دکترین
نظم جرایم رایانه ای — ص 161 تا 165
⚠
توزیع کند بعید است تعدد جرم به | 8 ۵۲۹- در تبصره ۰۱ تعریفشی از
حساب آید. به هر حال تعدد جرم تابع | محتویات و آثار مبتذل ارائه گردیده که
مقررات عمومی است اما تشحیص | دارای آبهام بوده و تفسیرهای متفاوتی از
جرائم ارتکابی یکسان که یک مجازات | آن می‌شود. منظور قانونگذار از «صحنه
دارند بدون آبهام است. ملاک یکسان | و صور قبیحه» مشخص نمی‌باشد و
بودن, ممکن است رفتار فیزیکی يا | بهتر بود همانند تبصره ۴ در تعریف
موضوع جرم باشد آما اگر شخصی | محتویات مستهجن, مصادیقی از آن را
مرتکب آرسال یک محتوای مستهجن و | بیان می‌نمود. (الهی‌منش, محمدرضا؛ یک محتوای مبتذل شود. محشای ق.ج.ر. اعمال نمی‌شود چون شرط وحدت | چ ۲۷.ص ۹۰)
مجازات. یکسان بودن مجازات است | 8 ۵۳۰- قانونگذار در تبصره ۲ به
حال آن که مجازات این دو جرم» | ارسال محتویات مستهجن اشاره نموده؛ یکسان نیست مگراین که تی‌داد در صورتی که در تبصره ۴ آن را
مجازات تاثیری نداشته باشد یعنی | تعریف کرده است. همجنین در تبصره
مجازات مذکور در متن ماده و تبصره | مذکورء ارسال این گونه محتویات را
اول یکسان باشد. (زراعت. شرح مختصر جرم‌انگاری نموده؛ در صورتی که در
3 ع ۱+صص ۳۹۴-۳۹۵ | اغلب موارد و در چنین جرائمی, داده‌ها
۴ به موجب جزء ۲ بند (د) | واطلاعات در قالب فیلم. تصویر:
ماده ۶ آیین‌نامه انضباطی دانشجویان صوتء متن و غیره به نمایش گذاشته
*شوری اسلامی, در مقام حدود | می‌شود و یا اینکه در قالب لوح فشرده:
اسیسارات و وظایف کمیته‌های | فیلم, عکس, مجله و غیره فروخته
سای دانشگاه و کمیته مرکزی می‌شود؛ نه اینکه الزاماً برای افراد
َ طیِ استفاده از نوارهای ویدئویی ارسال شود. البته در موارد نادری دیده
َ ی با لوحه‌های رایانه‌ای شده که برخی مجرمان با استفاده از
مسهجن یا مداخله د. . : [
تکشیر, ود رما ۳ رید و فروش. تبلیغات و شگردهای مخصوص خود و
اخلاة ۳ ۳ گونه وسایل, تلف | نیز از طریق وبلاگ‌ها و وبسایت‌های
ای میباشد که توسط کمیته خودبه ت ناشناس سفارش
مربور بدان رز سیدگی شود ۳ صسورت : ۱
۳ فیلم‌هاء تصاویر و غیره را گرفته و باون
گذاشتن هیچ گونه ردی از خود و از
گاااااگ اااا اک ات اه
: ۱ ۱ ۱ وه ۳
ا
ی ری کارا ی با ی _
۹ ۲ ۸ الا ی
۳ 9 فک مک نکسم کک صا هد زا سرا اه / ۱ 1 رفس ۱ نب مه سرام هی مقم هیا اد وا پ
قسمت اول - از قانون جرایم رایانه‌ای مصوب ۳ ۳ 1 ۱
طریق پیک موتوری آنها را به دست | تهیه. تولید. نگهداری, آرائه. توزیع. 1
مشتریان می‌رسانند. (الهی‌منش. | انتشار و یا معامله شود. مشمول ۸
محمدرضا؛ مجازات نخواهد بود. (هر چند اتفاقا و
محشای ق.ج.ر» چ ۰۲ ص ۹۰) غیرعمد در دسترس افراد قرار بگیرد.) ٍ
۱ چگونگی احراز تعداد دفعات | به نظر می‌رسد منظور مقنن از مقاصد ۱
ارسال محتویات مستهجن -که در | علمی و مصلحتیء آموزش پزشکان و
تبصره ۲ بدان اشااره شده است- همراه | روان پزشکان و مشاوران خانواده و 8
