دکترین
نظم جرایم رایانه ای — ص 181 تا 185
⚠
۱
ِ
۱
یه
ْ ۱
1
۱ ۳
ٍ ّ
۰ ۰. جح
۱۹۰ , اثم رآیانهای در نظم
ور تک حیثیت و نشر اکاذیر
مت ! ماده ۱۶(ماده ۷۴۴ ق.م.ا) - هر کس بهود
| قیلم یا صوت یا تصویر دیگری را تغییر د
! 5 ۰ ۰ ۰
شود به حیس از ٩۱ روز تا ۲ سال با ج
میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خ
ٍ تبصره- چنانچه تغییر یا تحریف به صور
ٍ هر دو مجازات مقرر محکوم خواهد شد. ۹۷۷ نظ رات مورخ هه
۴۳ و ۱۳۸۷۱۱۲/۲۱ ش.ن
پیرآمون پیشنویس اولیه ماده:
الغ: نظرات مخالف: اطلاق عبارت
«تولید» از آن جا که شامل مواردی که
فرد بدون قصد انتشار, اقدام به تولید آثار
صهجن مینماید نیز میشود. واجد
ایراد است؛ چه آنکه صرف تولید چنید
حکم حرمت نیست, بلکه نظر و تولید به
قصد انتشار که دارای حرمت میباشد. الق جرمانگاری و حکم مقرر در این
اه در توص "ارسال» تصاویر
۳ #جن که شامل مواردی نیز میشود
۱ ضورت موردی به فرد خاصي ِ
مرید با شامل ارسال موارد ٍ
خا ۷ ار یرواقسی که وجود
ی ندارد زر میشود. واجد ایراد
اش
یله سامانههای رایانهای یا مخابراتی, |
هد يا تحریف کند و آن را منتشر یا با ٍ
نوی که عرفاً موجب هتک حیئیت او
ای نقدی از ۵ میلیون ریال تا ۴۰
واهد شد. ت مستهجن باشد. مرتکب به حداکثر ِ
است؛ چو آن که حکم حرمست شرعی
بودن این موارد نیز محل اشکال است. بِ نظر مواشق: در خصوص ارسال
تصاویر مستهجن غیرواقعی» توجه به
واقعیات جامعه نیز لازم است؛ چه آن که
هم آینک نرمافزارهای بازی رایانهای در
بازار عرضه شده که شخصیتهای
کارتونی مستهجن برای انحراف کودکان
و نوجوانان در آنها وجود دارد؛ بنابراین»
نمیتوان گفت چون این شخصیتها
غیروقعی است. ارسال آنها به طور مطلق
اشکال ندارد و میبایست با دقت
بیشتری در این خصوص اظهارنظر گردد.
ج: نظر شورا: اطلاق عبارت «تولید
محتوای مستهجن» از آنجا که شامل
مواردی نیز میگردد که قصد انتشار
وجود ندارد. با ۴ رای موافق, مغایر با
موازین شرع شاخته شد. ۳ یریم ردرو یه ۱ | سم وضو میوش یط وت ری نمی سپس
ٍ 1 ی ٍ
ک ار و ار
. ای و
ِ ار ٍ ٍ
کم دب أً و ٍ
: مزر ص کر ا کر اراص را را( اه تا ۷ ۱
یه سس میخض نفک نا نم ۱۱1۱7 1 ۱ ر" 1 1 1 ی : سک مه ۱
قسمت اول - از قانون جرایم رایانهای مصوب سس : ۱۹۱
سس
8 ۵۸ قانونگذار جرائم موضوع به مقام رهبری یا روسای سه قوه در
مواد ۰۱۶ ۱۷ و ۱۸ قچر (مواد ۷۴۴ | زمره کیفیات مشدده جرم قرار گرفته و
۵ و ۷۴۶ ق.م.ا) را در فصل پنجم و | مستوجب حداکثر حبس یا جزای
ذیل عنوان «هنک حیثئیت ونشر | نقدی بود. (الهیمنش. محمدرضا؛ :
اکاذیب» قرار داده است. محشای ق.ج.رء ِ
بندی کیفری, مواد ۱۶ و ۱۷ در زمره | چ ۲ ص ۱۰۳)
جرائم علیه اشخاص (جرائم علیه 8 متاسفانه در قانون به :
شخصیت معنوی اشخاص) محسوب | ضررهایی که به بزهدیدگان وارد شده و ٍ
میشود ولی جایگاه ماده ۱۸ (ماده ۷۴۶ | چگونگی جبران آنها اشارهای نشده
ق.م.ا) در مجموعه جرائم علیه امنیت و است. به نظر میرسد که در این ماده ی
آسایش عمومی قرار میگرد. این اقدام | دادرس با توجه به شرایط و اوضاع و 1
مقنن را میتوان با این استدلال که | احوال ارتکاب جرم» موقعیت بزهدیده و
متاثر از ویژگیهای منحصر به فرد | چگونگی بازتاب جرم در جامعه. ایراد 8
فضای سایبر؛ جرائمی که در دایره ضرر مادی و معنوی را تشخیص . شمول این سه ماده رخداد جرم دیگر | میدهد و تعیین آن ممکن است بر 1
یا نتیجه آن متصور است. توجیه نمود. | عهده کارشناس قرار گیرد. (الهیمنش. ٍ
(آلهیمنش, محمدرضا؛ سدرهنشین» محمدرضا؛ محشای ق.ج.ر» چ صص | محشای ق.جرء چ ۲. صص ۱۰۳-۱۰۴)
