نظم تشکیل دادگاه ها حجتی — ص 101 تا 105

اند نشک] دادگاههای عمومی ناد فانو س ‏ سامح 9 : . ا ند «9» دستور قضایی اشد مستند به 1 7 : ۹ -۹۱* د‌ از قانون مرفوم دادستان صر ۱ 9 سندگ. جرائمی‌که در صلاحیت ر ی و ام تو آند دادگاه کیفری استان نیست می نو دستور صادر نماید و الا در موارد ِ دیگر ۳ مراجعت بازیرس از مر و نیاز به دستور قضایی‌مرضرح باید به بازپرس دیگری ارجاع شود.ه (به نعل از ۴۳۲ نکته از قاترن تشکیل دارگ اههای عمرمی رو انتلاب. صعر ۳-۲۵۲د۲). ۵-۱- دخالت دادستان در پرونده ارجاعی به دادبار: در : ۱ له مراتب دادسرل دادیار یه نمایندگی از دادستان انجام وظیفه کرده و تابع نظر دادستان است و لذا دادستان می‌تواند در پرونده‌های . ارجاعی به دادیار در صررت زوم مداخله نماید. ۱ اداره حفوقی قوه قضائیه در این زمینه ۱۳۷۳/۳/۹ اشعار داشته: وبا لحاظ اینکه دادیار برای دادستان و به نام او انجام وظیفه می‌نماید و ارجاع پرونده است. دخالت در پرونده و دستور آزادی مستهم از جانب دادستان بلااشکال است و به همین ترتیب این وظیقه برای قاضی که به جای دادستان انجام وظیفه می‌نماید نیز خواهد بود.» ۶- نحوه اقدام بازپرس در صورت مواجهه با جرم دیگر در جریان تحقیقات: چنانچه بازپرس در جریان تحقیقات مقدماتی» جرم دیگری راکشف نماید در این صورت نمی‌تواند نسبت به آَن جرم نیز تحفیقات مقّدماتی را آغاز نماید و مکلف است موضوع را به دادستان اعلام تا در صورت ارجاع امر از تاحیه دادستان نسبت به آن جرم نیز رسیدگی نماید مگر آنکه جرم جدید با جرمی که بازپرس نسبت به آن رسیدگی‌می کند مرتبط بوده و یا با آن ملازمه داشته باشد. مساده ۷۷ قانون آئشین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در آمور کیفری در این زمینه مقرر داشته: اچنانچه ضمن تحقیق» قاضی دادگاه جرم دیگری را کشف نماید که به جرم اول مربوط نیست در صورتی که شعبه دادگاه ححصر به فرد باشد به آن جرم نیز ۱۳ قانون تشکیل دادگاههای عمومی سس رسیدگی می‌نماید و چنانچه شعب دادگاه بنعدد باشد اقدامات لازم را موافق قوانین رای حفظ آثار و امارات جرم مکشوف و جلوگیری از فرار متهم بعمل اورده و مراتب را به رئیس حوزه قضایی اطلاع . می‌دهد.» ۷ نشحوه اقدام دادبار در خصوص کشف جرم جدید در حین رسیدگی به جرم دیگر: «با توجه به بند «و» از ماده ۳ قانون تشکیل دادگاههای عمومی و انقلاب با اصلاحات ۱۳۸۳ که مقرر می‌دارد: «دادستان دارای همان وظایف و اختیاراتی است که بازپرس به عهده دارد» و در خصوص وظایف دادیاران که معاون دادستان هستند اشاره‌ای نگردیده است. بنابراین چنانچه دادیار مأمور خدمت در آداره سرپرستی با دادسرای ویژه رسیدگی به جرائم پزشکی و ... در حین رسیدگی به جرمی برخورد نمود که در حیطه رسیدگی او با توجه به ابلاغ صادره نمی‌باشد باید مراتب را به دادستان یا معاون او اطلاع دهد با جنانچه مورد مطروحه به او ارجاع شد. دادیار مامور به خدمت به آن جرم رسیدگی انقلاب