دکترین
نکتهٔ فقهی: احکام قتل در قرآن
در قرآن کریم همانند دیگر مسائل فقهی برای قتل نیز احکامی بیان شده که در دو بخش کلی قابل تقسیم است: ۵.
۱ - قتل انسان قرآن کریم کشتن انسان را از دو بعد عمدی و غیر عمدی مورد بررسی قرار داده و برای هر کدام احکام مخصوصی را وضع نموده است.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): قرآن کریم برای قتل، اعم از عمدی و غیرعمدی، احکام مخصوصی را وضع نموده است.
شاخه: کیفری
بخشهای دیگرِ همین مبحث 29
قتل
قتل اصطلاحا به عملی گفته میشود که زندگی و حق حیات را از انسانی سلب میکند.
قتل: قتل در لغت
واژهی "قتل" در لغت به معنی ازالهی روح از بدن و از بین رفتن زندگی است
منبع: ص۶۵۵، دمشق بیروت، دارالعلم الدارالشامیة ۱۴۱۲ق، چاپ اول · ج۹، ص۱۹۳، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۶۰ش
قتل: تعریف لغوی و اصطلاحی حکم
بهطوریکه بگوییم آنطور هست یا آنطور نیست. امر و نهی کردن دربارهی یک موضوع از لوازمات احکام است. به قوانین و دستوراتی که خدای متعال برای موضوعات مختلف صادر نموده، حکم شرعی گفته میشود. پس منظور از احکام قتل بایدها و نبایدهایی است که خداوند در قرآن کریم دربارهی قتل بیان نموده است که در ذیل به آن میپردازیم.
منبع: ص۲۴۸، دمشق بیروت، دارالعلم الدارالشامیة، ۱۴۱۲ق، چاپ اول · ج۲، ص۲۶۵، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۶۰ش · ص۱۱قم، بوستان کتاب، ۱۳۸۰ش، چاپ اول
قتل: کاربرد قتل در قرآن
را در خود جای داده است. اما در این مقاله مطالبی که منحصراً در مورد مسائل احکام قتل بوده، مورد بررسی قرار گرفته است.
منبع: نساء/سوره۴، آیه۹۳ · بقره/سوره۲، آیه۱۷۹ · نساء/سوره۴، آیه۲۹ · نحل/سوره۱۶، آیه۵۹
قتل: احکام قتل در قرآن
در قرآن کریم همانند دیگر مسائل فقهی برای قتل نیز احکامی بیان شده که در دو بخش کلی قابل تقسیم است: ۵.
۱ - قتل انسان قرآن کریم کشتن انسان را از دو بعد عمدی و غیر عمدی مورد بررسی قرار داده و برای هر کدام احکام مخصوصی را وضع نموده است. ۵.۱.
۱ - از روی خطا وقتی کسی اشتباها و به طور اتفاقی، توسط شخص دیگری به قتل برسد، به آن قتل غیر عمد گفته میشود. این درحالی است که قاتل در عمل خود نیز قصد ضربه زدن به مقتول را نداشته و از بین رفتن مقتول کاملا تصادفی صورت گرفته است. دیهای که در قرآن به این نوع قتل مطرح شده به قرار ذیل است: «وَ ما کانَ لِمُؤْمِنٍ أَنْ یَقْتُلَ مُؤْمِناً إِلاَّ خَطَأً وَ مَنْ قَتَلَ مُؤْمِناً خَطَأً فَتَحْریرُ رَقَبَةٍ مُؤْمِنَةٍ وَ دِیةٌ مُسَلَّمَةٌ إِلی أَهْلِهِ إِلاَّ أَنْ یصَّدَّقُوا...» ...» «هیچ فرد باایمانی مجاز نیست که مؤمنی را به قتل برساند، مگر اینکه این کار از روی خطا و اشتباه از او سر زند (و در عین حال،) کسی که مؤمنی را از روی خطا به قتل رساند، باید یک برده مؤمن را آزاد کند و خونبهایی به کسان او بپردازد مگر اینکه آنها خونبها را ببخشند...» این آیه جریمه و کفارهی قتل غیر عمدی را در سه صورت متفاوت بیان می-کند:
۱. در صورتی که فرد بیگناهی از روی خطا فرد مؤمنی را بکشد، باید در برابر آن بردهی مسلمانی را آزاد کند؛ یعنی همانطورکه انسانی را از قید حیات خارج نموده و میرانده است، به جای آن با آزاد کردن انسانی از بردگی، به او زندگی دوباره ببخشد، همچنین باید خونبهای مقتول را به صاحبان او بپردازد؛ مگر اینکه خانوادهی مقتول او را عفو کنند و دیه را ببخشند.
