دکترین
نظم جرایم رایانه ای — ص 46 تا 50
⚠
را ار ی ار اک ال را بخ
۱ ی َ . ِ ۱ ۱ ۱ ! ۱ ِ! ۱ ۱ ۱ ۱ 9 ۱
۵ ی 1 1 9 ط رانا ۱ ۱ / 9 ۱ : ۱ ۱
سس این 1
قسمت اول- از قانون جرایم رایانه‌ای مصوب ۳ : ۶۱
۰ ۶۰ «جعل؛ یکی از جرائمی است داده‌هایی متشکل از صفر و یک
بودن»؛ ارتکاب آن از سهولت زیادی آورنده علائم نیز همین داده‌ها
برخوردار است و شاید به همین دلیل می‌باشند. (الهی‌منش. محمدرضا؛ هم هست که بره خطرناک و خلاف | سدره‌نشین. محشای ق.ج.ر. آسایش عمومی دانسته شده و در تمام چ ۲ ص ۳۷(
قانونگذاری‌ها با مجازات نسبتا زیادی ه ۱۶۳- «ورود» در اینجا به معنای
شدیدی همراه است؛ چه اگر این جرم وارد کردن اطلاعات خلاف حقیفت
جنبه عمومی به خود گرفته و رایج است تا مورد پردازش قرار گیرد. در
گردد. برای هیچ کس در روابط حقوقی | این صورت می‌توان جعل را به صورت
اش تامین و تضمینی وجود نخواهد جعل مادی و جعل مفادی تفکیک
داشت؛» (پیمانی. ضیاءالدین» جرائم نمود و منظور از «جعل مادی»» جعلی
ص ۹ تابستان ۱۳۸۹) به همین آشکار باشد اما در جعل مفادی»
دلیل جرم جعل در دو وجه سنتی و نمی‌توان از ظاهر متن تشخیص داد که
رایانه‌ای در زمره جرائم «غیرقابل امسر صحیحی, باطل يا امر باطلی,
گذشت» قرار دارد. (الیی‌منش. | صحمح جلوه داده شده است. (زراعت. محمدرضا؛ شرح مختصر ق.م.اء 3 ۲ چ ۹ صمصس
محشّای ق.ج.ر» چ ۲ ص ۴۴) ۳۸۰۱-۳۲)
8 ۱ واژه «رایانه‌ای» در عنوان و ۱۶۴- قید «قابل استناد»»؛ داده‌های
مبحث, اعم از سامانه‌های رایانه‌ای و مجعول و ویروسساز و نظایر این‌ها را
مخابراتی می‌باشد. (الهی‌منش. که پردازش اثباتی ندارد خارج
محمدرضا؛ می‌سازد. با وجود این. اگر نامه
محشای ق.ج.رء چ ۰۲ ص ۴۸) الکترونیکی قابل استناد نباشد ممکن
8 واژه «علائم» در بند (ب) | است موضوع جرائم دیگر رایانه‌ای
دارای ابهام در معنی و مفهوم می‌باشد؛ همچون دسترسی غیرمجاز قرار گیرد. زیرا ذانا آنچه مورد تغییر. ایجاد. (زراعت. شرح مختصر ق.م.اء 3 ۲ چ
دستکاری یا حذف واقع می‌شود. ها ص ۸۳(
۱ ۱ ۱
۹ ۹ َ : :
۱
۱
! ْ
1
:
ز
(
۶ ِ جرأئم رایانه‌ای در نظم حقوقی کنونی
گردد تا جرم‌انگاری تغییر یا ایجاد آزها تبصره- مجازات شروع به جرم. حداقل
امکان پذیر باشد. مجازات در این ماده می‌باشد.»
