کسی که به جهت پیری توان دسترسی به آب ندارد باید تیمم کند.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): کسی که به جهت پیری توان دسترسی به آب ندارد باید تیمم کند.
شاخه: اصول فقه (روش استنباط)
بخشهای دیگرِ همین مبحث 24
نکتهٔ فقهی: قدرت بر انجام تکلیف (پیری (فقه))
قدرت بر انجام دادن تکلیف از شرایط تعلّق تکلیف به مکلف میباشد؛ از اینرو درصورت ناتوانی از انجام دادن آن و یا داشتن مشقّت غیر قابل تحمّل ( عسر و حرج )، تکلیف یا برداشته میشود و یا تخفیف مییابد.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): قدرت بر انجام دادن تکلیف از شرایط تعلّق تکلیف به مکلف میباشد؛ از اینرو درصورت ناتوانی از انجام دادن آن و یا داشتن مشقّت غیر قابل تحمّل (عسر و حرج)، تکلیف یا برداشته میشود و یا تخفیف مییابد.
شاخه: اصول فقه (روش استنباط)
نکتهٔ فقهی: عدم وجوب روزه بر پیران در صورت مشقت (پیری (فقه))
روزه بر پیری که توان گرفتن آن را ندارد و یا روزه گرفتن برایش مشقّت غیرقابل تحمّل دارد، واجب نیست؛ لیکن در اینکه پرداخت یک مد طعام به عنوان فدیه بر وی در هر دو صورت واجب است یا تنها درصورت مشقّت، اختلاف است.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): روزه بر پیری که توان گرفتن آن را ندارد و یا روزه گرفتن برایش مشقّت غیرقابل تحمّل دارد، واجب نیست؛ لیکن در اینکه پرداخت یک مد طعام به عنوان فدیه بر وی در هر دو صورت واجب است یا تنها درصورت مشقّت، اختلاف است.
شاخه: اصول فقه (روش استنباط)
پیری (فقه)
سالخوردگی و کهنسالی را پیری میگویند که از آن به مناسبت در بابهای مختلف فقهی نظیر طهارت ، صلات ، زکات ، صوم ، حج ، جهاد ، تجارت ، نکاح و حدود سخن رفته است.
پیری (فقه): قدرت بر انجام تکلیف
قدرت بر انجام دادن تکلیف از شرایط تعلّق تکلیف به مکلف میباشد؛ از اینرو درصورت ناتوانی از انجام دادن آن و یا داشتن مشقّت غیر قابل تحمّل ( عسر و حرج )، تکلیف یا برداشته میشود و یا تخفیف مییابد.
پیری (فقه): پیری و تکلیف
در شرع مقدّس به پیری ـ از آن جهت که سبب زوال برخی تواناییها میگردد ـ به عنوان یکی از عوامل رفع یا تخفیف و یا تبدیل تکلیف نگریسته شده است که در به نمونههای از آثار آن اشاره میشود.
پیری (فقه): طهارت در پیری
کسی که به جهت پیری توان دسترسی به آب ندارد باید تیمم کند. این مساله بر اساس یک حکم کلی است که حرج و مشقّت شدیدی جسمی یا معنوی که عادتاً برای تحصیل آب یا استعمال آن تحمل نمیشود را از مسوغات تیمم بر میشمارد. و از جمله (چیزهایی که مجوز تیمم است) اینکه: حرج و مشقّت شدیدی داشته باشد که عادتاً برای تحصیل آب یا استعمال آن تحمل نمیشود؛ هرچند که ضرر و ترس ضرر هم نباشد. و ازاینقبیل آن است که درخواست بخشش آب سبب منتی باشد که عادتاً قابلتحمل نیست و پول در آوردن برای خریدن آب موجب ذلت و وهن باشد.
منبع: توضیح المسائل مراجع ج۱، ص۳۷۵ م۶۶۴ · موسوعة الامام الخمینی ۲۲، تحریر الوسیلة، ج۱، ص۱۰۸، کتاب الطهارة، فصل فی التیمم، القول فی مسوغاته · ج۲۹، ص۱۲۱، مساله ۶۶۴
پیری (فقه): نماز جمعه در پیری
حضور در نماز جمعه ـ در فرض وجوب آن ـ بر پیری که توان حضور در آن را ندارد واجب نیست؛ لیکن درصورت عدم عجز آیا پیر بودن به تنهایی سبب رفع تکلیف وجوبی میشود یا نه؟ اختلاف است.