۱۱۱-۲) ۵ برای تحقق جرم موضوع این :
8 ۵ اقدام قانونگذار در این | ماده. رفتار مرتکب بایستی به صورت ۱8
جرمانگاری قابل تحسین میباشد؛ اما فعل مثبت باشد و ترک فعل,ء به عنوان ۱
بهتر بود مواردی را که تحریف نگاری | مصداقی از این عنوان مجرمانه. قابل
هویت نسبت به مقام رهبری پا روسای | تصور نیست. (الهی منش. محمدرضا؛ محشای ق.ج.ر 1
اعتبار مقام آنها صورت میگیرد را از | چ ۳۲.ص ۱۰۴) :
جمله کیفیات مشدده مجازات در نظر | 8 ۶۰۲- از ظاهر ماده چنین بر ِ
میگرفت. این مساله در متن ل.ج.ر میآید که صرف تغییر یا تحریف فیلم :
لحاظ شده بود. در تبصره ماده ۱۵ با صوت یا تصویر کفایت نمیکند بلکه 1
لایحه مذکورء ارتکاب این جرائم نسبت ْ
2 ۹
: ور و
۹۲ ّ ْ س رایانهای در نظم <
انتشار آنها نیز ضرورت دارد. (زراعت. شرح محتصر ق.م.اء 3 ۲ چ ۱ ص
۹۸))
8 جرم احصاء شده در ماده
۶ (ماده ۷۴۴ ق.ماً) عبار ت است از
«هتک حیثشیت از طریق تحریف نگاری
هویت و هرزه نگاری شخصیت «که
بهوسیله سامانههای رایانهای با
مخایراتی و در بستر فضای سایبر
ارتکاب مییابد. (آلهیمنش. محمدرضا؛ سدرهنشین. محشای ق.چر ۰
3 ۲ ص 1 ۱(
8 ۶۰۴- جرم موضوع ماده ۱۶ ق.«چ.ر
(ماده ۷۴۴ ق.
م) جرمی مقید است؛ لذا با توجه به متن ماده مزبوره عمل
مرتکب عرفاً باید موجب هتک حیثیت
شرد یا افرادی شده باشد که فیلم, صدا
و با تصویر آنها تغییر یا تحریف شده
بشد تا بتوان او را مورد تعقیب کیفری
قشرار داد. (المیسش, محمدرضا؛ هر چند به شکل
مستهجن باشند. بر اساس این ماده»
مجازات شدنی نبوده و حسب مورد
ممکن است به مجازات مقرر در ماده
۷ قج.ر (مدده ۷۴۲ ق.م.ا) در
حصوص هرزه نگاری محکوم شود. همچنین مرتکب جرم باید نتیجه
مجرمانه را که همانا «هتک حیثیت
عرفشی شخص مورد نظر» اوست. خواستار باشد (سوء نیت خاص)
(آلهیمنش, محمدرضا؛ سدرهنشین. محشای ق.ج.ر, چ ۰۲ ص
۵+(
۶۰۶- به نظر میرسد هتشک
حیثیت (حرمت) در اين مادهء ناظر به
قذف. توهین و یا افترا نیست و اگر
توهین و یا افترا باشد. بر اساس ق.ما
قابل مجازات میباشد. به عبارت بهترء
در این ماده, واژه هتک حیثیت بیشتر
متکی بر مفهومی عرفی از آبروریزی»
کسر شأن و اعتبار و شکستن حرمت
دیگران است. (الهیمنش, محمدرضا؛ محشای ق.ج.ر. چ ۲ص ۱۰۲)
۷8 دربند ۲ ماده ۶۴۰ ق.ما
(تعزیرات) تجارت اشیاء ذکر شده:
قرط نیست و اگر خرید و پا فروش و
قسمت اول- از قانون جرایم
دمح
مومسم نگ
حتی واردات و صادرات این اشیاء بطور
صورت دستگیری مرتکب. مشمول
مقررات این ماده خواهد بود. همچنین
شرط نیست که حتماً توزیع کننده یا
گیرد و با اخذ مقداری حق الزحمه
بنمایدء. به همین
ترتیب اگر کسی این تصاویر و یا
اعلانات و مجلات را به صورت دوره
گردی در منازل و یا معابر عمومی
شد. حال اگر کسی فیلم با صوت یا
تصویر دیگری را بهوسیله سامانههای
رآیانهای یا مخابراتی تغییر دهد ویا
تحریف کند و آن را منتشر کند. عمل
خواهد بود و غرض از انتشار تکثیر و
مرتکب به مجازات مقرر در ماده ۱۶
ق.چ.ر محکوم خواهد شد و اگر
مندرج در ماده ۰و یا ترویج آن
: ٍ
یکی از اعمال ممنوعه فوق یا محل به . یی
رایانهای مصوب ۱۳۸۸ ا ۱۹۳
دست آوردن آن را معرفی و تبلیغ
نماید. عمل این فرد نیز جرم محسوب
و قابل مجازات خواهد بود؛ در این حالت
عمل تبلیخ کننده جرم محسوب
میشود. منتهی باید توجه داشت که
صرف نگهداری و داشتن اشیاء مذکور
جرم نبوده و اقدامات تعقیبی از قبیل
بازرسی منازل و ضبط وسایل مذکور
مجوٍّز قانونی ندارد. (نظریه مشورتی
شماره ۷/۱۷۸۴ مورخ ۱۳۶۵/۱۱/۱۵
اح.