نظر موأفق: نظری ابراز نشد. (آلهی‌منش., محمدرضا؛ سدره‌نشین. محشای ق.چر چ ۲ ص ۳۵(
ٍ سس
تصویب کچ ماده ۶۸ ق.ت.ا نسح 8 ۵۹ بیشتر قوأنین جزایی. بدون
شده است. در رابطه با مرتکبان حقیقی این که تعریف جامعی از جعل رایانه‌ای
(غیرنظامی) جعل رایانه‌ای, ماده ۶ | ارائه دهند و ارکان جرم جعل را دقیق]
قاچ.ر (مساده ۷۳۴ ق.ما) حام | تعیین کنند. صرفاً به ذکر و نام بودن
می‌باشد. روش‌های مختلف جعل و میزان
در ماده ۶۸ ق.ت. آمده: «هر کس در مجازات بسنده کر ده‌آند (آبید. محمد. ورود. تعییر محخو و توقف داده پیام و رآیانه‌ای. ماهنامه کارا گاه. ش ۱.۱ سال
مداخلفه در پردازش داده پیام و سوم. تابستان ۳۸۹ صص ۵۲-۱)
سیستمهای رایانه‌ای و با استفاده از | چرا که ممکن است تعریف. ابزاری
وسایل کاربردی سیستمهای رمزنگاری | جامع و مانع نباشد و مصادیقی از این
تولید امضا مثل کلید اختصاصی, بدون تعریف خارج شود و در نتیجه نظم
مجوز امضاکننده و یا تولید امضای فاقد عمومی با آرتکاب جرائم مشابه به هم
سابقه ثبت در فهرست دفاتر اسناد بخورد و قانونگذار سلاحی برای مقابله
لکترونیکی و یا عدم انطباق آن وسایل با | با آن نداشته باشد. از این رو قانون,
ار ار اهرست مزبور و اخذ | تعریف جرم را بر عهده رویه قضایی
ی سول بر سر آن. اقدام به | می‌گذارد؛ چه آن که رویه قضایی در
پ د ۱ ۸
1 ی ک رای ارزش مالی و | طول زمان تغییر می‌کند و به راحتی
آهاری قد ۹ رائه آن به مراجع می‌تواند خود را مقتضیات زمان منطبق
اد ی ای و غیره به عضوان سازد. (مصلابی, علیرضاء جعل و تزویر
بمام‌های معتیر استفاده نمارر ام 1
جاعل ۳ | ثر حقوق کیفری ایران, چ ۲. ص ۱۶. محسوب و به مجازات حبس از ۱ ۸ .۳
۲ سال و پرداخت جرا نف رح و نقل از: الهی‌منش,
میراد ۵ جرای شدی به محمدرضا! ان 6 میلیون ربال محکوم می‌شود. | محت. - عم
۱ ی ترچ ۲. ص ۴۴)
۰
یی مه من مک کب مد
قسمت اول- از قانون جرایم
یو
«جعل. یکی از جرائمی است
که در عین خطرناک و ضد اجتماعی
بودن» ارتکاب آن از سهولت زیادی
برخوردار است و شاید به همین دلیل
هم هست که بزه خطرناک و خلاف
آسایش عمومی دانسته شده و در تمام
قانونگذاری‌ها با مجازات نسبتاً زیادی
شدیدی همراه است؛ چه اگر این جرم
جنبه عمومی به خود گرفته و رایج
گردد. برای هیچ کس در روابط حقوقی
آش تامین و تضمینی وجود نخواهد
داشت؛» (پیمانی. ضیاءالدین» جرائم
علیه امنیت و آسایش عمومی» چ ۸
ص ۰۱۰٩۹ تابستان ۱۳۸۹) به همین
دلیل جرم جعل در دو وجه سنتی و
رایانه‌ای در زمره جرائم «غیرقابل
گذشت» قرار دارد. (الهیی‌منش. محمدرضا؛ محشای ق.چ.ر چ ۳۲.ص ۴۴)
8 1 واژه «رایانه‌ای» در عنوان
مبحث. اعم از سامانه‌های رایانه‌ای و
مخابراتی می‌باشد. (الهی‌منش,
محمدرضا؛ محشای ق.چ.ر, چ ۲. ص ۴۸) ٍ
