دکترین
نظم جرایم رایانه ای — ص 31 تا 35
⚠
۴۶ جرائم رایانهای در نظم حقوقی کنونی سس
-فاده |: ضعفهای نرمافزا
دسترسی غیرمجاز به دادههای سری در ۷- سوءاستفاده از ضعفهای ثرم*زاری
۱ مه سیستمها:
حال انتقتال از طریق سود امواج در اس 1 ه ۱ از :۱ ا
الکترومغنا یک دیگ ۱ از استفاده از ضعفهای نرمافقراری سر
سای شاع | ت. تقویست دسترسی به دادههای سری یکی از
۱ : ات ,انچ است. راهکار مقابله. پروتکلهای رمزنگاری دادهها و استفاده تقلبات رایج است. ز رز پ
از فناوریهای محافظت از امواج | بهروزرسانی مداوم سیستمها و استفاده
ِ 5 ۱ .اف امنیت است. میتواند این تهدید را کاهش دهد. از فناوریهای جدید منیتی ست ی
۴- فروش دادههای سری به کشورهای ۸- انتشار دادههای سری توسط آفراد
بیگانه: با دسترسی مجاز:
افراد ممکن است دادههای سری را به | افرادی که به دادههای سری دسترسی
کشورهای خارجی بفر وس سشند. برای مجاز دارند ممکن است آنها رأ به
پیك گ ی استفاده از نسیننه تمهای اشخاص فاقد صلاحیت انتقال دهند. نظارت بر تبادلات بینالمللی و تقویت | برای پیشگیری, باید سیستمهای
قوانین ضدجاسوسی ضروری است. طبقهبندی اطلاعات و پایش عملکرد
۵- افشاء دادههای سری در شبکههای | افراد دارای دسترسی تقویت شود. اجتماعی: -٩ حمل فیزیکی دادههای سری به
افراد ممکن است دادههای سری رأ به خارج از کشور:
صورت عمومی در شبکههای اجتماعی دادههای سری ممکن است به صورت
افشا کنند. اجرای قوانین سختگیرانه در فیزیکی از کشور خارج شوند. استفاده
نظارت بر فضای مجازی از راهکارهای | مرزی شدیدتر میتواند این تهدید را
پیشگیری است. کاهش دهد.
۶- تغییر غیرمجاز در دادههای سری:
۰- دسترسی غیرمجاز از طریسق
برخی ممکن است به دادههای سری | دستگاههای حامل داده:
دهند. برای جلوگیری, پاید کنترلهای | دستگاههای فیزیکی مانند فلشها و
رتی برای تغییرات دادهها تقویت و | دیسکهای سخت یکی از تقلبهای
سیستمهای ثبت تغییرات فعال شوند انیم آبین- 5 :
2 سوت رایج است. باید سیستمهای رمزنگاری
قوی برای اين دستگاهها به کار گرفته
تک کت ۹
ز ۱
ه ٍ
۱
قسمت اول- از قانون جرایم رایانهای مصوب س : ۴۷
شود و کنترل دقیق بر ورود و خروج | سوی دیگرء افشای دادهها تنها زمانی
آنها اعمال گردد. مشمول مجازات میشود که عمل «در
۳ براساس تفسیر مضیق و دسترس قرار دادن» یا «افشاء» به
محدود از ماده ۳ ق.ج.رء هرگونه عدم | صورت عمدی انجام گیرد و این افشاء
احراز کامل عناصر مادی و روانی باید | به آمنیت کشور لطمه بزند؛ بنابراین در
به نفع متهم تفسیر شود. تنها در | مواردی که افشاء به صورت غیرعمدی
صورتی که عناصر مادی و روانی یا ناشی از خطای سیستم رخ داده
بهصورت دقیق و بدون تردید احراز | باشد. نمیتوان آن را شامل جرم
شوندء میتوان مجازاتهای مقرر در | دانست. قانون را اعمال کرد. 8 ۶ برای تحقق جرم. «عنصر
8 ۱:۵ «عنصر مادی» این ماده | روانی» یا قصد مجرمانه (سوء نیت)
شامل اعمال مشخصی از جمله | بهوضوح باید احراز شود. در این ماده,
«دسترسی غیرمجاز»» «تحص یل » | عنصر روانی شامل قصد عمدی در
«شنود» و «افشاء» دادههای سری دستیابی غیرمجاز به دادههای سری يا
است. برای تحقق جرمء عمل ارتکابی افشاء آن برای افراد فاقد صلاحیت یا
باید دقیقاً مطابق با یکی از رفتارهای | دولتهای بیگانه است. این بدان
مذکور در ماده باشد و هرگونه عمل | معناست که برای مسوّول شناختن فرد
دیگری که در قانون ذکر نشده است. | بهعنوان مجرمء باید به صورت مشخص