۲. مؤمنی که به قتل رسیده، اگر وابسته به خاندانی باشد که با مسلمانان دشمنی دارند، کفارهی قاتل فقط آزاد نمودن برده است و پرداخت دیه به جمعیتی که دشمن مسلمانان هستند لازم نیست.
۳. چنانچه خاندان مقتول مؤمن از همپیمانان با مسلمانان باشند، هم دیه و هم آزاد کردن بنده لازم است. در این صورت برای احترام به پیمانهای بسته شده و نیز برای رفع اتهام مسلمانان از پیمانشکنی باید در ابتدا دیه و خونبها پرداخت شود؛ سپس یک بندهی مؤمن آزاد گردد. البته در ادامهی آیه برای کسانی که توان پرداخت خونبها و آزاد کردن بنده را ندارند، دستور گرفتن دو ماه روزه پیدرپی به عنوان تخفیف بیان شده است. و به قصد فعلی که غالباً با آن کشته میشود، اگرچه قصد قتل را به آن ننماید، تحقق پیدا میکند.» و «اگر شخصی را با تیر یا گلوله بزند پس بمیرد این عمد است و قود بر او م.
ب. ولو اینکه قتل را بهوسیله آن قصد ننماید. و همچنین است اگر طنابی را به گردن او بپیچد و از او باز نکند تا بمیرد، یا او را در آب و مانند آن فرو ببرد و مانع خروج او بشود تا بمیرد، یا سر او را در ظرف نوره قرار دهد تا بمیرد و غیر این از اسبابی که جانی در ایجاد سبب تلفکننده منفرد است، که اینها از عمد م. ب..» و «عمد گاهی با مباشرت است مانند ذبح و خفه نمودن بهوسیله دست و زدن با شمشیر و کارد و سنگ تیز و جرح در مقتل و مانند آنها از آنچه که به فعل مباشری او عرفاً صادر میشود، پس در آن قود (قصاص) است.
و گاهی به نحوی از تسبیب است.» پس «منظور از مباشرت، اعم است از اینکه فعل از او بدون وسیلهای صادر شود، مانند خفه نمودن او با دستش یا زدن او با دست یا با پایش، پس بهواسطه آن کشته شود، یا اینکه با وسیلهای باشد؛ مانند تیر زدن به او یا ذبح کردن او با چاقو، یا اینکه قتل بدون تاویلی عرفاً منتسب به او باشد؛ مانندانداختن او در آتش یا غرق نمودن او در دریا یاانداختن او از بلندی و غیر اینها از وسایطی که با آنها صدق میکند که قتل منتسب به او باشد.» حرمت قتل نفس و احترام خون انسانها از مسائلی است که در همهی شرائع آسمانی به آن اشاره است، دین مبین اسلام نیز به عنوان سرآمد تمام ادیان الهی بر این مسئلهی مهم اهمیت فوقالعادهای قائل است.
از جملهی این مسائل، قرار دادن حق خونخواهی از مقتول برای ولی دم است: «وَ لاتَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتی حَرَّمَ اللَّهُ إِلاَّ بِالْحَقِّ وَ مَنْ قُتِلَ مَظْلُوماً فَقَدْ جَعَلْنا لِوَلِیّهِ سُلْطاناً...» «و کسی را که خداوند خونش را حرام شمرده، نکشید، جز بحق! و آن کس که مظلوم کشته شده، برای ولیش سلطه (و حق قصاص ) قرار دادیم؛...» یکی از جاهایی که خداوند کشتن انسان را جایز شمرده، هنگامی است که فرد مرتکب قتل عمد شده باشد، در این صورت برای ولی دم مقتول، اختیاری وجود دارد که بر اساس آن میتواند قاتل را به قتل رساند، یا از او دیه بگیرد. ۵.۱.