در نظم حقوقی کنونی بند د تشر نماید و در صورت عدم ارجاع به ای طبق ارجاع دادستان, پرونده باید ند دادیار مرجوع الیه ارسال می‌گردد.. (نسظریه مشورتی شماره ۷/۲۱۶۵ - ۱۳/۳/۰ اداره حقوقی قوه قضائشیه. ۲ جرم در حوزه قضایی دیگری واشغع شده ولی در حوزه قضایی آن دادگاه کشف يا متهم در آن حوزه دستگیر شده باشد. ۳ جرم در حوز دادگاه دیگری واقع ولی متهم با مظنون به ارتکاب جر) در حوزه آن دادگاه میم ناشد. از این رو دادسرایی که در معیت هر ۱ ۹ ی ۱ ار ۳ ۱ 0 و را کر وچ | راو یو ال ّ ۹۳ ید ۱ ی چا ی اد 15 :2 ۳ 3 رو ۱ ۳ ۱ ۱ ِ ۱ ۰ ۱ ٍ 1 ِْ زو َ ! |" ! 5 ۱ ۹ ا ۰ ۱ ا 8 اس ۱ 8 ی قانون تشکیل دادگاههای عمومی سس سس یک از دادگاههای 7 وی 1 ات رسیدگی وتات مقدما ۴ را خواهد ۱ ۹ ۱ از خاتمه تحفیقات داشت و یس از مقدماتی نیز دادگاه عمومی جزایی نسبت به موصوع رسیدگی و به صدور حکم اقدام خواهد کرد .. حکم شماره ۹-۹ و ۱و ۰۱۵ هیات عمومی اصراری دیوانعالی کشور تیز در این زمیته حاکی است- ۱ «بر حسب مستفاد از ماده ۵۴ کین دادرسی کیقری (ماده ۵۱ فانون ائین دادرسی دادگاههای عمومی و اتقلاب در آمور کیفری] هر یک از بازپرسان محل وکوع جرم یا محل کشف جرم یا محل دستگیری یا محل اقامت متهم (در صورتی که هیچ کدام از بازیرسان " ( دخالت نکرده باشد) صلاحیت برای مبادرت به تحقیقات و صدور قرار نهایی دارد و لازمه این مصعنی صلاحیت دادگاه محل اقامت متهم نیز برای رسیدگی به محاکمه (در صورت دم مسبوفیت به دخالت دادگا, دیگر) خواهد بود و به عبارت اخری از این جهت صلاحیت دادگا, تابع صلاحیت بازپرس می‌باشد و دلالت و انقلاب در نظم حقوقی کنولی سس ماده ۵۴ (ماده ۵۱] قانون مزبور به صلاحیت دادگ‌اه محل اقامت در مواردی که بازپرس آنجا نیز صلاحیت دارد با ملاحظه اصول کلی و اینکه نمی‌توان گفت بازپرس محل» صالح برای تحقیق و اصدار قرار منع تعقیب ناشد و دادگاه انجا صالح نباشد آقوی است از دلالت ماده ۱۹۹ آن قانون زمساده ۵۴ قانون آئشین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور کیفری] بر اتحصار صلاحیت دادگاه به دادگاه محل وقوع جرم و باید ماده اخیر الذکر را حمل بر صورتی نمود که دادگاه محل کشف یا دستگیری با اقامت متهم قلدً دخالت نکرده باشد.» (مجموعه رویه قضایی مهرگان» ۱۳۱۱ تا ۲ ص ۰۱۸۴ به نقل از رویه قضایی‌ایران در رابطه با بازپرس» ج ۵ ص ۳۹ ‎-٩‏ امکان یا عدم امکان ارجاع پرونده به بازپرس غایب توسط دادستان: «حسب اصول کلی و به مستفاد از ماده ۶۰ قانون آئین دادرسی کیفری (بند ماده ۳ قانون اصلاح قانون تشکیل دادگاههای عمرمی و انقلاب] ۱ قانون تشکیل دادگاههای عم » یر ا سوت کنو بند و ْ راقانوناً مکلف به : ری است که رسیدگی بازپرس ( ۳ 7 به شروع | به آنها فوریت دارد ولذا به لحاظ تحقیق د رسای ی اعم از اینکه | اصولی و با توجه به اینکه تحقیقات ارجاع در غیاب وبا در حصور | مقدماتی کلیه جرائم بعهده بازپرس بازپرس باشد و بازپرس نمی‌تواند به | است و دادستان و به تبع او دادیاران عذر اینکه ارجاع پرونده در غیاب او دادسرا که مفام تعف ۱ ند نه رد از رسیدگی خودداری نماید ولی ۱ تحقیق نباید مهده دار اسر تست اف‌دام فوری دارد در صورتی که | فعلی انجام امر تحقیق در جرائمی که بازپرس» غائب و یا معذور از انجام | در صلاحیت دادگاه کیفری استان وظیفه باشد و سدت غیبت و نیست انجام امر تحقیق از ناحیه معذوریت او نیز منافی با فوریت امر دادستان و دادیارها ممکن شناخته باشد؛ اولی این است که دادستان از | شده است. امکان تعیین هر دو فاضی ارجاع پرونده به بازپرس غاب | دادسرا (اصم از دادیار و بازپرس) خودداری و اقدام فوری را به بازپرس | بعنوان قاضی کشیک وجود دارد. ساعات اداری و ایام تعطیل است و هر یک از قضات می‌توانند عهده دار ٍ 1 ۰ زر نا ان اقدا ۰- امکان تعیین بازپرس بعنوان | این وظیفه گردند من ْ ۰ میم در . لد از بازپرسان قاضی ک: ک. دادستان در تعیین ۰ ۳ ٍ 9 ۱ با 4 سمد و فلسفه وجودی قضات کشیک در | بعنوان تافی ی 1 7 : ده از ناحیه بازپرس دادسراهاء رسیدگی و انجام م حقیقّات ارسال پرد ر‌ نداد قانون تشکیل دادگاههای عمومی سم (قاضی کشیک) به مراکز انتظامی منع قانونی ندارد.» (نظریه مشورتی شماره ۶۵ ۱۳۸۳/۷/۲۹ اداره‌حقوقی قوه . ‎.)۲٩‏ همچنین حسب نظریه دیگری: «از مندرجات بند «د» ماده ۳ قانون تشکیل دادگاههای عمومی وا نقلاب اصلاحی سال ۱ قانوناً ممتوعیتی برای بازیرس در خصوص انجام وظیقه بعتران قاضی کشیک در غیر ساعات اداری و ایام تعطیل مستفاد نمی‌گردد و دادستان می‌تواند وی را بعتوان قای کشیک تعیین نماید.» (نظریه مشورتی شماره ۵ - ۱۳۸۲/۹/۴ ادارد حقرقی قوه قضائیه. به هل از همان منبع: ص ۴۴). ۱ انجام وظایف بازپرس در غیاب وی: سوال در صورت عدم حصرر بازپرس» انجام وظیفه او بر عهده" کیست؟ اگر بازپرس حاضر باشد ولی دادستان یا قائم مقام وی حاضر نباشد چه باید کرد؟ «اگر در دادسرا بازپرس حضور نداشت, باشد و جرم ارتکابی از جرائمی باشد و انقلاب در نظم حفوی کی ۲ سا که رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه کیفری استان است.» انجام وظایف بازیرس به استناد تبصره ذیل ماده ۱۲ قانون اصلاح تشکیلات عدلیه (مصوب ۱۳۰۷) به عهده دادرس یا رئیس دادگاه شهرستان (فعلاً دادگاه عمومی صالح می‌باشد) و الا در جرائمی که رسیدگی به آن در اصلاحیت دادگاه کیفری استان نیست دادستان رأساً حق مداخله خواهد داشت. همچنین با وجود بازپرس و عدم حضور دادستان و دادیار» مطابق شماره ۲ بند «د» ماده ۳ قانون اصلاح قانون تشکیل دادگاههای عمومی و انقلاب» بازپرس شروع به رسیدگی می‌نماید.» (پاسخ به سرّالات قضایی مربوط به دادسراء اداده کل آموزش ضمن خدمت و نشر قضاء صفحه ۳۲. همجنین رجوع کنید نظریات مشورتی شماره ۹ و ۱۳۶۶/۱۲/۹۷/۷۸۱۶۵ اداره حقوقی قوه قضائیه). ۲- تکلی بازپرس مسحل سحویل کالا در رسیدگی به شکایت خیانت در امانت (راأی وحدت رویه): «بند ۱ ماده ۶۰ قانون آئین دادرس .