‌کند و وقت اجرای قرار
ماده ۱۵۰ - درخواست تأمین دلیل ممکن است در هنگام دادرسی و یا قبل از اقامه
دعوی باشد. ۱(ماده ۱۵۰ قانون آیسین دادرسی جلسه دادرسی ممکن باشد در ضمن
دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی | دادخواست ( که اصولا هر درخواستی باید
دلالت ندارد بر اینکه درخواست تأمین دلیل | ضمن آن باشد) به طریق اولی جایز است.»
ضمن دادخواست پذیرفته نمی شوده زیرا | (ش. ۷/۵۴۶۰ م. ۱۳۷۹/۸/۲۶ ا.ح.ق.
ق). وقتی پذیرش آن قبل از اقامه دعوی و در
ماده ۱۵۱ -درخواست تأمین دلیل چه کتبی یا شفاهی باید حاوی نکات زیر باشد:
۱- مشخصات درخواست کننده و طرف آو.
۲- موضوع دعوایی که برای اثبات آن درخواست تأمین شده است.
۳ - اوضاع و احوالی که موجب درخواست تأمین دلیل شده است. ۱درخواست تأمین دلیل چه کتبی یا شفاهی | درخواست بدون تعیین طرف پذیرفته شده و
باشد باید حاوی مشخّصات درخواست کننده به جریان گذاشته شود. منظور از طرف
و طرف او باشداگرچه به موجب این ماذّه در مقابل شخصی است که دعوا علیه او اقامه
درخواست, «طرف مقابل» باید تعیین شود | شده و یا در آینده ممکن است طرف دعوای
اما ماه ۱۵۴ ق.آدم آجازه داده است که | درخواست کننده قرار گیرد. روشن است که
هرگاه تعیسین طرف مقابسل برای | اگر دعوا آقامه شده باشدء در درخواست باید
درخواست‌کننده‌ی تأمین دلیل ممکن نباشد. | نام خوانده ی دعوا نوشته شود. اما هرگاه
۶ لآ قانون آیین دادرسی مدنی در نظم حقوقی کنونی
درخواست تأمین دلیل پیش از آقامه ی دعوا | سوی شخصی مطرح شود که دعوایی علیه
باشد. دادگاه نمی‌تواند به این علّت | او اقامه شده و یا احتمال می‌دهد در آینده
درخواست را رد نماید مگر اینکه مضمون | علیه او اقامه خواهد شد. (همان. ش ۸۳۲)
درخواست و پیوست‌های احتمالی آن به | ۳« چون طبق فقرات دوم و سوم ماده ۳۱۸
گونه‌ای باشد که دادگاه فی‌الجمله احراز | [ماده ۱۵۱ کنونی] آیین دادرسی مدنی
نماید که شخص يا اشخاصی که در آینده می‌بایست موضوع دعوایی که برای اثبات
ممکن است با درخواست کننده طرف دعوا | آن درخواست تأمین دلیل شده ذکر شود
قرار گیرند قابل تشخیص می‌باشند و | بنابراین قبول درخواست استماع شهادت
درخواست کننده به هر علّتی آنها را معرقی | شهود بعنوان تأمین دلیل, تخلف نیست. » (
ننموده است. (شمس.: عبدالشه, جلدسوم ش. ۴۰۹۲ م. ۱۳۲۶/۶/۱۱ م.ع.امق). ش۳۲) ۴ قرار رد درخواست تأمین دلیل که از
۲.علی‌رغم ظاهر عبارت بند ۲ ماده ۱ | دادگاه صادر شده باشد قابل تجدید نظر
ق.آدم با لحاظ ماذه ۱۹۴ ق..دم نباید | است و اعتراض باید به مرجع ذیربط ارسال
پنداشت که درخواست تأمین را تنها خواهان | گردد که دادگاه تجدیدنظر اعلام نماید آیا
دعوای فعلی یا آینده می‌تواند مطرح کند. در | درخواست قانونی بوده است یا نه» (ش. حقیقت درخواست تأمین دلیل می‌تواند از | ۷/۶۱۶ م۰ ۱۳۷۳/۱/۱۹ احقق). ماده ۱۵۲- دادگاه طرف مقابل را برای تأمین دلیل احضار می‌نماید ولی عدم حضور
او مانع از تأمین دلیل نیست. در آموری که فوریت داشته باشد دادگاه بدون احضار
طرف اقدام به تأمین دلیل می‌نماید.۱.نص مزبور امکان«احضار» طرف را نه برای
تصمیم‌گیری نسبت به درخواست تأمین دلیل بلکه برای «تأمین دلیل» یعنی اجرای
قرار تأمین دلیل پیش‌بینی کرده است. ۱
این ماده دعوت طرف مقابل را از طریق | ابلاغ نسخه دوم درخواست تأمین دلیل به
«احضار» پیش‌بینی کرده است. اگرچه این | طرف مقابل لازم نیست. بلکه. وی فقط
اصطلاح معمولا در امور کیفری باید به کار | برای حضور در محل تأمین دلیل احضار
گرفته شود اما از جمله به قرینه‌ی مواذ ۱۸۷ می‌شود. ( زراعت. عباس؛ پیشین؛ ص