بادشواری‌هایی فنی میباشد. | زوج‌های جوان و مواردی از این قبیل 1
(الهی‌منش., محمدرضا؛ سدره‌نشین. باشد. محشای ق.ج.رء چ ۰۲ ص ۱ | مناسب از سوی قانونگذار میباشد. به . 8 ۵ طبق تبصره ۲ ماده ۱۴ نظر می‌رسد بهتر است مرجعی برای 1
ق.چر (مدده ۷۴۲ ق.م.ا). هرگ اه | تشخیص اين موارد معرفی شود تا از 5
مرتکب, اعمال مذکور در این ماده را | تفسیرها و برداشت‌های غلط از قانون :
حرفه خود قرار داده باشد یا به طور جلوگیری شود. البته تشخیص این آمور :1
سازمان یافته مرتکب شود؛ چنانچه | با قاضی (دادرس) است که در صورت 5
مفسد فی الارض شناخته نشود. به | صلاحدید. نظر کارشناسان و اهل خبره ۱
حداکثر هر دو مجازات مقرر در بیان در این زمینه را جویا می‌شود. : ۱
ماده محکوم خواهد شد. همچنین. (الپهی‌منش. محمدرضاء؛ سدره‌نشین. محشای ق.ج.ر» چ ۰۲ ص :
در بند (الف) ماده ۲۶ ق.ج.ر باشد؛ | )٩۳ ۹
مورد از موارد تشدید مجازات خواهد ۵ ۵ برخی از تقلبهایی که ممکن ۱
بود. (المی‌منش. محمدرضا؛ محشّای ق.ج.ر. | ۱- تقلب در انتقال محتویات مستهجن از ۱
چ ۲۷.ص )٩۱ طریق واسطه‌ها: . 8 ۳ طبق تبصره ماده ۱۵ ق.ج.ر | یکی از روش‌های تقلبی که ممکن است ٍ ۱
(ماده ۷۴۳ ق.م.ا). اگر محتویات مرزه | در اجرای اين ماده رخ دهد. انتقال ا
(مبتذل و یا مستهجن) برای مقاصد | محتویات مستهجن از طریق واسطه‌ها به :
علمی یا هر مصلحت عقلایی درگ | منظور پنهان‌کردن هویت اصلی مرتکب :
است. افراد می‌توانند از حساب‌های 5
۸
۱"
سس > ۲۳۳۳
ات بط 9
ریوک سک ارم وی ریس
۹ وا سا مس یچ ّ
ری ۱ ما 2 ۳ ۷
کی 7/
ی ۱ ۳ ر ۳
سر م۳
. ۷
۶ ۹ :
۷۴ ارام رایانه‌ای در نظم حقوقی کنونی
کاربری جعلی یا اشخاص واسطه برای | مادی جرم مستلزم وجود یک فعل با
ارسال این محتویات استفاده کنند تا | ترک فعل قابل ریت است که باعث
به‌طور مستقیم درگیر مجازات نشوند. | تحقق جرم شود. برای مثال, انتشار یا
برای پیشگیری از این نوع تقلب, می‌توان | ذخیره کردن محتویات مستهجن در
سیستم‌های نظارت بر ارتباطات دیجیتال | سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی با
را بهبود داد و از فناوری‌های شناسایی حتی حامل‌های داده» همگی رفتارهایی
هویت استفاده کرد تا فرد اصلی به‌عنوان | هستند که مصداق عنصر مادی این
عامل اصلی جرم شناسایی شود. جرم به شمار می‌روند. این اعمال باید
۲- تقلب از طریق رمزگذاری یا | به‌صورت مستقیم و قابل مشاهده باشد
فشرده‌سازی محتویات مستهجن: و قابلیت انتساب به مرتکب را داشته
تقلب دیگری که در اجرای این ماده | باشد. در این راستاء بسیاری از کشورها
امکان وقوع دارد.ء استفاده از رمزگذاری یا | در قوانین خود برای جرائم رایانه‌ای»
فشرده‌سازی فایل‌های مستهجن است تا مشابه ماده ۱۴ آیران. به رفتارهای
محتوا به‌راحتی توسط سیستم‌های | مشابهی اشاره می‌کنند. قوانین این
نظارتی شناسایی نشود. این روش باعث کشورها تاکید می‌کنند که صرف