8 ۳ واژه «علائشم» در بند (ب)
دارای ابهام در معنی و مفهوم می‌باشد؛ . زیرا ذات]اً آنچه مورد تغییر,ء ایجاد. ستکاری یا حذف واقع می‌شود. "ی
عمش + مجونمموه مبویه
۱( ۱ هه . ۱ ۱ ۱
۱ ۰
۱ ۱ ۹ ۱ 1
1 1 : . : ۱ ۱ | ۱ ۱
ایا ۱ ۱۱
1 1 ا ۳ ( و ار
۳
1 ان اند وهای
داده‌هایی متشکل از صفر ویک
آورنده علاشم نیرز همین داده‌ها
سدره‌نشین. محشای ق.چ.ر
8 ۶۳- «ورود» در اینجا به معنای
وارد کردن اطلاعات خلاف حقیقت
است تا مورد پردازش قرار گیرد. در
این صورت می‌توان جعل را به صورت
جعل مادی و جعل مفادی تفکیک
نمود و منظور از «جعل مادی»» جعلی
آشکار باشد اما در جعل مفادی. نمی‌توان از ظاهر متن تشخیص داد که
امر صحیحی, باطل یاامر باطلی. صحیح جلوه داده شده است. (زراعت. شرح مختصر ق.م.اء 3 9 چ 0 صص
۲۸۱-۳۸۲)
۵ قید «قابل استناد»» داده‌های
مجعول و ویروسساز و نظایر این‌ها را
که پردازش ائباتی ندارد خارج
الکترونیکی قابل استناد نباشد ممکن
است موضوع جرائم دیگر رایانه‌ای
همچون دسترسی غیرمجاز قرار گیرد. (زراعت. شرح مختصر ق.م.اء چ ۲ چَ
۰۱.ص ۳۸۴۲)
۱ ۱ ۱ ۱
۳ 9 لام رای در نطو
8 ۵ عمل «محو» در ماده ۶۸ به
عنوان رفتار فیزیکی جعل پیش بینی
شده بود و منظور از محوء آن است که
داده برای همیشه حذف گرده به
گونه‌ای که قابل بازسازی و بهره
برداری نباشد. در توقف نیز ممکن
است داده‌هاء پنهان گردد اما محو
دائمی نمی‌شود. (زراعت. شرح مختصر
ق.م.ا. چ ۲. چ ۰۱.ص ۳۲۸۲)
8 (محو داده پیام» عبارت از
حذف دائمی اطلاعات است. به گونه‌ای
که قابل بازسازی و بهره‌برداری مجدد
نباشد. محو و حذف بخشی از داده پیام
و پردازش مجدد آن, به تشهایی پا در
کنار سایر داده پیام‌هاء باید منجر به
ایجاد وضعیتی شود که در نتیجه آن,
تاحقی اثبات یا حقی تضییع شود و
عنوان تغییر داده پیام بر آن صدق کند
که در این صورت. مشمول ماده ۶
ق.ج.ر می‌گردد. از این روء در موردی که شخص با محو
بخشی از داده پیامی که برائت ذمه
شخص ثالشی را گواهی می‌کند. داده
پیام ظاهرا معتبری ایجاد می‌نماید و
خود را مجدداً طلبکار نشان می‌دهد.,
مرتکب عمل جعل شده است. حقوق جزای اختصاصی, جهاد
دانشت‌گاهی. ص ۴۰۷. - ولیسدی,
محمدصالح, حقوق جزای اختصاصی,
غروب. ص ۲۳۳)
در ماده ۷ کنوانسیون جرائم قابل
ارتکاب در فضای مجازی نیز محو داده
پیام چنانچه به ایجاد داده پیام جملی
با ظاهری معتبر منجر شود. به عنوان
عمل مجرمانه اعلام گردیده است. (قنادء فاطمه. جعل در بستر فناوریهای
اطلاعات و ارتباطات. مجله آموزه‌های
حقوق کیفری. پاییز و زمستان ۱۳۹۰
ش ۲.ص ۷۳)
8 ۷- منظور از «توقف داده پیام». اختفای تمام یا بخشی از داده‌ها به
گونه‌ای است که عمل پردازش را از
مسیر عادی خارج و مانع از عملکرد
