دکترین
نظم جرایم رایانه ای — ص 16 تا 20
⚠
ٍ 7 ۱ ۱ .۰ َ . /
قسمت اول - از قانون جرایم رایانه‌ای مصوب سا َ ۳۱
میحث دوم - شنود غیرمجاز
ی و ۳ ۳ ِ
ماده ۲ (ماده ۷۳۰ ق.م.) - هر کس به طور غیرمجاز محتوای در حال انتقال | شنود باون
ارتباطات بر عمومی در سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی ۹ امواج ۱ محتوای د
۰ ۰.۰ ۰ ۰ ۰۰ ر
ایک ومفناطیسی يا نوری را شنود کنده به حیس از ۳۰۷۸۶ ۲ ی رو ۱ حال انتقال
نقدی از ۱۰ میلیون ریال تا ۴۰ میلیون ریال با هر دو مجازات محکوم خواهد | ارتباطات
1 :
شد. | غیرعمومی
شس ی و ری 1
ایراد ماده ۱ مبنی بر عدم لحاظط | محسوب می‌شود. (زراعت. شرح
و مجازات مقرر و همچنین ناچیز بودان و۴۰ اگر شنود اطلاعات غیرعمومی
مجازات. وجود دارد. مجازات باید بر | در زمان‌هایی خارج از زمان‌های
طبق میزان اهمیت و شدت جرم تعیین‌شده در قانون صورت گیرد. تعیین شود. در ماده ۱ ق.ج.ر (ماده | ممکن است مشمول ماده ۲ نشود. این
۹ قم.م!) برای دسترسی غیرمجازه | تفسیر بر مبنای زمان وقوع جرم و اثر
مجازات کمتری نسبت به شنود آن بر شمول ماده است. غیرمجاز در نظر گرفته شده؛ در | ۵ ۴۱- شنود باید در شرایط خاص و
سنگین‌تری می‌باشد. (الهی منش» ۲ باشد. به عبارت دیگرء در صورتی که
محمدرضا؛ شنود تحت مجوز قانونی یا در شرایط
محشای ق.ج.ر. چ ۲. ص ۲۶) خاصی انجام شود که به قانون ارتباط
8 ۳۸- «شنود؟» یه معنای دریافت با دارد. ممکن است جرم تلقی نشود. ضبط اطلاعات بدون اجازه یا مجوز از | 8 ۴۲- در صورتی که شنود غیرمجاز
منابع اطلاعاتی است که در حال انتقال | به تعداد محدود و مختصر از اطلاعات
هستند. این عمل به صورت غیرقانونی | غیرعمومی انجام شودء ممکن است به
و بدون اطلاع طرفین صورت می‌گیرد. اندازه‌ای جدی نباشد که مشمول ماده
«شنود مجاز»» شنودی است | ۲ گردد. این تفسیر به تعداد و حجم
که بر اساس مقررات. شنود مکالمات اطلاعات شنودشده توجه دارد. رو ٍ
ِ ِ ۱ ۴
. ۱ [ ۴ ی
۳ جرأئم رایانه‌ای در نظم حقوقی کنونی
8 ۳- مقدار اطلاعصات شنودشده | درواقع شنود غیرمجاز هم جرم مستقل
ممکن است بر شدت جرم تأثیر و هم جزئی از عنصر مادی جرائم
بگذارد. به عنوان مشال, شنود مقدار | رایانه‌ای است که در مورد اخیر, موجب
زیادی از اطلاعات غیرعمومی می‌تواند | تشدید مجازات می‌شود. لذا توصیف
به عنوأن یک جرم جدی‌تر در نظر ماده قانونی حاوی جرم مستقل
گرفته شود و به مجازات‌های شدیدتری | می‌تواند سنگ بنای طرح‌های تقنینی
منجر گردد. باشد. (المسی مسنش, محمدرضا؛ ۴۴95 شنود غیرمجاز باید دارای سدره‌نشین. محشای .جر
وصف خاصی از قبیل تأثیر بر امنیت یا | چ ۲ص ۲۵)
محرمانگی اطلاعات باشد. به عبارت | 8 ۴۶- شنود غیرمجاز در مکان‌های
دیگرء ویژگی‌های خاص شنود باید عمومی یا مکان‌های بدون تدابیر
شامل نقض حریم خصوصی یا امنیت امنیتی ممکن است مشمول اين ماده
اطلاعات باشد تا مشمول ماده ۲ شود. | نگردد. این تفسیر به محل وقوع جرم و
8 ۴۵- وجه تمایز جرم (شنود تأثیر آن بر شمول ماده توجه دارد. غیرمجاز» از رم *دسترسی | 8 ۴۷- شنود غیرمجاز, جرم وسیله‌ای
غیرمجاز». موضوع جرم می‌باشد. | نیست بلکه از هر راه فنی ممکن است
موضوع جرم دسترسی غیرمجاز, صورت گیرد. (زراعت. شرح مختصر