۳ - عدالت در قصاص قتل احترام خونها مسئلهی مهمی در روابط اجتماعی است، خدای متعال در قرآن کریم با تشریع حکم عدالت در قصاص، این امر مهم را مورد توجه قرار داده و خط بطلان بر آداب و سنن جاهلیت کشیده است: « «یا أَیهَا الَّذینَ آمَنُوا کُتِبَ عَلَیکُمُ الْقِصَاصُ فیِ الْقَتْلیَ الحُرُّ بِالحُرِّ وَ الْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَ الْأُنثیَ بِالْأُنثیَ...» «ای افرادی که ایمان آوردهاید! حکم قصاص در مورد کشتگان، بر شما نوشته شده است:آزاد در برابر آزاد، و برده در برابر برده، و زن در برابر زن،...» در این آیه به رعایت عدالت در امر قتل اشاره شده و شرط قصاص برای اولیاء مقتول را فقط منحصر به خود قاتل دانسته است،حال آنکه قاتل مرد یا زن، مسلمان یا کافر ، مولی یا بنده باشد، در پیشگاه خدا و برای اولیاء دم هیچ فرقی نمیکند و باید فقط خود او قصاص شود.
البته بر اساس رحمت و مغفرت پروردگار، استثنایی در آیه بیان شده که صاحبان قصاص میتوانند قاتل را عفو کنند به شرط اینکه قاتل نیز باید نسبت به پرداخت خونبها اقدام نموده و بدون آزار دادن اولیای دم، آن را تقدیم آنها کند همچنین در زمان جاهلیت قبل از اسلام ، میان قبایل هرج و مرج و آشوبی وجود داشت و بر اساس آن قبیلههای قدرتمند هنگامی که شخصی از آنها به قتل میرسید، برای قصاص یک مرد، قاتل و تعداد زیادی از اطرافیانش را می-کشتند و برای قصاص یک قاتل زن، تعدادی از مردان قبیله یا خانوادهاش را میکشتند، این مسئله تا جایی ادامه پیدا میکرد که گاهی به جنگهای سخت قبیلهای تبدیل میشد و افراد زیادی از بین میرفتند قرآن کریم با تعبیر زیبا و پرمعنایی میفرماید: «...فَلایُسْرِفْ فِی الْقَتْلِ...» «...اما در قتل اسراف نکند...» منظور از اسراف نکردن در قتل این است که ولی دم در قصاص و دیه افراط و تفریط نکند و فقط شخص قاتل را قصاص کند؛ همچنین از نظر کمی و کیفی نوع قصاص و دیه را در نظر بگیرد و از حد خود تجاوز نکند. ۵.
۲ - قتل حیوانات در حال احرام از جمله مواردی که در قرآن مجید برای آن حکمی تعیین شده، کشته شدن حیوانات توسط انسان مُحرم است: «یا أَیهَا الَّذینَ آمَنُوا لاتَقْتُلُوا الصَّیدَ وَ أَنْتُمْ حُرُمٌ وَ مَنْ قَتَلَهُ مِنْکُمْ مُتَعَمِّداً فَجَزاءٌ مِثْلُ ما قَتَلَ مِنَ النَّعَمِ...» «ای کسانی که ایمان آوردهاید!