می‌شود که افراد بتوانند محتویات | داشتن یا نگهداری محتویات مستهجن
مستهجن را به شکل پنهانی منتشر و | در سیستم‌های رایانه‌ای با مخابراتی
کنند. راهکار مقابله با این تقلب. | می‌تواند به‌عنوان عنصر مادی برای اين
رآیری الگوریتم‌های پیشرفته تر برای نوع جرم در نظر گرفته شود. بااین
۶ تحلیل فایل‌های | حال, قوانین برخی کشورها ممکن
"ری‌شده و همچنین اعمال نظارت است تنها زمانی که این محتویات برای
اس ی الگوریتم‌های فشرده‌سازی | دیگران به اشتراک گذاشته شود» جرم
ست تاش :
5 :
ش سایی اين محتویات تسهیل محسوب گردد؛ بنابراین. در تفسیر
: ۱ ات. نکته تو<
8 ۵- *عنص ماد عنصر مادی, باید به این
گر مادی جرم» در ماده داشت که رفتار فیزیکی مرتکب باید به
۴ قچر به رفتا مانها رکنار فیزیخی مر ۹
دارد که شامل نتشار بر اک اذمارم گونه‌ای باشد که از طریق ابزار ی
تولید, ذخیره با رسحع. تکنولوژیک بتوان محتویات مستهجضشن
مستهجن می‌با: مداری محتویان را به نوعی منتقل کند. همین طور این
در واقع, عنصر رفتار باید عینی و قابل رصد باشد تا
سس
مرچ ی یت سوب + یی :
وا 1
: زا ۱ ۰ ۱ ۱
۱ ۱ ۱ ۱ ۷ ۱ ۱
۰ ۱ ا أ
" ۱ ۱ ۱ ۱
۱ : 8 ۱ :
و :
۱
: ً ۱ , ا ۱ :
: 7 َ : " ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ز ۱
۰ . اس ا ۱ ۱ 1 ۰ ۱
. 1 ۰ " |" ۱ : ۱
: 1 َ ۱ ۷ ۱ 5 8 ۱ ۱ رز : : :
۱ : را دک نج وه ! ان
ی اهر رم رد یک ای 1 ی :
ار گر اک ار 2 نمی ی 1 1 ۱ ۱ ۱
1 / کا ار ار ار هر !۱ 1 ی 4 1 9 > ,
ِ ۷ ها دا مه زوا رو چا ۲ 0 وی ات مساو وهی موی ام نس ناگ ی
5
۱
قسمت اول- از قانون جرایم رایانه‌ای مصوب اش ٍ ۱۷۵ ۱ بز
مسوولیت قانونی به‌درستی تعیین عمدتاً به نیت سودجویی» افساد یا ازار : 1۵
گردد. عمومی مرتبط است. در برخی , ۱
8 ۵۳۶- «عنصر روانی جرم» در ماده | سیستم‌های حقوقی, قصد تجاری ٍ
۴ ق.چ.ر ایران به قصدونیت | کردن محتویات مستهجن می‌تواند
نشان می‌دهد که مرتکب باید آگاهانه و که در ماده ۱۴ نیز به این موضوع
با قصد مشخص به انتشارء تولید. یا | اشاره شده است؛ بنابراین» توجه به 1
: ۱
توزیع محتویات مستهجن اقدام کرده انگیزه و نیّت مرتکب در ارتکاب جرم. باشد. همچنین. در تبصره‌های مادهء به نقشی کلیدی در ائثبات مسوولیت ۱
قصد افساد یا تجارت اشاره شده است | کیفری دارد. نتیجتاء برای اثبات جرم ا
که هر دو نشان‌دهنده نیت مجرمانه طبق ماده ۴ باید اثبات شود که ۱ ! خاصی هستند که باید برای اثبات جرم مرتکب با علم به مستهجن بودن ۱
وجود داشته باشد. اگر شخصی | محتویات و با قصد خاص, اقدام به ۱
به‌صورت ناآگاهانه یا بدون قصد | تولید. نگهداری يا توزیع این محتویات : ۱
روانی جرم را اثبات کرد و مسوولیت | مسوولیت کیفری يا تخفیف در مجازات ِْ
کیفری از بین می‌رود. در قوانین مشابه | گردد. 5
کشورهای دیگرء عنصر روانی جرم 1
9 ۰ ۰ 0 1 آرتکاب ار ۱
ماده ۱۵ (ماده ۷۴۳ ق.م.ا)- هر کس از طریق سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی یا ۱ ر 1 ۳ ر ۱