نباید به عنوان عنصر مادی جرم تلقی | اثبات شود که فرد با آگاهی کامل از
گردد. از این رو تفسیر مضیّق به سری بودن دادهها و با قصد آسیب به
معنای اين است که مثلاً اگر فرد تنها | امنیت کشور یا منافع ملی. به آنها
به دادههای غیرسری دسترسی یابد یا | دسترسی یافته یا آنها را افشا کرده
به دادههای سری به صورت اتفاقی و است. اگر متهم ادعا کند که از سری
بدون قصد خاصی دسترسی پیدا کند. | بودن دادهها مطلع نبوده یا قصدی
عمل او نمیتواند جرم باشد. همچنین | برای لطمه زدن به امنیت کشور
باید به تفکیک میان «شنود» و نداشته است. اين موضوع باید به نفع
«تحصیل» نیز توجه شود و صرف | وی تفسیر گردد. همچنینء در صورتی
آگاهی از وجود دادهها به معنای | که افشای دادهها به دلایلی غیر از عمد
تحصیل یا شنود محسوب نشود. از | (مانند اشتباه یا سهلانگاری) باشد. ۲ ۱
۱ ی ,ث
7 جرائم راپانهای در نظم حقوقی کنونی
ِ- : [. اطلاعات را ندارند. فت
دانس* به عبارت دیگر» هرگونه شک و افشا غیرمجاز اطلا سر یاء
شبههای در خصوص قصد ونیست دارای ارزش اطلاعاتی مانند سیدی
مجرمانه باید به نفع مهم و در راستای (آن)) یا دیسکتهای حاوی اطلاعات
عدم 7 جرم 7 :1 شود. یا معدوم کردن ازها یا سوءاستفادههای
8 ۷ ماده ۱۳۱ ق.م.ج.ن۰م مصوب | مالی که نظامیان بهوسیله رایانه مرتکب
هرگونه تغییر با حذف اطلاعات. الحاق. مشمول مجازاتهای مندرج در مواد
تقدیم يا تأخیر تاریخ نسبت به تاریخ | مربوط به این قانون میباشند. حقیقی و نظایر آن که به طور غیرمجاز
توسط نظامیان در سیستم رایانه و
نرمافزارهای مربوط صورت گیرد و
همچنین اقداماتی از قبیل تسلیم
اطلاعات طبقهبندی شده رایانهای به
دشمن با افرادی که صلاحیت
هص تدلییر 3
امنیتی ماده ۴ (ماده ۷۳۲ ق.م.ا)- هر کس به قصد دسترسی به دادههای سری موضوع
سامتههای ماده ۳اين قانون, تدابیر امنیتی سامانههای رایانهای با مخابراتی را نقض کند. رلیثهای یا | به حبس از ۶ ماه تا ۲ سال يا جزای نقدی از ۱۰ میلیون ریال تا ۴۰ میلیون ریال
مخلراتی به .| یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. قفصد
دترسی به 8 ۱۰۸- جرم موضوع این ماده در | 8 ۱۰۹- اگر تصریح این ماده نبود
حقیفقت مقدمه جرائم مذکور در ماده امکان داشت عملیات نقض تدابیر
سری د 8 ۹ 7
قبل میباشد که با قصد دسترسی | امنیتی به عنوان «شروع در جرم
صورت می گیرد. این جرم تا زمانی | دسترسی» تلقی شود. در حال حاضر
او دی صورت نگرفته | شروع به جرائم دارای مجازات حبس
ده مار و ۳ _--
باسد و چنانچه نقض تدابیر امنیتی | تعزیری درجه ۶ مجازات ندارد اما
منشهی به ه ۷ ۰ :۰ ۰ ۰
ری شود. از شمول اين | شروع به جرائم دارای جزای نقدی
ماده خارج خواهد بود. (زراعت. 4
رر شرح | درجه ۶ مجازات دارد. ق.م.ا
ختص : ما جازات دارد. ق.م.! در مورد
محتصر ق.ما. ج ۲.چ ۰۱.ص ۳۷۸) 4 |
چنین جرائمی ابهام دارد؛ اگر مجازات
۱ ۱ از ال
رم او ما ۱۱
۱ : ۲ ی 1 ۱ ۰ , ۱ ۱ [ ۱ .. ۱ ۱
95 . ی ی سم
مت اول - از قانون جرایم رایانهای مصوب ۳ : ۴۹
۳ در نظر گرفته شود شروع در | میزدد. (المییمنش. محمدرضا؛ مجازات نقدی در نظر گرفته شود | چ ۰۲.ص ۳۶)
شروع در آزها مجازات دارد. (زراعت. 8 ۱۳- ماده ۴ ق.ج.ر درباره نقص
۱۱ «قصد دسترسی به دادههای | نشاندهنده عمد با بیاحتیاطی در
سری» به معنای آن است که فرد نقص نقض قوانین امنیتی سیستم است. این
