نظم تشکیل دادگاه ها حجتی — ص 561 تا 565

ماده ۲۲ قانون ه ارگ 2 ۰ - نه سنوت و و تبصره ۱- اگر در دادگاه تجدیدنظر مترهم بی گناه شناخته شود حکم بدوی فسح و متهم نبرله می‌گردد. هر چند که درخواست تجدیدنظر نکرده باشد و در این صورت اگر متهم در زندان باشد فوراً آزاد می‌شود. تیصر ه ۲- هرگاه دادگاه تجدیدنظر پس از رسیدگی محکوم ء لر را مجازات او را تخفیف دهد. هر چند که محکوم علیه تقاضای تجدیدنظر نکرده باشد. تبصره ۳- در آمور کیفری موضوع مجازاتهای تعزیری یا بازدارنده مرجع تجدیدنظر نمی‌تواند مجازات مقرر در حکم بدوی را تشدید کند. مگر اینکه دادستان یا شاکی‌خصوصی درخواست تجدیدنظر کرده باشد. تبصره ۴- اگر حکم تجدیدنظر خواسته از نظر محاسبه محکوم به با خسارات یا تعیین مشخصات طرفهای دعوا یا تعیین نوع و میزان مجازات ٍ و تطبیق عمل با قانون متضمن اشتباهی باشد که به اساس حکم لطمه‌ای وارد نسازد. مرجع تجدیدنظر با اصلاح حکم آن و تأیید می‌نماید و تذکر لازم را به دادگاه بدوی خواهد داد. ۱- قابل تجدیدنظر بودن آراء , تبصره ۳ ماده ۳ اصلاحی این قانون کیفری مستقیماً و بدون دخالت دادسرا در اگرچه مقنن در صدر ماده ۲۲ قانون دادگاه مطرح شده) برد ۵ تشکیل دادگاههای عمومی و انقلاب | اين قرارها نیز مستندا به تبصره ما صرفاً به «احکام» قابل تجدیدنظر در | ۲۳۲ قانون آئین دادرسی دادسراهای امور کیفری اشاره کرده نه به «آراء» | عمومی و انقلاب در امورکیفری 3 صادره در امور کیفری ولی این امر به تجدیدنظر در دادگاه تجدید 0 ۷ معنی غیر قابل تجدیدنظر بودن بوده و ضروری است مغئن ۳۰ قرارهای منع ۹ مودوفی تعفیب «احکام» را در صدر ماده ۲۲ قانود (در مواردی که پرونده مستندا به «آراء) استفاده نماید. ۹ ٍ ۵۱ قانون تشکیل دادگاههای عمومی و انقلاب در نظم حقوقی کنونی ماده ۲۷ بتخمم سح ی ْ ۷- ضرورت حضور دادستان در , تجدیدنظرخواهی شده است؛ زیرا دادگاه تحد ید نظر استان: تبصره ۲ ماده ۲۰ قانون اصلاحی, یاده ۲۲ اصلاحی» رسیدگی دادگاه | دادگاه کیفری استان راکه شعبه‌ای از تجدیدنظر استان را منوط به حضور | دادگاه تجدیدنظر است را با حضور دادستان یا یکی از دادیاران یا معاونان | دادستان مرکز استان قابل تشکیل وی کرده است که اطلاق مفررات این | دانسته و می‌توان با اخذ وحدت ماده حکابت از آن دارد که حضور | ملاک از مقررات این تبصره» معتقد به ِ دادستان فرع بر درخواست | حضور دادستان مرکز استان یا نماینده ٍ تجدیدنظرخواهی وی نیست و | او در جلسه دادگاه تجدیدنظر بود. ٍ یا تکرده باشد» حضور وی در دادگاه ِ تجدیدنظر ضروری است. ۴- موارد ضروری حصضور دادستان در دادگاه تجدیدنظر . ۳- حضور دادستان شهرستان | استان: ۱ مرکز استان در دادگاه تحد بدنظر: | ماده ۲۲ اصلاحی گستره حضور ٍ پرونده‌هایی که به دادگاه تجدیدنظر | دادستان در دادگاه تجدیدنظر استان را ٍ استان ارسال می‌گردد از تمامی | منحصر به رسیدگی دادگاه تجدیدنظر ْ شهرستانهای یک استان ارسال | به احکام قابل تجدیدنظر دادگاههای می‌گردد که هر یک دادستان مستقلی | عمومی و انقلاب نموده نه قرارها و دارند. ماده ۲۲ اصلاحی که حضور | لذا به نظر می‌رسد چتانچه دادگاه ْ دادستان یا یکی از معاونین و دادیاران | تجدیدنظر در مقام رسیدگی به وی را در دادگاه تجدیدنظر الزامی درخواست تجدیدنظر از قرارهای دانسته, اشاره به دادستان شهرستان کیفری باشد. ضرورتی به حصور ٍ مرکز استان یا یکی از دادیاران یا | دادستان در این مرجع تجدید نظر ٍ مسماونئین وی دارد نه دادستان نخواهد بود. دیوانعالی کشور در صورت تشخیم ۱ بیگناهی متهم یا عدم توجه اتهام به او ۵- موارد اعمال مقررات تبصره ۱ می‌توانند صرفاً نسبت به نقض ماده ۲۲ در صورت عدم اعتراض بلاارجاع رأی دادگاه بدوی اقدام کتزر محکوم علیه: و با توجه به عدم امکان ورود مقررات تبصره ۱ ماده ۲۲ در مواردی | دیوانعالی کشور در ماهیت آراء مور که محکوم علیه به رای دادگاه بدوی | اعتراض» صدور حکم برائت در اصتراضی بعمل نیاورده است در | دیوانعالی کشور امکان پذیر نیست. صورتی فابل اعمال است که پرونده بنا به جهتی از جهات؛ مانند اعتراض | ۷- نحوه اقدام دادگاه تجدیدنظر دادستان یا شاکی خصوصی به رای در صورت اعتراض به قسمتی از دادگاه بدوی در دادگاه تجدیدنظر مورد رای: رسیدگی مجدد قرار گیرد» از این رو تا | چنانچه دادستان یا محکوم علیه تنها زمانی که نسبت به ری صادره از | به بخشی از ری صادره و مجازات دادگاه بدوی از ناحیه اشخاصی که | تعیین شده اعتراض کند؛ در این حی درخواست تجدیدنظر دارند صورت به عقیده برخی» بنا بر یک اعتراض بعمل نيامده باشد.» مرجع | اصل کلی» اختیار دادگاه تجدیدنظر در تجدیدنظر نمی‌تواند ارتجالاً و رأساً | رسیدگی منوط به موضوعی است که نسبت به موصوع رسیدگی و با احراز | مورد تجدیدنظر قرار گرفته است. بر بی گناهی‌متهم حکم بر برائت او اساس تبصره ذیل ماده ۲۴۰ کانرن صادر تماید. آئین دادرسی دادگاههای عمومی د انقلاب در امور کیفری (مصوب ۶- اختصاص مقررات تبصره ۱ | ۱۳۷۸) اگر درخواست تجدیدنظر به ماده ۲۲ به دادگاه تجدیدنظر استناد یکی از جهات مذکور در این استان: ماده بعمل آمده باشد در صود- مقررات تبصره ۱ ماده ۲۲ مختص به وجود جهات دیگر مرجع تجدیدنظر دادگاه تجدیدنظر استان بوده و شعب | می‌تواند به آن جهت هم رسیدگی که" ۵۳ قانون تشکیل دادگاههای عمومی سس اما این اختیار به این معنی نیست که مرجع تجدیدنظر می‌تواند بخش دیگری از رای را که مورد اعتراض قرار . نگرفته نقض کرده و یا تغییر دهد. هر چند که اصولا از ناحیه محکوم علیه اعتراضی به رأّی صورت نگرفته باشد. ۸- تخفیف مجازات در دادگاه در دادگاه بدوی: در صورتیکه دادگاه بدوی با اعمال کیفیات مخففه مجازات متهم را تخفیف دهد در آين صورت منعی ندارد که دادگاه تجدیدنظر استان نیز