دکترین
نکتهٔ فقهی: حرمت کسب از راه هجو مؤمن (قاعده حرمت اهانت محترمات)
از کسبهای حرام، کسب از راه هجو مؤمن (ذکر عیوب وی در قالب شعر ) است.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): کسب از راه هجو مؤمن (ذکر عیوب وی در قالب شعر) حرام است.
شاخه: کیفری
بخشهای دیگرِ همین مبحث 9
قاعده حرمت اهانت محترمات
قاعدۀ حرمت اهانت محترمات از قواعد فقهی به معنای ممنوع بودن خوار و خفیف شمردن مقدسات دینی است. قاعدۀ یادشده از قواعد فقهی است و فقها در فروع و احکام مختلف فقهی به آن استناد کردهاند، هرچند در کتابهای فقهی از آن به عنوان قاعدۀ فقهی یاد نکردهاند، لیکن مضمون و مفاد آن، همچون قاعده و قانونی کلّی در مقام استدلال در کلمات فقها بسیار به کار رفته است. برخی در کتب قواعد فقهی به تفصیل از آن سخن گفتهاند.
قاعده حرمت اهانت محترمات: مفاد
حرمت از احکام تکلیفیای است که مکلّف ملزم به ترک متعلق آن است و در صورت ارتکاب، مستحق مؤاخذه و کیفر خواهد بود. اهانت در لغت به معنای خوار و سبک شمردن و تحقیر کردن آمده است. مقصود از محترمات چیزهایی است که در شریعت مقدس ، بزرگ و محترم شمرده شده و تعظیم آنها واجب است، مانند اسمها و صفات خدای تعالی ، پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) ، اهل بیت (علیهمالسّلام) و دیگر معصومان از انبیا و اوصیا (علیهمالسّلام) و نیز مؤمنان ، کعبه مشرّفه ، مسجد الحرام ، مسجد النبی (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم)، مسجد کوفه و دیگر مساجد، مشاهد مشرّفه، قرآن کریم ، کتابهای روایی و ادعیه، تربت امام حسین (علیهالسّلام)، قبور معصومان (علیهمالسّلام) و بزرگان دین. احکام شرع مقدس نیز از محترمات است.
منبع: واژۀ «هون»، ج۱۳، ص۴۳۸ · کشف الغطاء، ج۲، ص۱۴۶-۱۴۷
قاعده حرمت اهانت محترمات: حکم
بدون شک، اهانت به محترمات حرام، بلکه در صورت حلال شمردن آن، موجب ارتداد و کفر است. برخی گفتهاند: اهانت به محترمات، اگر با قصد اهانت و تحقیر و سبک شمردن آنها باشد، موجب ارتداد و کفر میشود، اما اگر اصل عمل توهینآمیز باشد، لیکن بدون قصد اهانت انجام شود، موجب کفر نیست، هرچند حرام و گناه است. برخی گفتهاند: اهانت به محترمات به قصد اهانت در صورتی که به اهانت به دین منجر گردد، موجب ارتداد خواهد بود.
منبع: القواعد الفقهیه، ج۵، ص۲۹۴ · کشف الغطاء، ج۲، ص۱۴۶-۱۴۷ · مصباح الهدی، ج۲، ص۴۴
قاعده حرمت اهانت محترمات: تطبیق
نجس کردن مشاهد مشرّفه نیز حرام و تطهیر آنها در صورتی که ترک آن اهانت و هتک حرمت محسوب گردد واجب است، بلکه به قول بعضی تطهیر آن مطلقا واجب است. در این حکم، تفاوتی میان ضریح مقدس و دیگر وسائل متعلق به قبور مطهر معصومان (علیهمالسّلام)، از قبیل فرشها و پارچههایی که بر ضریح میافکنند، نیست. ازالۀ نجاست از ورق و خط قرآن کریم، بلکه - در صورت هتک - از جلد و قاب آن نیز واجب است، چنانکه مسّ خط یا ورق قرآن با عضو نجس در صورت هتک حرام میباشد، هرچند مس کننده وضو یا غسل داشته باشد. همچنین نوشتن قرآن با جوهر نجس حرام و در صورت امکان، تطهیر وگرنه محو آن واجب است. همچنین است اگر خط قرآن نجس شود و امکان تطهیر آن نباشد. نجس کردن تربت امام حسین (علیهالسّلام) و نیز تربت سایر معصومان (علیهمالسّلام) که با قصد تبرّک از محل قبور آنان برداشته شده حرام و ازالۀ نجاست از آن واجب است. استنجا با محترمات حرام است. ۳.
