نقص تحقیقاتی در ارجاع کارشناسی: رأی شعبه ۱۰ دیوان عالی کشور

نقص تحقیقاتی در ارجاع کارشناسی: رأی شعبه ۱۰ دیوان عالی کشور مشخصات رأی شماره دادنامه قطعی ۹۳۰۹۹۷۰۹۰۷۰۰۰۶۷۳ تاریخ دادنامه قطعی ۱۳۹۳/۱۰/۳۰ گروه رأی حقوقی (شعبه دیوان عالی کشور) خلاصه داستان پرونده خواسته اصلی: قلع و قمع مستحدثات و خلع ید از یک پلاک ثبتی فاقد متراژ و دارای ابهامات ثبتی (مشاعی و ورثه‌ای). روند کارشناسی معیوب: دادگاه بدوی برای تعیین حدود ملک و تطبیق آن با سند، موضوع را به کارشناسان خبره محلی ارجاع می‌دهد (که رسمی بودن و تخصص آن‌ها مشخص نیست). این کارشناسان تصرفات خواندگان را خارج از ملک خواهان تشخیص می‌دهند و دادگاه بدوی بر اساس این نظریه، حکم به بی‌حقی خواهان صادر می‌کند. نتیجه در دیوان: دیوان عالی کشور رأی دادگاه بدوی را به دلیل نقص در تحقیقات و عدم رعایت تشریفات آمره قانونی در فرآیند کارشناسی، نقض می‌کند. ▪پیام‌های کلیدی رأی (تمرکز بر ایرادات کارشناسی) مهم‌ترین پیام این رأی، لزوم رعایت تشریفات آمره در انتخاب کارشناس است؛ به‌گونه‌ای که عدم رعایت این تشریفات، موجب بی‌اعتباری قضایی نظر کارشناسی می‌شود: ۱. لزوم انتخاب کارشناس رسمی و ضرورت ذکر مورد تعذر اصل حکم: انتخاب کارشناس رسمی دادگستری در دعاوی فنی ضروری و الزامی است. استثنا: استفاده از خبره محلی صرفاً در صورت عدم امکان یا وجود تعذرات قانونی دیگر مجاز است. ایراد وارده: دادگاه بدوی دلیلی برای «تعذر» از انتخاب کارشناس رسمی ذکر نکرده است. ۲. ضرورت احراز تخصص و اتیان سوگند خبره تکلیف قانونی: حتی در صورت جواز استفاده از خبره محلی، دادگاه مکلف است تخصص فرد را در رشته مربوطه احراز کرده و فرد خبره سوگند قانونی ادا نماید. ایراد وارده: در این پرونده، نه تخصص کارشناسان محلی مشخص است و نه تشریفات سوگند اجرا شده است. ۳. بی‌اعتباری قضایی نظریه در صورت نقص تشریفات نتیجه نهایی: عدم رعایت تشریفات قانونی فوق‌الذکر، نظریه کارشناسی را فاقد اعتبار قضایی می‌سازد و دادگاه نمی‌تواند مستند به چنین نظریه‌ای حکم صادر کند. پیشنهاد جهت مطالعه اصل رجوع به کارشناس رسمی دادگستری و شرایط استفاده از خبره در نظام حقوقی ایران «اظهار نظر به عنوان خبره» یا «کلاه شرعی»؟ Add a comment 4