نکتهٔ فقهی: تعریف اجیر خاص

اجیر خاص (اجیر مقیّد، اجیر منفرد)به اجاره دهندۀ خود در مدّت معیّن گویند.

تعریف‌های گوناگونی از اجیر خاص شده است که به مهم‌ترین آن‌ها اشاره می‌شود: ۱_کسی که خود را برای انجام کاری مباشرتا در مدّت معیّن یا برای کاری معیّن با تعیین آغاز زمان آن و ادامه دادن آن بدون وقفه تا تمام شدن کار اجاره دهد. ۲_کسی که خود را برای انجام کاری در مدّت معیّن اجاره دهد به گونه‌ای که مدّت، قید عمل باشد نه شرط آن. ۳_کسی است که خ. ر. ب. دیگری اجاره داده است؛ به گونه‌ای که همه منافع‌ یا منفعت خاصی از او مانند خیّاطی، در مدّت معیّن، از آن مستأجر باشد یا کسی که خود را برای انجام کاری در مدّت معیّن اجاره دهد و یا اعتبار مباشرت در عمل یا اعتبار بودن آن در مدّت معیّن و یا هر دو به نحو شرط باشد نه قید. منبع: الحدائق الناضرة ج۲۱، ص۵۵۸ · جواهر الکلام ج۲۷، ص۲۶۳

تعریف سوم اعم از سایر تعاریف است زیرا صورت شرط شدن وقوع فعل در زمان معیّن از موارد اجیر خاص بنا بر تعریف سوم است در حالی که بنا بر تعریف دوم این مورد از اجیر خاص بیرون است. تعیین آغاز زمان عمل، و ادامه آن تا مرحله پایانی کار، در حکم تعیین مدّت است. از این موضوع در باب اجاره بحث شده است. منبع: العروة الوثقی ج۵، ص۸۱

برای اجیر خاص جایز نیست در مدّت تعیین شده، بدون اذن مستأجر برای خود یا دیگری کار کند، مگر این که کار او با حق مستأجر، تنافی و تزاحم نداشته باشد مانند اجرای صیغه عقد یا ایقاع به هنگام خیّاطی و مانند آن. منبع: ا لعروة الوثقی ج۵، ص۸۲

برای اجیر خاص جایز نیست در مدّت تعیین شده، بدون اذن مستأجر برای خود یا دیگری کار کند، مگر این که کار او با حق مستأجر، تنافی و تزاحم نداشته باشد مانند اجرای صیغه عقد یا ایقاع به هنگام خیّاطی و مانند آن. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اجیر خاص در مدت تعیین شده، بدون اجازه مستأجر، نمی‌تواند برای خود یا دیگری کار کند، مگر اینکه کار او با حق مستأجر تضاد و تزاحمی نداشته باشد. شاخه: مدنی