صحیح سیستمها و پردازش دقیق
اطلاعات شود. پردازش چنین اطلاعاتی
منجر به حصول نتایچ غیر واقمی شده
و داده پیام ایجادشده از این طریق,
هیچ گونه انطباقی با واقعیت نخواهد
داشت, ولی چنانچه به عنوان داده پیام
معتّبر قابل استفاده باشد. داده پیام
مجعول تلقی می‌شود. از این رو مثلاً . در مواردی که مرتکب با موقوف سازی
بخشی از اجزای داده پیامهای تجاری,
در خصوص مشخصات کالاها, خدمات. مشحخصات واحد بازرگانی یا تاجر و
مسوول بنگاه تجاری, داده‌های تفصیلی | آمکان پذیر است. (زراعت. شرح
را از مسیر پردازش خارج و ازاین | مختصرق.م.اء ج ۲.چ ۰۱.ص ۳۸۲)
طریق. داده پیام ظاهراً معتبری ایجاد | 8 ۱۷۰- موضوع جعل رایانه‌ای عبارت
می‌نماید. مرتکب جعل شده است. در | است از: «داده یا علایم موجود در
ماده ۷ کنوانسیون جرائم قابل ارتکاب | کارتهای حافظه يا قابل پردازش با
در فضای مجازی نیز موقوف سازی | تراشه سامانه‌های رایانه‌ای با
داده پیام به عنوان عنصر مادی جرم | مخابراتی.» (زراعت, شرح مختصر
جعل شناسایی شده است. (قناد. | ق.م.ا.ج ۲.چ ۰۱.ص ۳۸۳)
فاطمه. جمل در بستر فناوریهای | 8 ۱۷۱- «عنصر مادی جرم جسل
اطلاعات و ارتباطات. مجله آموز «های | رایانه‌ای» در بخشی از ماده ۶ ق.ج.ر و
حقوق کیفری. پاییز و زمستان ۰۱۳۹۰ | ماده ۶۸ ق.ت.ا تولید یا تغییر داده پیام
ش ۲. صص ۷۳-۷۴) است؛ بنابراین در این صورت و نیز در
8 ۱۶۸- ممکن است در تمایز میان | مواردی که بزهکار اقدام به تغییر علایم
*قصد تقلب» و «عملیات متقلبانه» | موجود در کارتهای حافطه با
گفته شود که در حالت اول, تقلب | سامانه‌های رایانه‌ای و مخابراتی با
حفیقت به صورت معنوی آنجام تراشه‌ها نموده است با توجه به تاریخ
می‌شود اما در حالت دوم به شکل | تصویب ق.ج.ر و نیز ماده ۵۵ آن. عمل
مادی است. به هر حال در هر دو مورد. | وی تحت شمول قانون اخیر قرار
حقیقت وارونه جلوه داده می‌شود. قلب | می‌گیرد. مجازات مندرج در این قانون. حقیقت ممکن است اثر خارجی داشته یک تا پنج سال حبس يا جزای نقدی
باشد ماند این که داده‌ها حذف شوند | است و در صورت صلاحدید قاضی
یا آثر خارجی نداشته باشد مانند این | ممکن است حکم به هر دو مجازات
که اطلاعات غیرواقعی وارد رایانه شود. | داده شود. در مواردی نظیر مداخله در
(زراعت, شرح مختصر ق.ماء ج ۰۲ج | پردازش سیستمهای رایانه‌ای و
۱ص ۲۸۲) ارتباطی» تولید امضای جعلی اشخاص
8 ۱۶۹- از ظاهر ماده ۶ ق.ج.ر (ماده و صدور گواهی مجعول صخّت امضای
۲ قم.م.ا) چنین استنباط می‌شود که | الکترونیکی که مستنبط از متون
جرم رایانه‌ای تنها با فعل مادی مثبت | قانونی» عمل مرتکب تحت شمول
ق.ت.ا قرار می‌گیرد. همزمان مشمول
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.