تدابیر | منیتی را با هدف مشخصی ماده برای حفاظت از اطلاعات حساس
نشان میدهد که صرفاً نقض تدابیر برای افرادی که قصد دسترسی به
امنیتی بدون قصد مشخص به دادههای دادههای سری را دارند. قانون به وضوح
سری, جرم تلقی نمیشود و باید انگیزه تلاش میکند تا انگیزه مجرمانه را
مجرمانه وجود داشته باشد تا مجازات کاهش دهد. اعمال گردد. و ۳۴ عبارت «یدابیر امنیتشی
8 شرط اصلی برای اعمال سامانههای رایانهای یا مخابراتی» به
مجازات در این ماده. وجود «قصد مجموعه اقداماتی اطلاق میشود که
دسترسی به دادههای سری؟» است؛ برای حفاظطظت از سامانهها در برابر
اگر فردی بدون قصد خاصی اقدام به | این تدابیر شامل رمزگذاری» احراز
نقض تدابیر امنیتی کند.ء مجازات | هویت و سیستمهای نظارتی است. شامل حال او نخواهد شد. تفسیر مضیق اين عبارت به معنای آن
8 در یک نتیجه گیری منطقی است که نقض این تدابیر به معنای
به نظر میرسد. منظور قانونگذار از دسترسی غیرمجاز و مجرمانه تلقی
«دادههای سری»» دادههای غیر | میشود و فقط نقض تدابیر امنیشی
عمومی باشد که مطابق با ماده ۳ | تعریفشده شامل مجازات میشود. ق.چ.ر (ماده ۷۳۱ ق.م.ا)» افشای آنها | 8 ۱۱۵- عبار ت «نقض تدابیر امنیتی»
۱ ۱ ض
۱ ۱
ی
۱
0
8
ز]
۱
ا
1
1
(
۱
۱
1
۸
۰ ۷
ِ 1
:
1 :
۵۰ جرائم رایانهای در نظم حقوقی کنونی ۹
سامانههای رایانهای با مخابراتی با | میشود. مفهوم مخالف (مکان) نشان
استفاده از روشهای نقض تدابیر | میدهد که سامانههای رایانهای با
امنیتی است. نقض تدابیر امنیتی تنها | مخابراتی فضای اصلی برای اعمال این
زمانی جرم محسوب میشود که به ماده هستند. طور عمد و با هدف خاصی صورت | 8 ۱۱۹- قانون به وضوح آاشارهای به
گیرد و نمیتوان به صورت تصادفی یا | زمان مشخصی نداردء اما مفهوم مخالف
غیرعمدی به آن نگاه کرد. (زمان) به ما میگوید که اگر نقض
ه ۱۶- نقض تدابیر امنیتی سامانهها | تدابیر امنیتی به طور موقت و محدود
به عنوان رفتار مجرمانه تلقی میشود باشدء مجازات کمتری خواهد داشت. که به وضوح مشخص است. علّت | در صورت نقض طولانیمدت و
منصوص در این ماده, حفاظت از | برنامهریزیشده, جرم سنگینتر تلقی
دادههای سری و جلوگیری از دسترسی | خواهد شد. غیرمجاز به آنهاست. مجازات تعیین | 8 ۱۳۰- این جرمانگاری برای حفاظت
شده بر این اساس به منظور تقویت | از سامانههای رایانهای و مخابراتی
حراست از این دادهها اعمال میشود. حیاتی و حساس و تاأمین امنیت آنها
8 ۷ هر چند در ماده به صراحت | بوده و نوعی جرم بازدارنده تلقی
بیان نشده است. اما نقض تدابیر | میشود تامقدمات تحقق جرم
امنیتی به طور ضمنی نشاندهنده | جاسوسی رایانهای برچیده شود. تمایل به استفاده نادرست از اطلاعات | (الهیمنش. محمدرضا؛ سدرهنشین.,
سری است. محشای ق.ج.رء چ ۰.۲ ص
مستنبط در اینجا محافظت از دادههای | ۳۶)
سری و جلوگیری از تهدیدات آمنیتی | 8 ۱۲۱- ماده ۴ ق.ج.ر در مقایسه با
احتمالی است که از دسترسی غیرمجاز | ماده ۵۰۳ ق.م.ا (تعزیرات) مصوب
به این اطلاعات به وجود میآید. ۵ حداقل کمتری را برای بزه
8 - مکان نقض تدابیر امنیتی در | پیش بینی کرده. همچنین در بند (ج)
اینجا اهمیت دارد. اگر فردی در جایی ماده ۲ هم با توجه به مواد ۵۰۵ و
خارج از سامانههای رایانهای یا | ۵۰۱ مشاهده میکنیم, مجازات
مخابراتی به دادههای سری دسترسی | شدیدتری از سوی قانونگذار در نظر
پیدا کند. مجازات متفاوتی اعمال
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
