نورالله اصفهانی مسجدشاهی: فصل سازندگی

بخششهای شاهانه خودفروختگان قاجار و باز شدن پای کمپانیهای استعماری به ممالک محروسه (! ) ایران آثار شومی در پی داشت. اندک اندک بازارهای کشور از کالاهای فرنگی انباشته شد و کارگاههای کوچک داخلی در آستانه ورشکستگی قرار گرفتند. آقانورالله که با دیدگان الهی اش آینده این سیاست پلید را مشاهده می‌کرد به رویارویی با آن برخاست و با تاسیس مؤسسه‌های اقتصادی مردمی راه سازندگی و تولید را به مردم نمایاند. شرکت اسلامیه یکی از این مؤسسه‌ها بود. هر ایرانی می‌توانست از یک تا ده هزار سهم در این شرکت خریداری کند و بیگانگان حق خرید یا نگاهداری سهامش را نداشتند. نکته شایان توجه در اساسنامه این مؤسسه فصل بیست و یکم است: «فصل بیست و یکم: این شرکت بکلی از داد و ستد متاع خارجه ممنوع است. فقط هم خود را صرف ترقی متاع داخله و آوردن چرخ و اسباب و کارخانجات مفید خواهد نمود و حمل متاع داخله به خارجه بر حسب اقتضا و به موقع خود در کشیدن راه شوسه و آهن اقدام خواهد کرد.» این سازمان بزرگ اقتصادی در لندن ، کلکته، بمبئی، قاهره ، استانبول ، بغداد ، مسکو و بادکوبه، نمایندگیهایی تاسیس کرد و در راه سازندگی گامهای بلندی برداشت. گزارشهای نشریات معتبر آن روزگار بخشی از عملکرد مطلوب شرکت را آشکار می‌سازد: «... بعضی از دانشمندان سه سال است که این خیال را داشتند، این ایام انشاءالله به توسط شرکت اسلامیه از قوه به فعل رسیده، ملت و دولت را فایده کلی حاصل خواهد شد...» ،،،،،،،، ،،،،،،،، ،،،،،،،، ،،،،،،،، ،،،،،،،، «... یکی از نشریات اقتصادی لندن در این باره نوشت: «... علمای مزبور نه به ملاحظه تعصب مذهبی بلکه صرفه شخص به معیت بعضی رؤسای تجار که در شرکت اسلامیه شریک می‌باشند، سعی بلیغ در فروش امتعه خود و رد مال التجاره خارجه دارند... ق روزنامه الهلال مصر به مدیریت جرجی زیدان درباره شرکت اسلامیه چنین نگاشت: «... است.» البته غرب برای مبارزه با اندیشه خودکفایی در ایران تنها به ارسال نامه‌ها و پخش اخبار نادرست بسنده نکرد بلکه به شیوه معمول خویش آتش اختلاف میان هموطنان مسیحی و مسلمان را دامن زد که با هوشیاری این دو گروه ناکام ماند. منبع: اندیشه سیاسی و تاریخ نهضت بیدارگرانه حاج آقا نورالله اصفهانی، موسی نجفی، ص۶۰ · اندیشه سیاسی و تاریخ نهضت بیدارگرانه حاج آقا نورالله اصفهانی، موسی نجفی، ص۱۱۱ - ۱۱۳ · اندیشه سیاسی و تاریخ نهضت بیدارگرانه حاج آقا نورالله اصفهانی، موسی نجفی، ص۸۴ - ۹۱ · اندیشه سیاسی و تاریخ نهضت بیدارگرانه حاج آقا نورالله اصفهانی، موسی نجفی، ص۱۲۲ · اندیشه سیاسی و تاریخ نهضت بیدارگرانه حاج آقا نورالله اصفهانی، موسی نجفی، ص۱۲۱