منبع: جواهر الکلام ج۱۱، ص۲۵۸
پیری (فقه): صوم در پیری
درصورتیکه روزه گرفتن برای پیرمرد و پیرزن همراه با مشقت باشد، واجب است بهجای هر روز یک مدّ طعام کفّاره بدهند و احتیاط (مستحب) دو مدّ است.» و «ظاهر آیه شریفه در قول خدای تعالی: وَعَلَی الَّذِینَ یُطِیقُونَهُ فِدْیَةٌ طَعَامُ مِسْکِینٍ ثبوت یک فدیه است یعنی یک مد از طعام» به هر حال روزه بر پیری که توان گرفتن آن را ندارد و یا روزه گرفتن برایش مشقّت غیرقابل تحمّل دارد، واجب نیست؛ لیکن در اینکه پرداخت یک مد طعام به عنوان فدیه بر وی در هر دو صورت واجب است یا تنها درصورت مشقّت، اختلاف است. همچنین درصورت توان بر قضای روزه در وجوب قضای آن اختلاف است. قول به وجوب قضا به مشهور نسبت داده شده است.
منبع: موسوعة الامام الخمینی، ج۲۲، تحریرالوسیلة، ج۱، ص۳۱۲، کتاب الصوم، القول فی شرائط صحة الصوم و ووجوبه، مسالة ۸ · بقره/سوره۲، آیه۱۸۴ · تفصیل الشریعة فی شرح تحریرالوسیلة، ج۸، ص۲۲۴، ، قم، مرکز فقه الائمه الاطهار (علیهالسّلام)، ۱۳۸۱ · جواهر الکلام ج۱۷، ص۱۴۴-۱۴۸ · العروة الوثقی ج۳، ص۶۲۵-۶۲۶ · مستند الشیعة ج۱۰، ص۳۸۴ · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۲، تحریرالوسیلة، ج۱، ص۳۱۲، کتاب الصوم، القول فی شرائط صحة الصوم و ووجوبه، مسالة ۱۰
پیری (فقه): سقوط تکلیف روزه به نحو رخصت یا عزیمت
در اینکه سقوط روزه از پیر به نحو رخصت است (به این معنا که در فرض مشقّت داشتن روزه اگر تحمّل کند و روزه بگیرد صحیح است) و یا به نحو عزیمت که در نتیجه محکوم به بطلان باشد، اختلاف است.
منبع: جواهر الکلام ج۱۷، ص۱۵۰ · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۲، تحریرالوسیلة، ج۱، ص۳۱۲، کتاب الصوم، القول فی شرائط صحة الصوم و ووجوبه، مسالة ۸ · تفصیل الشریعة فی شرح تحریرالوسیلة، ج۸، ص۲۲۱، ، قم، مرکز فقه الائمه الاطهار (علیهالسّلام)، ۱۳۸۱
پیری (فقه): گرفتن زکات
کسی که «قادر بر کسب درآمد ولو با جمعآوری هیزم و گیاه باشد لیکن با شان او منافات داشته یا بهخاطر پیری یا مرض و مانند آن مشقّت شدید داشته باشد برای او جایز است زکات بگیرد.»
منبع: موسوعة الامام الخمینی، ج۲۲، تحریرالوسیلة، ج۱، ص۳۵۲، کتاب الزکاة، القول فی اصناف المستحقین للزکاة و مصارفها، مسالة ۵
پیری (فقه): حج در پیری
برکسی که حج بر او مستقر شده است، لیکن به جهت پیری و مانند آن نتوانسته خود آن را به جا آورد، بنابر مشهور واجب است نایب بگیرد.
منبع: العروة الوثقی ج۴، ص۴۳۴
پیری (فقه): جزیه بر پیران
در سقوط و عدم سقوط جزیه از سالخوردگان، اختلاف است. عدم سقوط به مشهور نسبت داده شده است.
منبع: جواهر الکلام ج۲۱، ص۲۳۷
پیری (فقه): کشتن پیرمردان در جهاد
در جهاد با کفار کشتن پیرمردانی که نه قدرت جنگیدن دارند و نه توان اندیشیدن ـ که در پرتو آن دشمن را تقویت کنند ـ جایز نیست.
منبع: جواهر الکلام ج۲۱، ص۷۵
پیری (فقه): پوشاندن بعض اعضای بدن پیران
پوشاندن صورت ـ بنابر قول به وجوب آن ـ و موهای جلوی سر و نیز بخشی از دست تا آرنج از نامحرم ، بر پیرزنی که بر اثر شدّت پیری، مردان رغبتی به ازدواج با او ندارند، واجب نیست. همچنین نگاه کردن به چنین زنی بدون قصد ریبه اشکال ندارد. بر زن واجب نیست بعض بدن خود را که معمولاً از محارم نمیپوشاند از پیرمردانی که بر اثر شدّت پیری رغبتی به ازدواج ندارند بپوشاند.
