نکتهٔ فقهی: جواز نبش قبر در صورت بیم از درندگان (درنده)

و بنابر مشهور تذکیه پذیرند ؛ بنابر این، با تذکیه ، استفاده از پوست ، مو و مانند آن براى تهیه لباس یا چیزى دیگر، جایز است؛ — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): درندگان به جز سگ و خوک، تذکیه پذیرند و با تذکیه، استفاده از پوست، مو و مانند آن برای تهیه لباس یا چیز دیگر جایز است. شاخه: اموال و مالکیت

از شرایط لباس نمازگزار آن است که از پوست و موى حرام گوشتان تهیه نشده باشد و نماز با لباس تهیه شده از آن باطل است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): لباس نمازگزار نباید از پوست و موی حیوانات حرام گوشت تهیه شده باشد و نماز با چنین لباسی باطل است. شاخه: اموال و مالکیت

البته در صحّت خرید و فروش سگ شکاری اختلافى نیست؛ چنان که بنابر قول مشهور ، خرید و فروش سگ گله ، مزرعه و خانه نیز صحیح است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): خرید و فروش سگ شکاری، سگ گله، مزرعه و خانه صحیح است. شاخه: اموال و مالکیت

واجب است میت به گونه‌اى دفن گردد که درندگان نتوانند جسد را از خاک بیرون آورند. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): واجب است میت به گونه‌ای دفن شود که درندگان نتوانند جسد را از خاک بیرون آورند. شاخه: اموال و مالکیت

لیکن کشتن‌ درندگان در صورت حمله آنها یا بیم بر خود یا دیگرى، بر محرم جایز است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): کشتن درندگان در صورت حمله آنها یا بیم بر خود یا دیگری، بر محرم جایز است. شاخه: کیفری

در هر صورت، کشتن آنها موجب ثبوت کفّاره نیست، جز شیر بى آزار که بنابر قول گروهى، در کشتن آن کفاره ثابت است و کفاره آن قربانی کردن یک گوسفند نر است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): کشتن درندگان (به جز شیر بی‌ آزار) در احرام موجب ثبوت کفاره نیست. شاخه: کیفری

حیوان وحشی‌ اى که توسط سگ شکاریِ آموزش دیده ، صید شده و قبل از تذکیه مرده، حلال است؛ — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): حیوان وحشی‌ای که توسط سگ شکاری آموزش دیده صید شده و قبل از تذکیه مرده، حلال است. شاخه: اموال و مالکیت

لیکن شکار سایر درندگان شکاری آموزش دیده، بنابر مشهور حلال نیست. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): شکار سایر درندگان شکاری آموزش دیده، بنابر مشهور حلال نیست. شاخه: اموال و مالکیت

درنده به حیوان گوشتخوار اطلاق می شود خواه پرنده باشد یا غیر پرنده

درنده یعنی حیوان گوشتخوار . عنوان درنده به حیوان داراى چنگال یا دندان نیش که طعمه خود را تکه تکه مى‌کند و درهم مى‌شکند، اطلاق مى‌گردد؛ خواه از تیره پرندگان باشد، مانند عقاب و باز یا از غیر آنها، مانند شیر ، پلنگ و گرگ . منبع: جواهر الکلام ج ۳۶، ص ۱۹۹

از این عنوان در بابهاى طهارت ، صلات ، حج ، تجارت ، صید و ذباحه و اطعمه و اشربه سخن گفته‌اند.

