نورالله اصفهانی مسجدشاهی: روزهای سوگناک

بدین ترتیب مهاجرت رهبران مذهبی به قم آغاز شد. با این لشکر چه کنم! یکی از درباریان پاسخ داد : قربان، شما که این همه سران عشایر و خانها را نابود کرده‌اید، این یک آخوند که چیزی نیست. مهاجران معترض خواسته های خویش را که چیزی جز کاهش قدرت رضاخان و نظارت فزون تر مجتهدان بر قوای سه گانه نبود. با سردمداران تهران در میان نهادند. بیان روشن اهداف پناهندگان به قم در کنار نامه‌های حمایت و تایید مراجع نجف رقم معترضان را فزونی بخشید و بازار را به اعتصاب کشاند. دیگر نه وقت گذرانی و نه پیشگیری از مهاجرت بیشتر روحانیان، هیچ یک سودمند نمی‌نمود. بنابراین اندیشه واپسین راه نجات در ذهنش شکل گرفت. عامل اجرای نقشه پلید دربار جنایتکاری پلید بود که لباس پزشک ویژه بر تن داشت. ق به زندگی خاکی اش پایان داد. بدین ترتیب دانشمند بزرگ و سیاستمدار روشن بین ایران پس از حدود هفتاد سال تلاش، تربیت دانشوران وارسته، نگارش صدها اطلاعیه کوبنده، انجام سخنرانیهای پرشور و سازمان دادن مؤسسه‌های اقتصادی، بهداشتی، فرهنگی و نظامی، به سرای دیگر شتافت. رساله «مکالمات مقیم و مسافر» آن فقیه فرزانه گوشه‌ای از ژرفای اندیشه اش را آشکار می‌سازد و راه نیکبختی و سربلندی را به همه مستضعفان مؤمن می‌آموزد. منبع: اندیشه سیاسی و تاریخ نهضت بیدارگرانه حاج آقا نورالله اصفهانی، ص۳۸۵_ ۳۸۶ · ج۲، ص۱۵۶ · اندیشه سیاسی و تاریخ نهضت بیدارگرانه حاج آقا نورالله اصفهانی، ص۴۲۸_ ۴۲۹