منبع: تهران، ج۲، ص۴۰۷، دارالکتب الإسلامیة، ۱۴۲۴ق، چاپ اول · نساء/سوره۴، آیه۹۲ · تهران، مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، ۱۴۱۹ق، چاپ اول، ج۲، ص۳۶۷ · تهران، نوید، ۱۴۰۴ق، چاپ اول، ج۲، ص۶۹۳ · ج۲، ص۶۹۳، تهران، نوید، ۱۴۰۴ق، چاپ اول · تهران، ج۴، ص۶۲، دارالکتب الاسلامیة، ۱۳۷۴ش، چاپ اول · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۳، تحریرالوسیلة، ج۲، ص۵۴۳، کتاب القصاص، القول فی الموجب، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۹۹ ه ش · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۳، تحریرالوسیلة، ج۲، ص۵۴۳، کتاب القصاص، القول فی الموجب، مسالة۱، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۹۹ ه ش · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۳، تحریرالوسیلة، ج۲، ص۵۴۴، کتاب القصاص، القول فی الموجب، مسالة۳، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۹۹ ه ش · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۳، تحریرالوسیلة، ج۲، ص۵۴۳، کتاب القصاص، القول فی الموجب، مسالة۲، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۹۹ ه ش · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۳، تحریرالوسیلة، ج۲، ص۵۹۸، کتاب الدیات، القول فی موجبات الضمان، المبحث الاول فی المباشر، مسالة۱، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۹۹ ه ش · ج۱۲، ص۱۰۵، تهران، دارالکتب الاسلامیة، ۱۳۷۴ش، چاپ اول · إسراء/سوره۱۷، آیه۳۳ · ج۱۴، ص۱۰۷، بیروت، دارالملاک، ۱۴۱۹ق، چاپ دوم · ج۱، ص۶۰۳، تهران، دارالکتب الاسلامیة، ۱۳۷۴ش، چاپ اول · بقره/سوره۲، آیه۱۷۸ · ج۲، ص۳۹۵، قم، کتابخانۀ آیةالله مرعشی نجفی، ۱۴۰۵ق، چاپ دوم · ج۱، ص۴۳۲، قم، دفتر انتشارات اسلامی جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیۀ قم، ۱۴۱۷ق، چاپ پنجم · ج۱، ص۲۷۴ تهران، دارالکتب الإسلامیة، ۱۴۲۴ق، چاپ اول · الفرقان فی تفسیر القرآن بالقرآن، ج۱۷، ص۱۸۶- ۱۸۷ · مائده/سوره۵، آیه۹۵ · زبدة البیان فی أحکام القرآن، ص۲۸۹، تهران، کتابفروشیمرتضوی، بیتا
نکتهٔ فقهی: تعریف قتل
قتل اصطلاحا به عملی گفته میشود که زندگی و حق حیات را از انسانی سلب میکند.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): قتل عملی است که زندگی و حق حیات را از انسان سلب میکند.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: احکام قتل غیر عمد
وَ ما کانَ لِمُؤْمِنٍ أَنْ یَقْتُلَ مُؤْمِناً إِلاَّ خَطَأً وَ مَنْ قَتَلَ مُؤْمِناً خَطَأً فَتَحْریرُ رَقَبَةٍ مُؤْمِنَةٍ وَ دِیةٌ مُسَلَّمَةٌ إِلی أَهْلِهِ إِلاَّ أَنْ یصَّدَّقُوا...
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): در قتل غیر عمدی مؤمن، قاتل باید بردهای مؤمن را آزاد کند و دیه به خانواده مقتول بپردازد، مگر اینکه خانواده مقتول دیه را ببخشند.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: کفاره قتل غیر عمد در صورت دشمنی خانواده مقتول با مسلمانان
مؤمنی که به قتل رسیده، اگر وابسته به خاندانی باشد که با مسلمانان دشمنی دارند، کفارهی قاتل فقط آزاد نمودن برده است و پرداخت دیه به جمعیتی که دشمن مسلمانان هستند لازم نیست.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر مقتول مؤمن وابسته به خاندانی باشد که با مسلمانان دشمنی دارند، کفاره قاتل فقط آزاد نمودن برده است و پرداخت دیه لازم نیست.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: کفاره قتل غیر عمد در صورت همپیمانی خانواده مقتول با مسلمانان
چنانچه خاندان مقتول مؤمن از همپیمانان با مسلمانان باشند، هم دیه و هم آزاد کردن بنده لازم است.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): چنانچه خاندان مقتول مؤمن از همپیمانان با مسلمانان باشند، هم دیه و هم آزاد کردن برده لازم است.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: قتل غیر عمد
وقتی کسی اشتباها و به طور اتفاقی، توسط شخص دیگری به قتل برسد، به آن قتل غیر عمد گفته میشود. این درحالی است که قاتل در عمل خود نیز قصد ضربه زدن به مقتول را نداشته و از بین رفتن مقتول کاملا تصادفی صورت گرفته است.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): قتل غیر عمد زمانی رخ میدهد که کسی اشتباهاً و به طور اتفاقی، توسط شخص دیگری به قتل برسد، بدون اینکه قاتل قصد ضربه زدن به مقتول را داشته باشد.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: کفاره و دیه قتل غیر عمد
«وَ ما کانَ لِمُؤْمِنٍ أَنْ یَقْتُلَ مُؤْمِناً إِلاَّ خَطَأً وَ مَنْ قَتَلَ مُؤْمِناً خَطَأً فَتَحْریرُ رَقَبَةٍ مُؤْمِنَةٍ وَ دِیةٌ مُسَلَّمَةٌ إِلی أَهْلِهِ إِلاَّ أَنْ یصَّدَّقُوا...» ...» «هیچ فرد باایمانی مجاز نیست که مؤمنی را به قتل برساند، مگر اینکه این کار از روی خطا و اشتباه از او سر زند (و در عین حال،) کسی که مؤمنی را از روی خطا به قتل رساند، باید یک برده مؤمن را آزاد کند و خونبهایی به کسان او بپردازد مگر اینکه آنها خونبها را ببخشند...»