و ۲۴۲ ق,.ج. احضار در واقع همان دعوت به | ۳۲۶
حضور است که مانند سایر موارد در امور | ۴.گاهی, موضوع تأمین دلیل فوریت ندارد. حقوقی باید به وسیله‌ی برگ اخطاریّه انجام | ولی, اوضاع و احوال ایجاب می‌کند که
شود. تأمین دلیل بدون آگاهی طرف انجام شود. زیراء اگر وی از پیش آگاه شود آثار را از
میان می‌برد. برای نمونه» در مورد ملک
اجاره ای که اجاره دهنده به تغییر شغل
مبادرت کرده و خواهان قصد دارد تغییر
شغل را صورت مجلس کند. قانون در این
ماده ۱۵۳ - دادگاه می‌تواند تأمین دلیل را
ارجاع دهد مگر در مواردی که فقط تأمین ۱
صورت قاضی صادر کننده رأی باید شخص
موجب وثوق دادگاه باشد. ۱. اشکال ماده فوق در این است که دادگاه
معمولا در زمانی که دلایل باید تأمین شود
نمی‌تواند پیش‌بینی نماید که مبنای حکمی
را که در آینده صادر خواهد شد تنها دلایل
موضوع تأمین تشکیل می‌دهد تا قرار را
شخصا اجرا نماید.در عمل نیز اجرای قرار به
مدیر دفتر دادگاه ارجاع می‌شود. اجرای قرار
تأمین دلیل شورای حلٌ اختلاف به یکی از
اعضای شورا واگذار می‌شود (شمس,»
عبداله, جلدسوم, ش۸۴۰)
«.بخش استئثنای این ماده معمولاً در
مواردی است که موضوعی در حال رسیدگی
باشد و دادرس دادگاه نیز به درخواست
تأمین دلیل رسیدگی کند و گر نه نسبت به
دعوایی که در آینده مطرح خواهد شد.ء
چگونه می‌توان تشخیص داد که فقط تأمین
دلیل مبنای حکم دادگاه خواهد بود. در این
مورد صرف ادعای درخواست کننده تأمین
دلیل را نمی توان مبنا قرار داد. ( زراعت»
عباس؛ پیشین؛ ص۳۲۷). ۲در مواردی که تأمین دلیل در حوزه
دیگری به جز حوزه دادگاه صالح برای
باب سوم: دادرسی نخستین 8 ۲۷۷
مورد حکمی ندارد. ولی به نظر می‌رسد که
می‌توان فوریت امر را در این موارد نیز
جاری دانست.( مهاجری» علی؛ پیشین؛ ج۰۲
ص۲۰
به دادرس علی البدل يا مدیر دفتر دادگاه
دلیل مبنای حکم دادگاه قرار گیرد در این
ااقدام نماید یا گزارش تأمین دلیل
رسیدگی به اصل دعوا انجام می‌شود.ء استناد
به این تأمین دلیل در صورتی مجاز است که
مورد وئوق دادرس استناد کننده باشد. (
مهاجری» علی؛ پیشین؛ ج۲. ص۲۱)
۳ فلسفه تعیین عضو علی البدل برای
دادگاه آن است که اگر رئیس دادگاه به علت
وجود معاذیر قانونی قادر به انجام وظیفه
نباشد دادرس علی البدل به جانشین وی
انجام وظیفه نماید. اما با حضور رئیس
دادگاه در مواردی که اقتضا داشته باشد (
مانند تراکم کارهای قضایی) در ارجاع بعضی
از پرونده‌ها به عضو علی البدل منع قانونی
وجود ندارد و در آن صورت تشکیل دادگاه
به تصدی دادرس علی البدل بلااشکال است
ولی در صورت حضور رئیس دادگاه عضو
علی البدل بدون ارجاع پرونده نمی تواند
مستقلا در امر حکم محکمه مداخله نماید و
رأساً نسبت به رسیدگی اقدام کند. بدیهی
است پس از ارجاع پرونده به دادرس علی
البدل و تصدی دادگاه به وسیله او فرقی با
رئیس دادگاه نخواهد داشت. » ( ش. ۵۱۳۵
م. ۱۳۶۹/۹/۱۵ احقق). ۸ ق قانون آیین دادرسی مدنی در نظم حقوقی کنونی
ماده ۱۵۶ - در صورتی که تعیین طرف مقابل برای درخواست کننده تأامین دلیل
ممکن نباشد. درخواست تأمین دلیل بدون تعیین طرف پذیرفته و به جریان گذاشته
خواهد شد. ۱مطابق نظریه اتفاقی قضات دادگاه‌های | این معنی را ثابت کند و چنانچه امکان
حقوقی ۲ تهران, « جواز عدم تعیین خوانده تعیین خوانده بوده و یا بر دادگاه معلوم باشد
در تأمین دلیل مشروط بر این است که | درخواست بدون تعیین خوانده پذیرفته
معرفی خوانده ممکن نباشد و خواهان باید | نیست ( نویخت, یوسف؛ پیشین؛ ص4۴). ماده ۱۵۵ - تأمین دلیل برای حفظ آن است و تشخیص درجه ارزش آن در موارد