منبع: جواهر الکلام ج۲۹، ص۸۵ · جواهر الکلام ج۲۹، ص۹۵-۹۶
پیری (فقه): استحباب حضور پیران در دعاها
حضور کهنسالان ـ اعم از زن و مرد ـ بویژه هشتاد سالهها و نیز کودکان جهت جلب رحمت الهی و استجابت دعا در نماز استسقاء مستحب است.
منبع: جواهر الکلام ج۱۲، ص۱۴۲
پیری (فقه): احترام به پیران
احترام به سالخوردگان از حقوقی است که در شرع مقدّس مورد تأکید قرار گرفته است. از اینرو به خدمت گرفتن سالخوردگان و به بردگی گرفتن آنان کراهت دارد و آزاد کردن برده پیرمرد افضل است.
منبع: وسائل الشیعة ج۱۵، ص۱۷۸-۱۷۹ · جواهر الکلام ج۲۲، ص۴۶۷ · جواهر الکلام ج۲۴، ص۱۴۵ · الجامع للشرائع ج۱، ص۴۰۳
پیری (فقه): زنای محصنه در پیران
بر سالخورده محصن اعم از زن و مرد که مرتکب زنا شده است، نخست حد تازیانه زده میشود، سپس سنگسار میگردد.
منبع: جواهر الکلام ج۴۱، ص۳۱۸
پیری (فقه): دادن زکات از حیوانات پیر
در زکات انعام ثلاثه ( گاو ، گوسفند و شتر ) درصورتی که همه عدد نصاب جوان باشند، پرداخت حیوان پیر از زکات کفایت نمیکند. در اینکه برای اسبان پیرِ حاضر در عرصه جهاد ، سهمی از غنایم منظور میشود یا نه، اختلاف است.
منبع: جواهر الکلام ج۱۵، ص۱۳۴ · جواهر الکلام ج۲۱، ص۲۰۵
نکتهٔ فقهی: تخفیف یا رفع تکلیف به دلیل پیری (پیری (فقه))
در شرع مقدّس به پیری ـ از آن جهت که سبب زوال برخی تواناییها میگردد ـ به عنوان یکی از عوامل رفع یا تخفیف و یا تبدیل تکلیف نگریسته شده است.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): پیری به دلیل زوال برخی تواناییها میتواند از عوامل رفع، تخفیف یا تبدیل تکلیف باشد.
شاخه: اصول فقه (روش استنباط)
نکتهٔ فقهی: جواز تیمم در صورت حرج و مشقت شدید (پیری (فقه))
ومنها: الحرج و المشقّة الشدیدة التی لا تتحمّل عادة فی تحصیل الماء او استعماله و ان لم یکن ضرر ولا خوفه
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): حرج و مشقت شدید که عادتاً برای تحصیل آب یا استعمال آن تحمل نمیشود، از مسوغات تیمم است، حتی اگر ضرر یا ترس ضرر نباشد.
شاخه: اصول فقه (روش استنباط)
نکتهٔ فقهی: عدم وجوب نماز جمعه بر پیر ناتوان (پیری (فقه))
حضور در نماز جمعه ـ در فرض وجوب آن ـ بر پیری که توان حضور در آن را ندارد واجب نیست.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): حضور در نماز جمعه بر پیری که توان حضور در آن را ندارد، واجب نیست.
شاخه: مدنی
نکتهٔ فقهی: کفاره روزه برای پیران با مشقت (پیری (فقه))
درصورتیکه روزه گرفتن برای پیرمرد و پیرزن همراه با مشقت باشد، واجب است بهجای هر روز یک مدّ طعام کفّاره بدهند و احتیاط (مستحب) دو مدّ است.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر روزه گرفتن برای پیرمرد و پیرزن همراه با مشقت باشد، واجب است به جای هر روز یک مد طعام کفاره بدهند.
شاخه: مدنی
نکتهٔ فقهی: عدم وجوب روزه بر پیر ناتوان یا با مشقت (پیری (فقه))
به هر حال روزه بر پیری که توان گرفتن آن را ندارد و یا روزه گرفتن برایش مشقّت غیرقابل تحمّل دارد، واجب نیست.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): روزه بر پیری که توان گرفتن آن را ندارد یا روزه گرفتن برایش مشقت غیرقابل تحمل دارد، واجب نیست.
شاخه: مدنی
نکتهٔ فقهی: جواز افطار برای پیرمرد و پیرزن در ماه رمضان (پیری (فقه))
یجوز الافطار فی شهر رمضان لاشخاص: الشیخ و الشیخة اذا تعذّر او تعسّر علیهما الصوم.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): افطار (روزه نگرفتن) در ماه رمضان برای پیرمرد و پیرزن در صورتی که روزه برایشان ممکن نباشد یا مشقت داشته باشد، جایز است.
شاخه: مدنی
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
