دکترین
نکتهٔ فقهی: استناد به منابع فقهی در استنباط (جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام (کتاب))
جواهرالکلام به‌دلیل وسعت تتبع، نقد دقیق اقوال فقهای امامی و غیر امامی، استناد به قرآن، سنّت، اجماع و اصول عملی، و شمول فروع نادر فقهی، مرجع بی‌بدیل فقها شد.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): استنباط فقهی بر پایه استناد به قرآن، سنت، اجماع و اصول عملی صورت می‌گیرد.
شاخه: اصول فقه (روش استنباط)
بخش‌های دیگرِ همین مبحث 14
جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام (کتاب)
جواهر الکلام در ۴۳ جلد، شامل عبادات (جلد ۱ تا ۲۱)، عقود (۲۲ تا ۳۱)، ایقاعات (۳۲ تا ۳۵) و احکام (۳۶ تا ۴۳) است و ویژگی‌هایی چون تعابیر اختصاری و ارجاعات داخلی دارد. • استناد به ۵۵۱ منبع فقهی، اصولی، حدیثی و ادبی.
جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام (کتاب): شناخت اجمالی
جواهر مانند شکوفه ای است از درخت طوبا که ریشه اش در طور معنی واقع و استوار گردیده و فروعش در خانه ها ظاهر شده است».
جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام (کتاب): اهمیت جواهر الکلام
هم چنین از نظر توجه و روی آوردن اهل علم و بزرگان از فقهای شیعه کمتر کتابی مانند جواهر الکلام توفیق داشته است. علت این توفیق بی نظیر، وسعت تتبع و احاطه بر اقوال فقهای عظام و مناقشات آنان با دقتی کم نظیر و تحقیقی بی همتا بوده است.
جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام (کتاب): تاریخ تالیف جواهر الکلام
جلد چهارم در احکام اموات و غسل‌های مستحبی در سال ۱۲۳۰ پایان یافته است. همین طور جلد دهم در احکام سجود و رکوع و تشهد نیز در سال ۱۲۳۰ پایان یافته است. جلد چهاردهم در بحث نماز جماعت و نماز مسافر در سال ۱۲۳۴ و نمازهای واجب در سال ۱۲۳۵ و بقیه نمازها در سال ۱۲۳۶ و بعضی از مجلدات نماز در سال ۱۲۴۷ پایان یافته است. بحث دیات در جلد ۴۳ در سال ۱۲۴۵ پایان یافته است و با نگارش بحث جهاد در جلد ۲۱ در سال ۱۲۵۷ تمام مباحث شرایع پایان یافته است.
منبع: ج۵، ص۲۷۶
جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام (کتاب): سال تألیف جواهر الکلام
محمدباقر خوانساری نیز نوشته که او در ۱۲۶۲ حدود هفتاد سال داشته؛
منبع: خوانساری، ج ۲، ص ۳۰۵ · ج ۱، ص ۷۲، آینه پژوهش، سال ۱۲، ش ۱ (فروردین ـ اردیبهشت ۱۳۸۰) · ج ۵، ص ۲۷۵ـ۲۷۶ · ج ۵، ص ۲۷۶ـ۲۷۷
جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام (کتاب): شیوه نگارش جواهر الکلام
در پاره‌ای از موارد، نقد او بر نظر اجتهادی محقق حلّی، بسیار صریح است.
منبع: ج ۲، ص ۱۱۴ـ۱۳۷، بیروت ۱۹۸۱ · ج ۸، ص ۷۳، قم۱۴۱۷ · ج ۳۸، ص ۵۱ ۵۲، قم۱۴۱۷ · ج ۲۵، ص ۱۵۹، قم۱۴۱۷ · ج ۷، ص ۱۰۳۱۰۴، قم۱۴۱۷ · ج۸، ص۲۹۵، قم۱۴۱۷
جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام (کتاب): نقل اقوال علما درباره جواهر الکلام
غرض مؤلف از این کار، حل تعارض میان آرای فقها یا آثار آنان، نقد دیدگاه‌های آن‌ها یا تأیید دیدگاه محقق حلّی یا خودش است. آرای فقهای متقدم و متأخر شیعه و حتی شماری از معاصران وی در این اثر مورد توجه قرار گرفته است. او گاه آرا و استدلال‌هایی را بدون ذکر قائلان آن نقل کرده و گاه هیچ قائلی برای یک نظر نیافته است. در موارد متعددی صرفاً مردود بودن یک دیدگاه، بدون ذکر دلیل، مطرح شده است. از این‌رو، برخی فقها وی را «سخنگوی دیدگاه مشهور» ( لسان‌المشهور ) خوانده‌اند. با این همه، گاهی خود نیز رأی مشهور را رد کرده است.
منبع: ج ۲، ص ۷۶، قم۱۴۱۷ · ج ۱، ص ۱۹۲۱۹۳، قم۱۴۱۷ · ج ۱، ص ۳۶۵، قم۱۴۱۷ · ج ۸، ص ۹۶، قم۱۴۱۷ · ج ۸، ص۱۴۰، قم۱۴۱۷ · ج۸، ص۱۸۷، قم۱۴۱۷ـ · ج ۷، ص ۱۴، قم۱۴۱۷ · ج ۲، ص ۲۰۴، قم۱۴۱۷ · ج ۱، ص ۵۵ ۵۶، قم۱۴۱۷ · ج۱، ص ۵۳۳، تحقیق محمدحسین امراللهی، قم ۱۴۱۸ · ج ۷، ص ۳۴۳، قم۱۴۱۷ · ج۱، ص۵۳۳، تحقیق محمدحسین امراللهی، قم ۱۴۱۸
جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام (کتاب): ویژگی‌های جواهر الکلام
گاه حوادث مهم عصر خود، مانند واقعه شیوع بیماری طاعون در نجف ، را یادآور شده است.