۳. ۱ - درندگان، حرام گوشت‌ اند درندگان، حرام گوشت ‌اند، ۳. ۲ - درندگان جز سگ و خوک پاک اند و تذکیه پذیر لیکن جز سگ و خوک ، پاک و بنابر مشهور تذکیه پذیرند ؛ بنابر این، با تذکیه ، استفاده از پوست ، مو و مانند آن براى تهیه لباس یا چیزى دیگر، جایز است؛ هرچند در اینکه جواز استفاده از پوست آنها مشروط به دباغی است یا نه، اختلاف است. ۳. ۳ - لباس نماز گزار نباید از پوست و موى حرام گوشتان تهیه شده باشد از شرایط لباس نمازگزار آن است که از پوست و موى حرام گوشتان تهیه نشده باشد و نماز با لباس تهیه شده از آن باطل است. ۳. ۴ - حکم خرید و فروش درندگان در اینکه خرید و فروش درندگان مطلقا باطل است یا مطلقا صحیح است و یا تنها خرید و فروش درندگانى که نفعى از آنها برده نمى‌شود، مانند شیر و گرگ باطل است، اختلاف مى‌باشد. بنابر قول سوم، تنها معامله درندگانِ داراى نفع ، مانند باز شکاری صحیح است. ۳. ۵ - جواز خرید و فروش سگ شکارى ،سگ گله و سگ خانه البته در صحّت خرید و فروش سگ شکاری اختلافى نیست؛ چنان که بنابر قول مشهور ، خرید و فروش سگ گله ، مزرعه و خانه نیز صحیح است. نگهداری درندگان خطرناک و موذی حرام است. ۳. ۶ - وجوب دفن میت به نحویکه درندگان آسیب نرسانند سایر احکام : واجب است میت به گونه‌اى دفن گردد که درندگان نتوانند جسد را از خاک بیرون آورند. ۳. ۷ - یکی از موارد جواز نبش قبر چنان که از موارد جواز نبش قبر جهت انتقال جسد ، بیم از بیرون آوردن جسد توسط درندگان است. ۳. ۸ - حرمت کشتن جانوران وحشی در احرام مگر در موارد حمله آنها و حکم کفاره بر محرم از محرّمات احرام کشتن جانواران وحشی است؛ لیکن کشتن‌ درندگان در صورت حمله آنها یا بیم بر خود یا دیگرى، بر محرم جایز است. در غیر این صورت، در جواز کشتن آنها اختلاف است. در هر صورت، کشتن آنها موجب ثبوت کفّاره نیست، جز شیر بى آزار که بنابر قول گروهى، در کشتن آن کفاره ثابت است و کفاره آن قربانی کردن یک گوسفند نر است. در وجه ثبوت کفاره که به جهت احرام است یا حَرم اختلاف است. بنابر قول اوّل، کفاره بر عهده محرم ثابت است، هرچند شیر را در خارج حرم کشته باشد، و بنابر قول دوم، احرام خصوصیتى ندارد، کشتن شیر در حرم موجب ثبوت کفاره است؛ کشنده محرم باشد یا غیر محرم . ۳. ۹ - حکم حیوان وحشى‌اى که توسط سگ شکارىِ آموزش دیده، صید شده حیوان وحشی‌ اى که توسط سگ شکاریِ آموزش دیده ، صید شده و قبل از تذکیه مرده، حلال است؛ ۳. ۱۰ - حکم شکار سایر درندگان شکارى آموزش دیده لیکن شکار سایر درندگان شکاری آموزش دیده، بنابر مشهور حلال نیست. منبع: جواهر الکلام ج۳۶، ص۲۹۲ · جواهر الکلام ج۱، ص ۳۶۸- ۳۶۹ · جواهر الکلام ج۳۶، ص ۱۹۹ · جواهر الکلام ج۸، ص ۷۳ · جواهر الکلام ج۸، ص۶۴- ۶۵ · جواهر الکلام ج۲۲، ص ۳۹ · جواهر الکلام ج۲۲، ص ۱۳۶- ۱۳۸ · جواهر الکلام ج۲۲، ص ۴۰ · جواهر الکلام ج ۴، ص ۲۹۰ · العروة الوثقی‌ ج۲، ص ۱۳۷ · مستند الشیعة ج۱۱، ص ۳۴۴- ۳۴۹ · کتاب السرائر ج۱، ص ۵۶۸ · جواهر الکلام ج۳۶، ص ۸- ۱۰