قصاص از نظر اصطلاحی، به معنای تلافی و استیفای عینی جنایتی که در قتل عمدی، قطع عضو و جرح عمدی بر مجنی علیه وارد شده است م. ب. به شکلی که اثر به جای مانده از جنایت عیناً روی جانی اجرا شده و به دست آید.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): قصاص در اصطلاح به معنای تلافی و استیفای عینی جنایتی است که در قتل عمدی، قطع عضو و جرح عمدی بر مجنیعلیه وارد شده، به شکلی که اثر به جای مانده از جنایت عیناً روی جانی اجرا شود.
شاخه: کیفری
بخشهای دیگرِ همین مبحث 12
قصاص: نکته
م. ا). ۴.
۲ - توسط اولیای دم آنها میتوانند جانی را عفو کنند که یا به صورت غیر معوّض است که نیازی به رضایت جانی ندارد و یا بصورت مصالحه بر،دیه و است که بخاطر معوّض بودن، نیاز به رضایت جانی دارد. (ماده ۲۶۶ ق. م. ا)
منبع: قدرت الله خسروشاهی، فلسفه قصاص از دیدگاه اسلام، ص ۱۳۷
قصاص: نکته
۱- تقاضای اولیای دم .
۲- اذن ولی امر.
۳- اذن ولی دم .
۴- پرداخت دیه مازاد بر استحقاق.
۵- ممنوعیت ایذاء جانی.
منبع: محمد هادی صادقی، حقوق جزای اختصاصی، جرایم علیه اشخاص ص ۱۵۵
نکتهٔ فقهی: تعریف لغوی قصاص (قصاص)
قصاص در لغت، به معنی هر نوع دنباله روی و پی جویی نمودن- کین کشی به مثل کشنده را کشتن- مجازات- عقاب- سزا- جبران- تلافی آمده است.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): قصاص در لغت به معنای هر نوع دنبالهروی و پیجویی، کینکشی به مثل کشنده را کشتن، مجازات، عقاب، سزا، جبران و تلافی است.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: انواع قصاص (قصاص)
قصاص در جنایت قتل عمدی را قصاص النفس میگویند و قصاص در جنایات قطع عضو و جرح را قصاص عضو گویند.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): قصاص در جنایت قتل عمدی را قصاص النفس و قصاص در جنایات قطع عضو و جرح را قصاص عضو مینامند.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: ماهیت حقوقی قصاص (حق بودن) (قصاص)
شارع مقدس در قصاص حکم به جواز آن نکرده بلکه جعل سلطنت از برای صاحبان حق کرده است لذا میتوان گفت که قصاص از مصادیق حق است
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): قصاص از مصادیق حق است، زیرا شارع مقدس حکم به جواز آن نکرده، بلکه برای صاحبان حق، سلطنت جعل کرده است و اراده شخص در نتیجه حاصل از آن تأثیر دارد.
شاخه: اصول فقه (روش استنباط)
نکتهٔ فقهی: ماهیت حقوقی قصاص (غیرمالی بودن) (قصاص)
قصاص یک حق غیرمالی است چون با اجرای آن نفع مادی و قابلیت تقویم به پول برای اولیای دم از بین میرود
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): قصاص یک حق غیرمالی است، زیرا با اجرای آن نفع مادی و قابلیت تقویم به پول برای اولیای دم از بین میرود.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: صاحبان حق قصاص (دیدگاه مشهور) (قصاص)
در دیدگاه اول، متولی قصاص کسی است که وارث اموال مقتول م. ب. اعم از مرد و زن و خویشان بدون واسطه و حتی کسانی که بواسطه پدر یا مادر با مقتول مرتبط هستند تنها زن و شوهر علی رغم اینکه از اموال یکدیگر ارث میبرند حق قصاص ندارند این دیدگاه بین فقهای امامیه مشهور است.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): بر اساس دیدگاه مشهور فقهای امامیه، متولی قصاص کسی است که وارث اموال مقتول باشد، اعم از مرد و زن و خویشان بدون واسطه و حتی کسانی که به واسطه پدر یا مادر با مقتول مرتبط هستند. تنها زن و شوهر حق قصاص ندارند.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: صاحبان حق قصاص (دیدگاه دوم) (قصاص)
دیدگاه دوم، حق قصاص فقط برای خویشان ذکور پدری بوجود میآید و خویشان مادری چه مرد و چه زن حق قصاص ندارند.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): بر اساس دیدگاه دوم، حق قصاص فقط برای خویشان ذکور پدری به وجود میآید و خویشان مادری چه مرد و چه زن حق قصاص ندارند.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: انتقال حق قصاص به ورثه (قصاص)
مشهور فقها معتقدند که حق قصاص در اثر جنایت بوجود میآید و چون جنایت بر خود مجنی علیه وارد شده است طبعاً حق قصاص برای خود او بوجود میآید لیکن چون مقتول به سبب موت نمیتواند این حق را استفاده کند این حق جزء ماترک بوده و به ورثه به ارث میرسد و بین همه آنها مشترک است و بر اساس سهم ورثه بین آنها تقسیم میشود
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): حق قصاص در اثر جنایت بر خود مجنیعلیه به وجود میآید، اما چون مقتول به سبب موت نمیتواند از این حق استفاده کند، این حق جزء ماترک بوده و به ورثه به ارث میرسد و بین همه آنها مشترک است و بر اساس سهم ورثه تقسیم میشود.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: انحلالی بودن سهم الارث اولیای دم از قصاص (قصاص)
شیعه معتقد است سهم الارث اولیای دم از قصاص بصورت انحلالی است یعنی هر کدام تک تک حق قصاص دارند و اگر فقط یکی خواستار قصاص باشد میتواند قصاص کند بعد از اینکه سهم بقیه را از دیه داده باشد.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): شیعه معتقد است سهم الارث اولیای دم از قصاص به صورت انحلالی است، یعنی هر کدام تک تک حق قصاص دارند و اگر فقط یکی خواستار قصاص باشد میتواند قصاص کند، به شرطی که سهم بقیه را از دیه داده باشد.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: قابلیت عفو و مصالحه قصاص (قصاص)
قصاص یک مجازات الزامی نیست و بلکه بنا به طبیعت حق الناسی آن، نه تنها قابل عفو و مصالحه م. ب. بلکه بر آن تاکید فراوان نیز شده است
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): قصاص یک مجازات الزامی نیست و به دلیل طبیعت حقالناسی آن، قابل عفو و مصالحه است و بر آن تأکید فراوان شده است.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: عفو قصاص توسط مجنیعلیه (قصاص)
عفو مجنی علیه در جنایات مادون نفس نافذ است و همان تاکیداتی که در مورد عفو از قصاص نفس وارد شده در این مورد هم جاری است
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): عفو مجنیعلیه در جنایات مادون نفس نافذ است و تأکیدات مربوط به عفو از قصاص نفس در این مورد نیز جاری است.
شاخه: کیفری
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