۲ - تجارت به قول مشهور متاخران، فروختن قرآن کریم به کافر جایز نیست. برخی، کتابهای دعا و حدیث را نیز در حکم یادشده به قرآن ملحق کردهاند. اهانت و هتک مؤمن حرام است. از کسبهای حرام، کسب از راه هجو مؤمن (ذکر عیوب وی در قالب شعر ) است.
منبع: کشف الغطاء، ج۲، ص۳۹۶ · العروة الوثقی، ج۱، ص۱۷۸ · جواهر الکلام، ج۶، ص۹۸ · العروة الوثقی، ج۱، ص۱۸۸ · العروة الوثقی، ج۱، ص۱۸۹ · جواهر الکلام، ج۲، ص۵۱-۵۲ · جواهر الکلام، ج۲، ص۵۱ · کتاب المکاسب، ج۲، ص۱۶۱-۱۶۴ · جواهر الکلام، ج۲۲، ص۶۰
قاعده حرمت اهانت محترمات: مستند
بر اعتبار و حجّیت قاعدۀ حرمت اهانت محترمات، به بعضی آیات نهی کننده از هتک شعائر الهی و یا ترغیب کننده به تعظیم آنها و نیز روایاتی که در موارد خاص وارد شده است، مانند روایات نهی از اهانت به شخص، همچون مؤمن، یا چیزی، همچون قرآن کریم، همچنین به دلیل عقل و اجماع و ضرورت استناد و استدلال شده است.
منبع: القواعد الفقهیه، ج۵، ص۲۹۴-۳۰۰
نکتهٔ فقهی: حرمت اهانت به محترمات (قاعده حرمت اهانت محترمات)
قاعدۀ حرمت اهانت محترمات از قواعد فقهی به معنای ممنوع بودن خوار و خفیف شمردن مقدسات دینی است.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): خوار و خفیف شمردن مقدسات دینی ممنوع است و در صورت ارتکاب، مستحق مؤاخذه و کیفر خواهد بود.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: حرمت نجس کردن محترمات و وجوب تطهیر آنها (قاعده حرمت اهانت محترمات)
نجس کردن محترمات حرام و تطهیر آنها واجب است
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): نجس کردن محترمات حرام و تطهیر آنها واجب است.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: ارتداد و کفر در صورت اهانت به محترمات با قصد اهانت و تحقیر (قاعده حرمت اهانت محترمات)
برخی گفتهاند: اهانت به محترمات، اگر با قصد اهانت و تحقیر و سبک شمردن آنها باشد، موجب ارتداد و کفر میشود
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اهانت به محترمات، اگر با قصد اهانت و تحقیر و سبک شمردن آنها باشد، موجب ارتداد و کفر میشود.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: ارتداد در صورت اهانت به محترمات به قصد اهانت که به اهانت به دین منجر شود (قاعده حرمت اهانت محترمات)
برخی گفتهاند: اهانت به محترمات به قصد اهانت در صورتی که به اهانت به دین منجر گردد، موجب ارتداد خواهد بود.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اهانت به محترمات به قصد اهانت در صورتی که به اهانت به دین منجر گردد، موجب ارتداد خواهد بود.
شاخه: کیفری
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
