نکتهٔ فقهی: افساد در مال موجب ضمان است

این نوع افساد گاه با آسیب رساندن، یا تلف کردن مال دیگری تحقّق می‌یابد — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): یکی از انواع افساد در مال، آسیب رساندن یا تلف کردن مال دیگری است. شاخه: اموال و مالکیت

و گاه با انجام دادن عملی در مال که به سبب آن مالک از تصرّفات مطلوب درمال خود محروم می‌گردد، مانند حائل قرار دادن میان مالک و مال او، به گونه‌ای که مال از دسترس وی خارج گردد. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): افساد در مال می‌تواند با انجام عملی در مال دیگری محقق شود که مالک را از تصرفات مطلوب در مال خود محروم کند، مانند ایجاد مانع بین مالک و مالش. شاخه: اموال و مالکیت

در پاره‌ای موارد، محرومیّت از ناحیه حکم شارع مقدّس پدید می‌آید، مانند آنکه فردی انگور دیگری را به شراب تبدیل کند یا با ادرار در آب پاک، آن را نجس نماید و یا حیوان دیگری را که معمولاً از گوشت آن استفاده می‌شود، مانند گاو و گوسفند وطی کند. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): در برخی موارد، محرومیت مالک از تصرفات در مال خود به دلیل حکم شرعی است که در نتیجه عمل افسادآمیز پدید می‌آید، مانند تبدیل انگور به شراب یا نجس کردن آب. شاخه: اموال و مالکیت

افسادی که به عمل تعلّق می‌گیرد ـ خواه عمل عبادی، مانند نماز و روزه، یا معاملی، همچون بیع ـ با اخلال به شرایط و ارکان عمل محقّق می‌شود. چنین افسادی با ابطال یکی است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): افساد در اعمال، چه عبادی و چه معاملی، با اخلال در شرایط و ارکان آن عمل محقق می‌شود و منجر به ابطال آن عمل می‌گردد. شاخه: اصول فقه (روش استنباط)

افساد یا به مال تعلّق می‌گیرد یا به عمل. گاهی نیز بر محاربه و سلب امنیّت و آسایش جامعه اطلاق می‌گردد؛ بدین جهت به محارب ، مفسد فی الارض (افساد کننده در زمین ) گفته می‌شود.

افسادی که به مال دیگری تعلّق می‌گیرد در بیشتر موارد موجب ضمان است.

این نوع افساد گاه با آسیب رساندن، یا تلف کردن مال دیگری تحقّق می‌یابد و گاه با انجام دادن عملی در مال که به سبب آن مالک از تصرّفات مطلوب درمال خود محروم می‌گردد، مانند حائل قرار دادن میان مالک و مال او، به گونه‌ای که مال از دسترس وی خارج گردد. در پاره‌ای موارد، محرومیّت از ناحیه حکم شارع مقدّس پدید می‌آید، مانند آنکه فردی انگور دیگری را به شراب تبدیل کند یا با ادرار در آب پاک ، آن را نجس نماید و یا حیوان دیگری را که معمولاً از گوشت آن استفاده می‌شود، مانند گاو و گوسفند وطی کند. نتیجه این محرومیّت، عدم جواز خرید و فروش در صورت نخست، عدم جواز استفاده از آب در امور مشروط به طهارت در مورد دوم و لزوم سر بریدن، سوزاندن و دفن کردن حیوان موطوء در مثال سوم است. منبع: کتاب البیع ج۲، ص۳۴۲-۳۴۴

افسادی که به عمل تعلّق می‌گیرد ـ خواه عمل عبادی، مانند نماز و روزه ، یا معاملی، همچون بیع ـ با اخلال به شرایط و ارکان عمل محقّق می‌شود. چنین افسادی با ابطال یکی است. گاهی نیز افساد متعلّق به عمل، به معنای از بین بردن اجر و پاداش عمل است، مانند عُجب پس از عمل عبادی که پاداش و ثواب آن را از بین می‌برد. منبع: التنقیح ج۵، ص۴۲