بتواند مجازات محکوم علیه را مجدداً به همان جهات تخفیف دهد؛ زیرا حون کون مادم ۲۲ سس دادگاه تجدیدنظر در این خصوص نسبت به دادگاه بدوی سلطنت داشته و اصل» صلاحیت آن دادگاه در اعمال کیفیات مخففه است؛ از طرف دیگر نغض غرض خواهد بود که دادگاههای بدوی بتوانند با دادن اندک تخفیفی در مجازات مجرم دادگاه تجدیدنظر را با وجود جهات تخفیف محدود و ممنوع از اعمال تخفیف نمایند. (۴۳۲ انکته از قانون اصلاح قانون تشکیل دادگاههای عمومی و انقلاب» ص ۱۹۲). اداره حقوقی قوه قضائیه در پاسخ به استعلامی در این خصوص اشعار داشته: «طبق تبصره ۲ ماده ۲۲ اصلاحی قانون تشکیل دادگاههای عمومی و انقلاب: «هرگاه دادگاه تجدیدنظر پس از رسیدگی» محکوم علیه را مستحق تخقیف مجازات بدانده ضمن تأیید حکم بدوی مستدلاً می‌تواند مجازات او را تخفیف دهد ...» اطلاق این اختیار شامل اختیار اعمال تخقیف بیشتر از آنچه دادگاه بدوی اعمال کرده است هم می‌شود.» (نظریه مشورتی شماره ۷۴ ۱۳۸۳/۹/۲۸ اداره‌حفوقی قوه قضائیه) همچنین به نظر می‌رسد که دادگاه تجدیدنظر بتواند با توجه به ماده ۲۲ قانون تشکیل دادگاههای عمومی و انقلاب در نظم حقوقی کنونی ۳ سکن ایسنکه تبدیل مجازات نیز نوعی , بازدارنده است و لزا در سایر مجازاتی تخفیف محسوب می‌گردد. علی رغم چین ممنوعیتی وجود نداشته و تخفیف مجازات مرتکب در دادگاه | دانگاه تسجدیدنظر می‌توانر بدوی مبادرت به تبدیل مثلا حبس به | عندالاقتضاء نسبت به تشررر جزای نقدی نیز تماید و از این حیث | مجازاتهای غیرتعزیری و بازدارزد, منع قانونی خاصی وجود ندارد. اقدام کند. اداره حقوقی قوه قضائیه در این زمینه | انیا این محدودیت زمانی قابل طی نظریه مشورتی شماره ۷/۹۵۲۳ | اعمال است که صرفاً متهم به ری ۴ آشعار داشته: «به | صادره اعتراض کرده باشد نه شاکی موجب تبصره ۲ اصلاحی ماده ۲۲ | خصوصی يا دادستان» از این رو قانون تشکیل دادگاههای عمومی و | چنانچه دادستان با شاکی انقلاب» چتانچه جهات تخفیف | خصوصی‌نیز به رأی صادره از دادگاه وجود داشته باشدء مرجع تجدیدنظر | بدوی اعتراض کرده باشند. می‌تواند با تخفیف» مجازاتی راکه | ممتوعیتی برای تشدید مجازات مناسب به حال متهم باشد معین کند | تعزیری و بازدارنده تعیین شده در که این مجازات ممکن است ار تباطی دادگاه بدوی وجود ندارد. به حداقل یا مجازات تعیین شده در دادنامه بدوی نداشته باشد مثل تبدیل | ۱۰- امکان تشدید مجازات در مجازات به نوع دیگری.» دادگاه تجد ید نظر بواسطه تغییر عنوان مجرمانه: ۱ ‎-٩‏ محدودیت تبصره ۳ ماده ۲۲| چنانچه دادگاه تجدیدنظر در مغام به مجازاتهای تعزیری و | رسیدگی مجدد کاشف بعمل رده ۳ بازدارنده: دادگاه بدوی در توصیف و تطبیق ممنوعیت تشدید مجازات محکوم | عمل متهم با قانون دچاراشت مس سوه یه سجاامهای سنوی و[ رای صادرکرده است؟ می‌توند با محدود به مجازاتهای تعزیری و | آن رای صادر ترده