استفادهء با دادگاه می‌باشد. ۱.پرسش این است که آیا اذعای خلاف | درجه‌ی پیشرفت عملیِات ساختمانی
مندرجات و محتویّات صورت‌مجلس تأمین | صورت‌مجلس گردیده, تعداد ستون‌های
دلیل شنیده می شود و قابل اثبات است؟ احدائی بیشتر یا کمتر از آنچه موجود است
روشن است که می‌توان خلاف مواذای | نوشته شده باشد. (شمس, عبداله, جلدسوم,
صورت‌مجلس را با دلیل دیگر اثبات نمود. | ش۸۴۴)
برای مثال اگر گواهان بر سبق تصرف | ۲.آنچه از این ماده برداشت می شود این
گواهی داده باشند, پذیرش ادذعای خلاف آن | است که از یک سو دلایلی که تأمین
اگر مدلّل باشد مجاز است. اما صورت | می‌شود ممکن است در دعوا قابل استفاده
مجلس تأمین دلیل, سندی است که مأمور | نباشد. برای مثال اگر دعوایی به خواسته‌ی
مجری قرار که مأمور رسمی است در حدود | خلع ید از ملکی که جریان ثبتی آن خاتمه
صلاحیّت خود و با توجّه به مقررات قانون | یافته اقامه شود خواهان برای اثبات مالکیّت
تنظیم نموده و در نتیجه بر پایه‌ی ماده خود به گواهی که در صورت‌مجلس تأمین
۷قم.م. سندی رسمی است و بنابراین | دلیل درج گردیده استناد نماید. دادگاه به
اثبات خلاف آنچه که به عنوان مسموعات و | دستور مواد ۴۷ و ۴۸ ق.ث. در عین حال اثبات سبق تصرف خود در ملک به گواهی
اثبات اشتباه مأمور مجری قرار در تنظیم | گواهانی استناد نماید که به درخواست او
صورت‌مجلس تأمین دلیل, امکان پذیر است | تأمین گردیده است. افزون بر آنکه شرایط
مانند اینکه در یک کارگاه ساختمانی که | گواه می‌تواند مورد اعتراض طرف مقابل قرار
گیرد, تشخیص درجه‌ی ارزش دلیل مزبور ۱
با دادگاه است تا با توجّه به جمیع جهات از
جمله شرایط گواهان, اظهارات آنها و..آن را
مثبت اذّعای خواهان (سبق تصرف) قرار
داده و یا غیر موَئْر تشخیص دهد. (همان,
۴۳
۳ارائه دلیلی که حفظ و تأمین آن مورد نظر
درخواست کننده است. از وظایف اوست.
مبحث دوم
ماده ۱۵۹ - هر کس می‌تواند قبل از تقد
اظهارنامه از دیگری مطالبه نماید, مشروط
طور کلی هر کس حق دارد اظهاراتی که را
است و بخواهد بطور رسمی به وی برساند
اظهارنامه توسط اداره ثبت اسناد و املاک
۱.اظهارنامه نیز» به صراحت ماده مزبور از
راه‌هاي رسمی مطالبه‌ی حق است. را به مخاطب اعلام و آن را
هنگام تسلیم اظهارنامه تحت‌نظر و حفاظت
مرجع مربوط قرار داد اظهارنامه حسب مورد
توسط اداره‌ی ثبت اسناد یا دفاتر دادگاها
ابلاغ می‌شود. فرستادن اظهارنامه در
مواردی اجتناب‌ناپذیر است(برای مثال, اثبات
تأخیر در پرداخت اجاره بها یا اجرت‌المشل
املاک برای اقامه‌ی دعوای تخلیه, موضوع
باب سوم: دادرسی نخستین 8 ۲۷۹
بنابراین» در صورتی که دلیل مورد نظر نزد
طرف مقابل باشد به گونه ای که بدون
معارضه نتوان بر آن دست یافت. پیشین؛ ج۰۲ ص ۱۷۸). : اظهار نامه
یم دادخواست, حق خود را به وسیله
بر اینکه موعد مطالبه رسیده باشد. به
جع به معاملات و تعهدات خود با دیگری
ضمن اظهارنامه به طرف ابلاغ نماید. کشور يا دفاتر دادگاه‌ها ابلاغ می‌شود.
بند۹ ماده ۱۴ قانون روابط موجر و مستأجر
۶ درخواست محکوم‌له مبنی بر انحلال
شرکت تضامنی به منظور وصول محکوم به
از محل سهم‌الش رکه محکوم علیه در
شرکت؛ ماده ۱۲۹ ق. ت. و....).در مواردی
نیز اظهار کننده به منظور گرفتن اقرار و
بدست آوردن دلیل اقدام به فرستادن
اظهارنامه می‌نماید.(شمس, عبدالله, جلددوم,
ش. ۱۹۶)
۲فرستادن اظهارنامه» جز در موارد مزبور و
موارد مشابه» مخصوصاً در صورتی که با دور
اندیشی و تعمق انجام نشده و پیش از
احاطه‌ی کامل به امور موضوعی و آمور
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.