نقد و بررسی ماده 892 قانون مدنی «حجب نقصانی» (مقاله علمی وزارت علوم)
نویسندگان: رضا ولویون
منبع: پژوهش حقوق خصوصی سال نهم زمستان 1399 شماره 33
چکیده
قانونگذار بحث «حجب نقصانی» را از فقه امامیه اقتباس کرده و در بحث آن بدون هر گونه تغییری در مواد 886 ق.م و بعد در فصل چهارم آن تکرار نموده است. ماده ۸۸۶ قانون مدنی می گوید: «حجب حالت وارثی است که به واسطه بودن وارث دیگر از بردن ارث کلاً یا جزئاً محروم می شود». مقنن در ماده 892 ق.م در مبحث «حجب از بعض فرض» پدر را جزو محجوبین نقصانی قرار داده است طبق ماده ۸۹۲ قانون مدنی، «وقتی که برای میّت اولاد یا اولاد اولاد باشد، در اینصورت ابوین میّت از بردن بیش از ثلث محروم می شوند». در حالیکه پدر در زمره محجوبین نقصانی نبوده و حکم مقنن که متضمن خطاست در نتیجه پیروی از مشهور فقهای امامیه است و اکثر نویسندگان حقوق مدنی نیز بدون نقد و بررسی موضوع خطای مزبور را در کتب خود تکرار نموده اند.خلاصه مقاله بدین شرح م. ب.
الف) فرزند اعم از مذکر و مؤنث حاجب نقصانی مادر از ثلث به سدس است.
ب) اخوه ابوینی (با وجود شرایط) حاجب نقصانی و رد بری مادر است.
ج) فرزند ذکور حاجب نقصانی مادر است. زیرا فرض رد بری در اینجا متصور نیست.
د) فرزند دختر حاجب رد بری مادر نیست.
ه ) فرزند حاجب رد بری ابوین نیست.
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 2
موارد مرتبط 11
نظریات مشورتی 9
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/95/2542 مورخ 1395/10/06 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص مقررات حجب در فرض مشخص نبودن تقدم و تاخر تاریخ فوت برادران غرق شده با اصلاحات و الحاقات بعدی
قانون مدنی از جمله مواد 886
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/1577 مورخ 1401/02/26
ماده 892 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/3923 مورخ 1387/06/25 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص موانع ارث و تاثیر آن بر مقام حاجب برادر و خواهر با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 892 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/126 مورخ 1372/02/05 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 892 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/93/1342 مورخ 1393/06/09 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 892 قانون مدنی برادر و خواهر ابوینی یا ابی داشته باشد
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/2542 مورخ 1395/10/06
قانون مدنی از جمله مواد 886
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/93/1342 مورخ 1393/06/09
ماده 892 قانون مدنی است
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1400/1577 — 1401/02/26
ماده 892 قانون مدنی منصرف از این فرض است؟ آیا میتوان به استناد قسمت اخیر م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1400/1577 مورخ 1401/02/26 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص تعیین سهمالارث بازماندگان در فرضی که پدر متوفی به عنوان قاتل غیرعمد وی شناخته شود با اصلاحات و الحاقات بعد
ماده 892 قانون مدنی منصرف از این فرض است؟ آیا می توان به استناد قسمت اخیر
مواد مرتبط 2
-
استناد
از این صفحه
ماده 892 — قانون مدنی
ماده 892 قانون مدنی «حجب نقصانی» (مقاله علمی وزارت علوم
-
استناد
از این صفحه
ماده 886 — قانون مدنی
مواد 886 ق.م و بعد در فصل چهارم آن تکرار نموده است
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
