نکتهٔ فقهی: تعزیر به دلیل اذیت و آزار (زندیق)

زندیق، کافری را گویند که کفر خود را پنهان و به اسلام تظاهر می‌کند، و نیز به معنای کسی که به شریعتی معتقد نیست و قائل به قدیم بودن عالم می‌باشد، آمده است؛ چنان که به برخی اصناف کفار همچون ثنویه اطلاق شده است. منبع: تحریر الأحکام، ج۵، ص۵۶

از آن در باب حدود سخن گفته‌اند. ۲. ۱ - احکام زندیق در حدود مخاطب قرار دادن کسی با لفظی که در عرف یا به حسب وضع لغوی در قذف به کار نمی‌رود، لیکن موجب اذیت و آزار مخاطب می‌گردد، مانند زندیق موجب ثبوت تعزیر بر گوینده است. در عدم پذیرش توبه و وجوب کشتن زندیق- به معنای نخست- اختلاف است. بر عدم پذیرش توبه و وجوب قتل وی ادعای اجماع شده است. برخی گفته‌اند: زندیق محکوم به حکم مرتد است. بنابر این، اگر مرد و مرتد فطری باشد، به قول مشهور ، توبه‌اش پذیرفته نیست و کشته می‌شود، و اگر مرتد ملی باشد، پس از استتابه و خودداری از توبه به قتل می‌رسد؛ اما اگر زن باشد در هر دو صورت- فطری و ملی - کشته نمی‌شود. منبع: کشف اللثام عن قواعد الأحکام، ج۱۰، ص۵۲۰ · المبسوط، ج۷، ص۲۸۸ · الخلاف ج۵، ص۳۵۲-۳۵۳ · الجامع للشرائع، ص۵۶۸

در عدم پذیرش توبه و وجوب کشتن زندیق- به معنای نخست- اختلاف است.بر عدم پذیرش توبه و وجوب قتل وی ادعای اجماع شده است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): در مورد زندیق (کافری که کفر خود را پنهان و به اسلام تظاهر می‌کند)، در عدم پذیرش توبه و وجوب کشتن او اختلاف نظر وجود دارد، اما بر عدم پذیرش توبه و وجوب قتل وی ادعای اجماع شده است. شاخه: کیفری

برخی گفته‌اند: زندیق محکوم به حکم مرتد است. بنابر این، اگر مرد و مرتد فطری باشد، به قول مشهور ، توبه‌اش پذیرفته نیست و کشته می‌شود، و اگر مرتد ملی باشد، پس از استتابه و خودداری از توبه به قتل می‌رسد؛ اما اگر زن باشد در هر دو صورت- فطری و ملی - کشته نمی‌شود. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): برخی فقها معتقدند که زندیق محکوم به حکم مرتد است؛ بنابراین، اگر مرد و مرتد فطری باشد، توبه‌اش پذیرفته نیست و کشته می‌شود، و اگر مرتد ملی باشد، پس از استتابه و خودداری از توبه به قتل می‌رسد. اما اگر زن باشد، در هر دو صورت (فطری و ملی) کشته نمی‌شود. شاخه: کیفری