داده‌های ذخیره شده و یا در حال | قم.م. ج ۲ چ ۰۱.ص ۳۷۵)
پردازش در سامانه‌های رایانه‌ای با 8 ۴۸- «شنود غیرمجاز محتوای در
مخابراتی ست که به طور غیرمجاز | حال انتقال». پدیده‌ای خاص است ,
توسط افراد ناصالح مورد رصد قرار با «استراق سمع» تفاوت دارد؛ زیرا
می‌گیرند؛ ولی موضوع جرم شنود استراق سمع به صورت شنیداری و در
ارتباطات غیرعمومی در سامانه‌های می‌گیرد؛ اما عمل شنود تنها در
رایانسه‌ای و محسابراتی پسا امواج حصوص سیگنال‌ها و امواج مطرح
اکترومغناطیسی یا نوری می‌باشد و | می‌باشد. این سیگنال‌ها و امواج ممکن
هرگونه کیفیت اضافه بر ], ابا | اس- ۹ :
1 ده ابرم را : بسه صورت نوری, صوتی و
توصیف‌های دیگر همراه کرد , -- ی
۳۲ 1 کر و حخسی الکترومغناطیسی (رآادیویی, مادون
می‌واند موجب تحقق تعدد جرم باشد. قرمز, ماورای بنفش) باشد. هی ری ):
۱ را را ]۱ 1 ۱"
. اک اه 3 و ار
ی سس ی 9 ! منیا وم یس ۱
موارد ذکر شده می‌توانند به صورت دیجیتال, ارتباطات مخابراتی. و امواج
(الهی منش. محمدرضا؛ سدره‌نشین.؛ 8 ۵۳۲- تبصره ماده ۴۸ ق.ج.ر (ماده
۲۵( ارتباطات غیرعمومی ذخیره شده را
۴۹ ماده ۴۸ ق.ج.ر (ماده ۱۷۷۶ *در حکم شنود» می‌داند. اپهامی که
ق.م.) نیز درباره شنود است منتها در در اینجا وجود داردء آن است که شرط
آن مقررات شنود را بیان می‌کند که تحقق جرم شنود غیرمجاز. «در حال
است اما در اینجا شنود غیرمجازء توجه به تبصره ماده ۴۸ ق.ج.ر (ماده
جرم‌انگاری شده و مجازات آن تعیین ۷۷۶ ق.م.ا) شنود محتوای ذخیره شده
گردیده است. ماده ۴۸ ق.ج.ر (ماده یا آماده انتقال نیز مشمول ماده ۲
۶ ق.م.ا) درباره شنود مجاز و احکان (ماده ۰ ق.م.ا) می‌باشد؟ ظاهر
آن است اما ماده ۲ (ماده ۰ ق.م.ا) | قانون اقتضای پاسخ مثبت را دارد. زیرا
درباره شنود غیرمجاز می‌باشد. (زراعت. ظاهر تبصره» حرف تفسیر است پس در
شرح مختصر ق.م.ا» ج ۰۲ج ۰۱.ص | حکم شنود دانسته است. امکان دارد
۲۷۴ گفته شود حرف (و» دار تبصره.ء حرف
8 ۵۰- منظور از عبارت «در حال | تفسیر است پس در حکم شنود بودن
انتقال». این است که شنود غیرمجاز به معنای لزوم رعایت مقررات شنود
در سامانه‌ها یا امواج مذکور در طول | می‌باشد نه این که مجازات شنود نیز
مسیر انتقال صورت می‌پذیرد. نسبت به آن اعمال شود. نتیجه این که
(الهی‌منش. محمدرضا؛ سدره‌نشین.؛ شرط «در حال انتقال بودن» برای
۳۸ شرح مختصر ق.م.اء ج ۳۲ چ ۱ ص
«محتوای در حال انتقال» به ۲۳۷۴(
تمامی اطلاعاتی اشاره دارد که در 8 ۵۳ ماده ۲ به وضوح به عمل
لحظه در حال حرکت از یک نقطه به شنود غیرمجاز محتواهای در حال
نقطه دیگر است. این شامل داده‌های انتقال ارتباطات غیرعمومی اشاره دارد. 1 1 و
۱ ۱ ۱ ِ 1 ره
۸ ای
و رصم از
۹ ۱ ی ح ۳
شنود اطلاعاتی که در حال انتقال در اور اوو و
سیستم‌های رایانه‌ای, مخابراتی, امواج | ۳۳۱۱۱۸۸ 57
ان با نی است واین | الهی‌منش, محمدرضا؛ محشای ق.جچ.ر» چ ۰۲ ص
اطلاعات غیرعمومی باشند» جرم | :2
محسوب می‌شود. این تفسیر بر مینای | ۲۵) اده د, حال انتقال
هقیالی عت متصو را ی ۱ ین ده ی اعمالی
غیرمجاز خود به تنهایی به عنوان یک | مشمول ین و و
جرم جدی قلمداد می‌شود. همچون کنترل, نظارت و مراقبت ر
8 ۴- ملاک شناسایی عمومی بودن | شامل می‌شود. (زراعت. شرح محتصر