د) به همین ترتیب نگهداری فیلم
یا نوار صوتی يا تصویر دیگری هر چند
که مستهجن و یا مبتذل باشد در
منزل از شمول مقررات مود فوق خارج
بوده و قابل ضبط نیست. (نظریه شماره
۷ مورخ ۱۳۶۹/۴/۱۷ احنقق. ۱ ۱
9
ٍ /
نا 1
شامبیانی» هوشنگه» جرائم علیه | حریم حیئیت و شرافت اشخاص
اشخاص, چ ۰۱ صص ۴۷۶-۴۷۷) میباشد. نمیتواند مورد غفلت از طرف
8 رفتار فیزیکی این جرم, | قانونگذاران و سیاست گذاران کیفری
انتشار فیلم یا صوت يا تصویر تغییر | قرار گیرد. به همین جهت قانونگذار نه
یافته یا تحریف شده دیگری است اعم | تنها نسبت به این قبیل جرائم در ق.م.ا
از این که انتشار دهنده, خودش | حساسیت نشان داده و برای این قبیل
میادرت به تغییر یا تحریف کرده باشد | مرتکبین مجازات خاصی را مقرر
یا شخص دیگری این عمل را انجام | ساخته بلکه با توجّه به مقتضیات زمان
داده باشد. در حالت دوم علم مرتکب | و گسترش دادهها یا سامانههای
به نعییر و تحریف, لازم است اما در | رایانهای یا مخابراتی چنانچه این قبیل
حالت نخست. چنین شرطی وجود | اعمال از طریق این وسائل تحریف و با
ندارد. (زراعت, شرح مختصر ق,ماء ج | منتشر شود و منجر به فاش شدن
*+ج ۰ص ۳۹۸) اسرار خانوادگی و شخصی گردد
شرط تحقق این جرم, آن | مقررات خاصی را در این موارد در
است که عرفا موجب هنک حیثیت | ق.ج.ر مصوّب ۱۳۸۸ پیشبینی نموده
شخص شده باشد و تشخیص این امر | است. (شامبیانی, هوشنگ, جرائم علیه
بر عهده قاضی است. (زراعت. شرح | اشخاص, چ ۱ صص ۴۷۰-۴۷۱)
قمع امع ص۲۹۸ | ۶۱8 ماده ۱۶ق.چر باید به
۳ اصولا قانونگذار هر رفتاری | نحوی تفسیر شود که حداکثر رعایت
رای تجارت» در مصرض نمایش | حقوق متهم صورت گیرد. از منظر
0 نظایر آن مورد استفاده قرار | منطق حقوقی, تغییر یا تحریف فیلم. ۳و بات چریحهدار شد. مد - ۱
اخلاق مر ال کت و | صوت. يا تصویر تنها در صورتی جرم
موب و بل ون رم | محسوب میشود که به وضوح منجر به
طرف دیگر ۳ دانسته است. از | هتک حیثیت شود؛ بنابراین, اگر تغییر
ازادی و نهان و خلوت او ال سای | خریف باعث چنین هتکی نشود, یا
احترام زیلدی قائل بود, 8 ۳ و | اگر با تحلیل عرفی قابلقبول نباشد؛ و خلسوت دیگران و ی ی جاسد به عنوان جرم تلقی شود و
ی و افشای اسرار نمان, که دا رات بر آساس آن صادر شود.
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 2
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
