نقش فناوری هوش مصنوعی در کاربردهای مالی اسلامی و بررسی جنبه های کیفری آن

نقش فناوری هوش مصنوعی در کاربردهای مالی اسلامی و بررسی جنبه های کیفری آن نویسندگان: محدثه قوامی پور سرشکه امیررضا محمودی منبع: آموزه های حقوق کیفری کشورهای اسلامی دوره 2 بهار 1404 شماره 1 (پیاپی 5) چکیده هوش مصنوعی به عنوان یکی از فناوری های پیشرفته عصر دیجیتال، نقش مهمی در بهبود کارایی و سرعت بخشیدن به فرآیندهای مالی و اقتصادی ایفا می کند. با افزایش استفاده از این فناوری در سیستم مالی اسلامی، بررسی جنبه های حقوقی و کیفری آن به ویژه از منظر تطابق با اصول شرعی اهمیت بیشتری یافته است. هدف از این مطالعه، بررسی کاربردهای هوش مصنوعی در نظام مالی اسلامی و تحلیل فرصت ها و چالش های کیفری و حقوقی آن است. این پژوهش نشان می دهد که هوش مصنوعی می تواند ابزاری قدرتمند برای تشخیص و پیشگیری از جرائمی مانند کلاهبرداری، پول شویی و تأمین مالی تروریسم باشد، درحالی که استفاده نادرست از آن، می تواند منجر به چالش های قانونی نظیر نقض حریم خصوصی، تقلب الگوریتمی و تلاعب در بازارهای مالی شود. همچنین، به منظور جلوگیری از سوءاستفاده های احتمالی، ضرورت تنظیم گری دقیق و تدوین قوانینی که مسئولیت ها و محدودیت ها را در چارچوب شریعت تعیین کنند، مورد تأکید قرار گرفته است. یافته های این تحقیق می تواند به نهادهای مالی اسلامی کمک کند تا ضمن بهره گیری از هوش مصنوعی، از پیامدهای منفی و جرائم مالی مرتبط با آن جلوگیری کنند. The Role of Artificial Intelligence Technology in Islamic Financial Applications and the Study of its Criminal Aspects Artificial intelligence, as one of the advanced technologies of the digital era, plays an important role in improving efficiency and speeding up financial and economic processes. With the increasing use of this technology in the Islamic financial system, the study of its civil and criminal aspects has become more important, especially from the point of view of compliance with Sharia principles. The purpose of this study is to consider the applications of artificial intelligence in the Islamic financial system and to analyze its criminal and civil opportunities and challenges. This research shows that artificial intelligence can be a powerful tool for detecting and preventing crimes such as fraud, money laundering and terrorist financing, while its misuse can lead to legal challenges such as privacy violation, algorithmic fraud and financial market manipulation. Also, in order to prevent possible abuses, the necessity of strict regulation and formulation of laws that determine responsibilities and limitations within the framework of Sharia has been emphasized. The findings of this research can help Islamic financial institutions to avoid negative consequences and related financial crimes, while using artificial intelligence.