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): در قتل غیر عمد، قاتل باید یک برده مؤمن را آزاد کند و خونبهایی به کسان مقتول بپردازد، مگر اینکه خانواده مقتول دیه را ببخشند. در صورتی که مقتول وابسته به خاندانی باشد که با مسلمانان دشمنی دارند، فقط آزاد نمودن برده کفاره است و پرداخت دیه لازم نیست. اگر خاندان مقتول مؤمن و همپیمان با مسلمانان باشند، هم دیه و هم آزاد کردن برده لازم است.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: کفاره قتل غیر عمد
«وَ ما کانَ لِمُؤْمِنٍ أَنْ یَقْتُلَ مُؤْمِناً إِلاَّ خَطَأً وَ مَنْ قَتَلَ مُؤْمِناً خَطَأً فَتَحْریرُ رَقَبَةٍ مُؤْمِنَةٍ وَ دِیةٌ مُسَلَّمَةٌ إِلی أَهْلِهِ إِلاَّ أَنْ یصَّدَّقُوا...» ...» [۱۷] نساء/سوره۴، آیه۹۲. «هیچ فرد باایمانی مجاز نیست که مؤمنی را به قتل برساند، مگر اینکه این کار از روی خطا و اشتباه از او سر زند (و در عین حال،) کسی که مؤمنی را از روی خطا به قتل رساند، باید یک برده مؤمن را آزاد کند و خونبهایی به کسان او بپردازد مگر اینکه آنها خونبها را ببخشند...»
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): در قتل غیر عمد، قاتل باید یک برده مؤمن را آزاد کند و دیه به خانواده مقتول بپردازد، مگر اینکه خانواده مقتول دیه را ببخشند.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: شرایط پرداخت دیه در قتل غیر عمد
۲. مؤمنی که به قتل رسیده، اگر وابسته به خاندانی باشد که با مسلمانان دشمنی دارند، کفارهی قاتل فقط آزاد نمودن برده است و پرداخت دیه به جمعیتی که دشمن مسلمانان هستند لازم نیست. [۱۹] حسینی جرجانی، سید امیر ابوالفتوح؛ آیات الأحکام، تهران، نوید، ۱۴۰۴ق، چاپ اول، ج۲، ص۶۹۳. ۳. چنانچه خاندان مقتول مؤمن از همپیمانان با مسلمانان باشند، هم دیه و هم آزاد کردن بنده لازم است. [۲۰] حسینی جرجانی، سید امیر ابوالفتوح؛ آیات الأحکام، ج۲، ص۶۹۳، تهران، نوید، ۱۴۰۴ق، چاپ اول.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر مقتول مؤمن وابسته به خاندانی باشد که با مسلمانان دشمنی دارند، پرداخت دیه لازم نیست و فقط آزاد کردن برده کفایت میکند. اگر خاندان مقتول مؤمن از همپیمانان با مسلمانان باشند، هم دیه و هم آزاد کردن برده لازم است.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: احکام قتل در قرآن
پس منظور از احکام قتل بایدها و نبایدهایی است که خداوند در قرآن کریم دربارهی قتل بیان نموده است که در ذیل به آن میپردازیم.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): قرآن کریم برای قتل، اعم از عمدی و غیرعمدی، احکامی را بیان کرده است که شامل بایدها و نبایدهای الهی در این زمینه میشود.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: قتل خطای محض
این درحالی است که قاتل در عمل خود نیز قصد ضربه زدن به مقتول را نداشته و از بین رفتن مقتول کاملا تصادفی صورت گرفته است.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): قتل خطای محض زمانی رخ میدهد که قاتل نه قصد کشتن مقتول را داشته و نه قصد ضربه زدن به او را، و مرگ کاملاً تصادفی اتفاق افتاده باشد.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: کفاره قتل خطای مؤمن
کسی که مؤمنی را از روی خطا به قتل رساند، باید یک برده مؤمن را آزاد کند و خونبهایی به کسان او بپردازد مگر اینکه آنها خونبها را ببخشند...
