دکترین
نکتهٔ فقهی: تفاوت اجماع عملی با سیره و بنای عقلا
مرحوم « نایینی » اجماع عملی را غیر از سیره مسلمین و بنای عقلا میداند؛ در حالی که ظاهر کلام مرحوم « مظفر » این است که اجماع عملی همان سیره متشرعه است. مرحوم «نایینی» اعتقاد دارد سیره مسلمانان همان کارهای مسلمانان است که به احکام شرعی پای بند هستند و بنای عقلا استمرار عمل عقلا «بما هم عقلا» است؛ اما اجماع عملی، اتفاق مجتهدان «بماهم مجتهدون»، بر عمل به مسئلهای از مسائل اصولی میباشد.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): برخی فقها اجماع عملی را از سیره مسلمین و بنای عقلا متمایز میدانند؛ سیره مسلمین به اعمال مسلمانان پایبند به احکام شرعی و بنای عقلا به استمرار عمل عقلا به عنوان عقلا اشاره دارد، در حالی که اجماع عملی، اتفاق مجتهدان به عنوان مجتهد بر عمل به یک مسئله اصولی است.
شاخه: اصول فقه (روش استنباط)
بخشهای دیگرِ همین مبحث 6
اجماع عملی
اجماع عملی اتفاق عملی مجتهدان بر مسألهای اصولی است که سیره هم نامیده میشود.
منبع: ناصر ج۱، ص۱۱۷
اجماع عملی: تعریف اجماع عملی
۱.
۱ - اول اجماع عملی، مقابل اجماع قولی است و عبارت است از اتفاق مجتهدان در عمل به مسئلهای از مسائل اصولی و استناد به آن؛ ۱.
۲ - دوم اجماع عملی عبارت است از اتفاق عملی مجتهدان در مسألهای اصولی؛ اجماع عملی تنها در مسائل اصولی و یا قواعد فقهی که در طریق استنباط احکام شرعی واقع میشوند کاربرد دارد نه در فروع فقهی؛ زیرا در مسائل فرعی مجتهد با غیر مجتهد یکسان است، و اجماعی که از ادلّه به شمار میرود اجماع مجتهدان به عنوان مجتهد می باشد.
منبع: محمدجعفر، ج۴، ص۵۱۱ · محمد حسین، ج۳، ص۱۹۱
اجماع عملی: محل جریان اجماع عملی
در صورتی که اجماع بر حجیت استصحاب نباشد، بلکه فقط اتفاق بر عمل به آن و استناد به آن در مقام استنباط باشد، اجماع عملی است؛ اما اگر علاوه بر اجماع بر عمل و استناد به آن، اجماع بر حجیت استصحاب نیز باشد، اجماع عملی و قولی، هر دو، است. بنابراین، اجماع عملی فقط در آن دسته از مسائل اصولی جریان دارد که در طریق استنباط حکم شرعی قرار میگیرند و معنایی برای اجماع عملی در مسائل فرعی (فقهی) وجود ندارد، زیرا عمل به مسائل فرعی فقهی، بین مجتهد و مقلد مشترک است.
اجماع عملی: اقوال درباره اجماع مذکور
اما اجماع عملی، اتفاق مجتهدان «بماهم مجتهدون»، بر عمل به مسئلهای از مسائل اصولی م. ب.. اجماع عملی علما بلکه همه مسلمین بر آن است که در امور شرعی خود به خبر واحد عمل مینمایند، همانند فراگرفتن فتوای مرجع تقلید به واسطه خبر واحد».
منبع: محمد کاظم بن حسین، ص۳۰۲
نکتهٔ فقهی: تعریف اجماع عملی
اجماع عملی، مقابل اجماع قولی است و عبارت است از اتفاق مجتهدان در عمل به مسئلهای از مسائل اصولی و استناد به آن؛ به این معنا که در مقام استنباط، به آن استناد و در مقام فتوا بر آن اعتماد میکنند، مانند: اتفاق عملی مجتهدان بر تمسک به اصل استصحاب در ابواب فقه، چه اتفاق قولی بر فتوای به حجیت استصحاب داشته باشند و چه نداشته باشند.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اجماع عملی به معنای اتفاق مجتهدان در عمل به یک مسئله اصولی و استناد به آن در مقام استنباط و فتوا است، حتی اگر اتفاق قولی بر حجیت آن مسئله وجود نداشته باشد.
شاخه: اصول فقه (روش استنباط)
نکتهٔ فقهی: محل جریان اجماع عملی
اجماع عملی تنها در مسائل اصولی و یا قواعد فقهی که در طریق استنباط احکام شرعی واقع میشوند کاربرد دارد نه در فروع فقهی؛ زیرا در مسائل فرعی مجتهد با غیر مجتهد یکسان است، و اجماعی که از ادلّه به شمار میرود اجماع مجتهدان به عنوان مجتهد می باشد.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اجماع عملی تنها در مسائل اصولی و قواعد فقهی که در فرایند استنباط احکام شرعی به کار میروند، کاربرد دارد و در فروع فقهی جاری نمیشود، زیرا در فروع، مجتهد و غیرمجتهد یکسان هستند و اجماع معتبر، اجماع مجتهدان به عنوان مجتهد است.
شاخه: اصول فقه (روش استنباط)
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