منبع: ج ۷، ص ۲۱۰، قم۱۴۱۷ · ج ۴، ص ۳۳۰، قم۱۴۱۷ · ج ۳۱، ص ۳۹۸، قم۱۴۱۷ · ج ۷، ص ۳۶۹۳۷۱، قم۱۴۱۷ · ج ۱۲، ص ۱۷۵، قم۱۴۱۷ · ج۳، ص۶، قم۱۴۱۷ـ · ج ۱، ص ۸۰، آینه پژوهش، سال ۱۲، ش ۱ (فروردین ـ اردیبهشت ۱۳۸۰) · ج ۱، ص ۲۹۹ ۳۰۸، قم۱۴۱۷ · ج۳۶، ص۱۰۹، قم۱۴۱۷ · ج ۱، ص ۱۹ـ۳۱، ۱۴۱۷ـ۱۴۱۹/۱۹۹۶ـ۱۹۹۸ · ج ۲، ص ۲۶۲، قم۱۴۱۷ · ج ۲، ص ۳۶۹، قم۱۴۱۷ · ج ۴، ص ۱۳۴، قم۱۴۱۷
جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام (کتاب): نکته
تدریس قسمت‌هایی از جواهر نیز نزد شماری از فقها متداول بوده است.
منبع: ج ۳، ص۲۵۲، قم۱۴۱۷ـ · ج ۱، ص ۴۶۱، تقریرات درس آیه اللّه روحانی، ج ۱، قم ۱۴۱۶ · ج ۱، ص ۵۱۳، تقریرات درس آیه اللّه خوئی، قم ۱۳۷۱ ش · تقریرات درس آیه اللّه خوئی، در موسوعه الامام الخوئی، ج ۹، ص ۳۴۰، قم: مؤسسه احیاء آثار الامام الخوئی، ۱۴۲۶/۱۹۹۹ · ج ۲، ص ۳۲۱، چاپ مهدی مهریزی و محمدحسین درایتی، قم ۱۳۷۷ ش · ص۲، محشی به‌حواشی محمدکاظم طباطبائی یزدی و اسماعیل صدر موسوی، ) نجف ؟) ۱۳۱۸ · ج۲، ص۴۷۰، تهران ۱۳۸۰ · ج۱، ص۳۷۷، چاپ محمد حسینی قزوینی، قم ۱۴۱۹ · ج۱۴، قسم ۲، ص۶۸۸، قم:مؤسسه الامام الصادق، ۱۴۱۸۱۴۲۴
جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام (کتاب): مراحل چاپ جواهر الکلام
از ۱۴۱۶ چاپ دیگری از این اثر با تحقیق مآخذ احادیث آن در مشهد آغاز شده که ناتمام مانده است.
منبع: ج۱، ص ۷۵، آینه پژوهش، سال ۱۲، ش ۱ (فروردین ـ اردیبهشت ۱۳۸۰)
جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام (کتاب): تقسیم‌بندی مطالب جواهر الکلام
از جلد اول تا ۲۱ عبادات و از جلد ۲۱ تا ۳۱ عقود و از جلد ۳۲ تا ۳۵ ایقاعات و از جلد ۳۵ تا ۴۳ احکام مطرح شده است.
جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام (کتاب): مباحث مطرح شده در ۴۳ جلد
جلد اول: تعریف طهارت، اقسام طهارت، اقسام آب‌ها و مبطلات وضو جلد دوم: احکام تخلی ، کیفیت وضو، احکام وضو جلد سوم: جنابت، غسل جنابت ، غسل‌های حیض، استحاضه ، نفاس جلد چهارم: احکام اموات ، غسل میت ، کفن پوشاندن، دفن میت و ملحقات آن جلد پنجم: غسل‌های مستحبی، تیمم ، اقسام نجاسات جلد ششم: بقیه نجاسات، احکام نجاسات ، ظروف جلد هفتم: نمازهای واجب و مستحب، اوقات نماز ، نماز شب ، قبله جلد هشتم: بقیه مباحث قبله، لباس نمازگزار ، مکان نمازگزار جلد نهم: اذان و اقامه ، نیت ، تکبیرة الاحرام ، قیام ، قرائت جلد دهم: بقیه مبحث قرائت، سجود ، رکوع ، تشهد ، سلام ، قنوت جلد یازدهم: مبطلات نماز ، نماز جمعه ، نماز عید فطر و قربان ، نماز آیات جلد دوازدهم: نماز میت ، نماز طلب باران ( استسقاء )، نمازهای مستحبی، احکام خلل در نماز، شک در نماز جلد سیزدهم: نماز قضاء ، نماز جماعت ، معنی عدالت، تعریف گناهان کبیره و صغیره.
جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام (کتاب): نسخه‌های جواهر الکلام
البته نسخه دیگری که مورد اعتماد می‌باشد، نسخه چاپ سنگی است که در سال ۱۲۷۰ ق نویسنده آن از نگارش آن فراغت یافته است و در حاشیه صفحه آخر آن آمده است: بلغ مقابلة مع النسخة المصححة من النسخة الاصلیة بحمد الله تعالی.
نکتهٔ فقهی: استناد به منابع فقهی در استنباط احکام (جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام (کتاب))
جواهرالکلام به‌دلیل وسعت تتبع، نقد دقیق اقوال فقهای امامی و غیر امامی، استناد به قرآن، سنّت، اجماع و اصول عملی، و شمول فروع نادر فقهی، مرجع بی‌بدیل فقها شد.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): جواهر الکلام در استنباط احکام فقهی به قرآن، سنت، اجماع و اصول عملی استناد می‌کند.
شاخه: اصول فقه (روش استنباط)
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.