ار ۰ ۸ نس ۰ رت ه صریی
حامل‌های داده مرتکب اعمال زیر شود. به تردیب زیر مجازات خواهد شد: | سامانه‌های :
الف - چنانچه به منظور دستیابی افراد به محتویات مستهجن, آنها را تحریک. ۱ رایقه‌ای يا :
ترغیب, تهدید يا تطمیع کند يا فریب دهد يا شیوه دستیابی به آنها را تسسهیل ۱ مخایراتی یا :
نموده یا آموزش دهد. به حبس از ٩۱ روز تا ۱سال يا جزای نقدی از ۵ میلیون ا حامل‌های داده
ریال تا ۲۰ میلیون ریال يا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. ٍ
ارتکاب این اعمال در خصوص محتویات مبتذل موجب جزای نقدی از دو :
میلیون ریال تا پنج میلیون ریال است._ _ _ ۱
۹
)1
۴
۱
4۹
ٍ ۱ :
زا ۱
/
۷۶ جرائم رایانه‌ای در نظم <
| ترغیب يا تهدید یا دعوت کرده يا فریب
| را تسهیل کند يا آموزش دهد.ء به حبس
| ۵ میلیون ریال تا ۲۰ میلیون ریال یا هر
ٍ تبصره- مفاد این ماده و ماده ۷۴۲ شام
ارائه یا توزیع يا انتشار يا معامله می‌شود
8 ۷ رفتارهای فیزیکی جرم به
صورت حصری بیان شده است و این
رفتارها عبارتند از: تحریک. ترغیب. تهدید. تطمیع, فریب., تسهیل. آموزش
و دعوت کردن. (زراعت, شرح مختصر
ق.م.اء چ ۲ چ ۰۱.ص ۹۷(
8 - منظور از شرط «توجه جرم
به- شحص دیگر». آن است که در
جرائم علیه اشخاص, قربانی جرم باید
شحص دیگری غیر از خود مرتکب
باشد. ایراد ضرب و جرح به خود با
خودکشی, هرچند از لحاظ شرعی و بر
اساس آیات و ,,اراره
۱ س و روایات گناه بزرگی است
ز جمله این آیات می‌توان از آیه ۳۹
سوره نسا (و لاتق- | آزه ۰
پ [ اس 5 یه ۲۳۲ سوره | ۱
(و لا تقتلوا النفس از 1
۱ ی حرم ارله ال
سالحق) و روایسات متیر و
۱ روا منصدد در تقسیح
خودکشی نام برد) لیکن از ن: قواز
کیفری ۱ چن از نظر قوانین
ری رن جز در موارد خا
ل"اص جرم
قوقی کنونی
یی
افی عفت یا استعمال مواد مخدار یا ۲
سی یا اعمال خشونت‌آمیز تحریک با
دهد با شیوه ارتکاب یا استعمال آنها
از ٩۱ روز تا یک سال یا جزای نقدی از
دو مجازات محکوم می‌شود. م آن دسته از محتویاتی نخواهد شد که ِ
ی دیگر تهیه یا تولید با ی
محسوب نمی‌شود. از جمله این موارد
ماده ۵۱ قانون مجازات جرائم نیروهای
مسلح مصوّب ۱۳۸۲ است. که برای هر
نظامی که به قصد فرار از کار یا انجام
وظیفه یا ارعاب و تهدید فرمانده یا
رییس و یا هر مافوق دیگر یا برای
تحصیل معافیت از خدمت يا انتقال به
مناطق مناسبتر و یا کسب امتیازات
دیگر عمداً به خود صدمه وارد آورد
مجازات تعیین کرده است. با توجه به
جرم نبودن ایراد جراحت به خود و
خودکشی از نظر قوانین ایران» معاونت
در آن هم جرم محسوب نمی‌شو"
البته. لازم به ذکر است که در صورنی
که تحریک, ترغیب, تهدید, تسهیل با
آموزش دادن شیوه ارتکاب و یا دعوت
به خودکشی از طریق سیستم‌های
رایانه‌ای, (برای ملاحظه تعریسه
سیستم‌های رایانه‌ای, رک به بند (و)
ماده ۲ قانون تجارت الکترونیکی
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.