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر فردی مؤمنی را به خطا به قتل برساند، باید یک برده مؤمن را آزاد کند و خونبهای مقتول را به خانوادهاش بپردازد، مگر اینکه خانواده مقتول دیه را ببخشند.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: کفاره قتل خطای مؤمن وابسته به دشمنان
مؤمنی که به قتل رسیده، اگر وابسته به خاندانی باشد که با مسلمانان دشمنی دارند، کفارهی قاتل فقط آزاد نمودن برده است و پرداخت دیه به جمعیتی که دشمن مسلمانان هستند لازم نیست.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر مقتول مؤمن وابسته به خاندانی باشد که با مسلمانان دشمنی دارند، کفاره قاتل فقط آزاد کردن برده است و پرداخت دیه لازم نیست.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: کفاره قتل خطای مؤمن همپیمان
چنانچه خاندان مقتول مؤمن از همپیمانان با مسلمانان باشند، هم دیه و هم آزاد کردن بنده لازم است.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر خاندان مقتول مؤمن از همپیمانان با مسلمانان باشند، هم دیه و هم آزاد کردن برده بر قاتل لازم است.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: احکام قتل غیر عمد
کسی که مؤمنی را از روی خطا به قتل رساند، باید یک برده مؤمن را آزاد کند و خونبهایی به کسان او بپردازد مگر اینکه آنها خونبها را ببخشند...
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): در قتل غیر عمد، قاتل باید یک برده مؤمن را آزاد کند و خونبهای مقتول را به کسان او بپردازد، مگر اینکه آنها خونبها را ببخشند.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: کفاره قتل غیر عمد در صورت دشمنی خاندان مقتول
مؤمنی که به قتل رسیده، اگر وابسته به خاندانی باشد که با مسلمانان دشمنی دارند، کفارهی قاتل فقط آزاد نمودن برده است و پرداخت دیه به جمعیتی که دشمن مسلمانان هستند لازم نیست.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر مقتول مؤمن وابسته به خاندانی باشد که با مسلمانان دشمنی دارند، کفاره قاتل فقط آزاد نمودن برده است و پرداخت دیه لازم نیست.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: کفاره قتل غیر عمد در صورت همپیمانی خاندان مقتول
چنانچه خاندان مقتول مؤمن از همپیمانان با مسلمانان باشند، هم دیه و هم آزاد کردن بنده لازم است.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): چنانچه خاندان مقتول مؤمن از همپیمانان با مسلمانان باشند، هم دیه و هم آزاد کردن برده لازم است.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: قتل
قتل اصطلاحا به عملی گفته میشود که زندگی و حق حیات را از انسانی سلب میکند.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): قتل عملی است که زندگی و حق حیات را از انسانی سلب میکند و به مرگ شخص منجر میشود.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: احکام قتل
پس منظور از احکام قتل بایدها و نبایدهایی است که خداوند در قرآن کریم دربارهی قتل بیان نموده است که در ذیل به آن میپردازیم.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): احکام قتل شامل بایدها و نبایدهایی است که خداوند در قرآن کریم دربارهی قتل بیان نموده است.