یا نبودن محتوای اطلاعات, محتوای | ق.م.اءج ۰۲ چ ۰۱ص ۳۷۴)
پیام ارسالی و قصه ارسال‌کننده | 8 ۵۶- در وقوع این جرم (برخلاف
می‌باشد؛ مخلاً ارسال امواج رادیویی یا | جرم دسترسی غیرمجاز) الزامی به
تلویزیونی» عمومی است ولی ارسال حفاظت داده‌ها به‌وسیله تدابیر امنیتی
پیامک (متنی و یا تصویری) میان دو | وجود ندارد و صرف شنود محتوای
ِ نفرء و نیز آمواج و سیگنال‌های حاوی | ارتباطات غیرعمومی, موجب تحقق این
داده‌های ادارات دولتی موجود در | جرم می‌شود. (الهی‌منش. محمدرضا؛ محشای ق.ج.ر
0 غیرعمومی است. قانونگ ذار در | چ ۲. ص ۲۵)
جرم‌انگاری شنود غیرمجاز بیشتر به | 8 ۵۷- بر اساس «قیاس علت
معنای عرفی آن توجه داشته است؛ | مستنبط»» در صورتی که اطلاعات در
چرا که برخی از پیام‌ها به گونه‌ای است | حال انتقال. حتی اگر غیرعمومی
ٍ که پس از دریافت محتوای ارتباطات. | نباشند. به دلیل طبیعت خاص انتقال
حتمأاً بایستی به‌وسیله یک سری | (مثلاً در شرایط امنیتی یا محرمانه)
عملیات به صورت اصلی -که ممکن | ممکن است مشمول این ماده قرار
است متن, تصویرء صدا و غیره باشد- | گیرند. به عبارت دیگر, حتی اگر محتوا
دراید تا قابل کاربرد و شناسایی باشد. به طور واضح غیرعمومی نباشد. اما
لذاء این واژه دارای ابهام است. (ترکی, | تحت شرایط خاصی در حال انتقال
غلام عباس. نگرش علمی و کاربردی | باشد که موجب نقض امنیت اطلاعات
به قجر: قسمت دوم, ماهناسه
:۰ ۳ ۱ ۰ ۰
نا ۷۱۱۱ ۳ ِ
1 ی ۱ ۱۱ ۱۱۷
قسمت اول- از قانون جرایم رایانه‌ای مصوب ۳ : ۳۵
می‌شود. همچنان ممکن است جرم تمت نظارت دقیق قرار گیرد و
تلقی شود. سیستم‌های شناسایی و پیشگیری از
و ۸ اگرشنود محتواهای در حال ابزارهای غیرمجاز به کار گرفته شوند. تال ارتباطات عمومی باشد يا به طور - یک تفلب نسبت به ماده ممکن
قانونی انجام شده باشد. این ماده تنها به شنود فناوری‌های جدید برای شنود غیرمجاز
غیرمجاز و اطلاعات غیرعمومی مرتبط است. مانند فناوری‌های رمزگشایی
است و بنابراین اطلاعات عمومی تحت | پیشرفته. برای مقابله با این تقلب. باید
پوشش آن نمی‌باشند. به روزرسانی مداوم تدابیر امنیشی و
چ ۵۹ عبارت «ارتباطات غیرعمومی؟ تحلیل‌های فناوری انجام شود و «ر
به اطلاعاتی اطلاق می‌شود که برای | 294 فناوری‌های نوین هشدارهای لازم
عموم قابل دسترسی نبوده و به صورت را صادر کرد. خاص و محدود به گروه خاصی از افراد و ۶۲ «عنصر مادی جرم» در ماده ۲
انتقال می‌یابد. این اطلاعات شامل | به شنود غیرمجاز محتواهای در حال
مبادلات شخصی. تجاری و محرمانه انتقال در سیستم‌های رایانه‌ای»
است. مخابراتی» و امواج الکترومغناطیسی یا
۶۰- «امواج الکترومغناطیسی با نوری اشاره دارد. این عنصر شامل
نوری» به تمامی فرکانس‌ها و امواجی اقداماتی است که به صورت غیرمجاز و
اطلاق می‌شود که برای انتقال اطلاعات | باون اجازه به دریافت و ضبط اطلاعات
به کار می‌روند. از جمله امواج رادیویی» در حال انتقال می‌پردازد. میکروویوء و نور لیزر. برای پیشگیری از این نوری) لازم است؛ ولی وقوع آن» نیاز به
تقلبء باید استفاده از ابزارهای شنود قصد خاص ندارد. همچنین» انگیزه در
پیدایش این جرم از جایگاه خاصی
: د ی ۱
۱
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.