شاخه: اصول فقه (روش استنباط)
نکتهٔ فقهی: کفاره قتل غیر عمد
این آیه جریمه و کفارهی قتل غیر عمدی را در سه صورت متفاوت بیان می-کند: ۱. در صورتی که فرد بیگناهی از روی خطا فرد مؤمنی را بکشد، باید در برابر آن بردهی مسلمانی را آزاد کند؛ ... همچنین باید خونبهای مقتول را به صاحبان او بپردازد؛ مگر اینکه خانوادهی مقتول او را عفو کنند و دیه را ببخشند. ۲. مؤمنی که به قتل رسیده، اگر وابسته به خاندانی باشد که با مسلمانان دشمنی دارند، کفارهی قاتل فقط آزاد نمودن برده است و پرداخت دیه به جمعیتی که دشمن مسلمانان هستند لازم نیست. ۳. چنانچه خاندان مقتول مؤمن از همپیمانان با مسلمانان باشند، هم دیه و هم آزاد کردن بنده لازم است.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): کفاره قتل غیر عمد شامل آزاد کردن یک برده مؤمن و پرداخت دیه به خانواده مقتول است، مگر اینکه خانواده مقتول دیه را ببخشند. در صورتی که مقتول وابسته به خاندانی باشد که با مسلمانان دشمنی دارند، فقط آزاد نمودن برده لازم است و پرداخت دیه به آنها لازم نیست. اگر خاندان مقتول مؤمن از همپیمانان با مسلمانان باشند، هم دیه و هم آزاد کردن برده لازم است.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: تعریف قتل در اصطلاح فقه
این واژه در اصطلاح فقه به عملی گفته میشود که ادامهی زندگی و حیات را از انسان گرفته و به مرگ شخص منجر شود.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): قتل در اصطلاح فقه به عملی گفته میشود که ادامهی زندگی و حیات را از انسان گرفته و به مرگ شخص منجر شود.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: تعریف حکم شرعی (قتل)
به قوانین و دستوراتی که خدای متعال برای موضوعات مختلف صادر نموده، حکم شرعی گفته میشود.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): حکم شرعی به قوانین و دستوراتی گفته میشود که خدای متعال برای موضوعات مختلف صادر نموده است.
شاخه: اصول فقه (روش استنباط)
نکتهٔ فقهی: احکام قتل غیر عمد
«وَ ما کانَ لِمُؤْمِنٍ أَنْ یَقْتُلَ مُؤْمِناً إِلاَّ خَطَأً وَ مَنْ قَتَلَ مُؤْمِناً خَطَأً فَتَحْریرُ رَقَبَةٍ مُؤْمِنَةٍ وَ دِیةٌ مُسَلَّمَةٌ إِلی أَهْلِهِ إِلاَّ أَنْ یصَّدَّقُوا...»
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): در قتل غیر عمد، اگر فرد بیگناهی از روی خطا فرد مؤمنی را بکشد، باید بردهای مسلمان را آزاد کند و خونبهای مقتول را به صاحبان او بپردازد، مگر اینکه خانوادهی مقتول او را عفو کنند و دیه را ببخشند.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: کفاره قتل غیر عمد در صورت دشمنی خاندان مقتول با مسلمانان
مؤمنی که به قتل رسیده، اگر وابسته به خاندانی باشد که با مسلمانان دشمنی دارند، کفارهی قاتل فقط آزاد نمودن برده است و پرداخت دیه به جمعیتی که دشمن مسلمانان هستند لازم نیست.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر مؤمنی که به قتل رسیده، وابسته به خاندانی باشد که با مسلمانان دشمنی دارند، کفارهی قاتل فقط آزاد نمودن برده است و پرداخت دیه به جمعیتی که دشمن مسلمانان هستند لازم نیست.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: کفاره قتل غیر عمد در صورت همپیمانی خاندان مقتول با مسلمانان
چنانچه خاندان مقتول مؤمن از همپیمانان با مسلمانان باشند، هم دیه و هم آزاد کردن بنده لازم است.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): چنانچه خاندان مقتول مؤمن از همپیمانان با مسلمانان باشند، هم دیه و هم آزاد کردن بنده لازم است.
شاخه: کیفری
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
