نکتهٔ فقهی: سوگند تکمیلی (سوگند تکمیلی (قواعد فقه))

سوگند تکمیلی ، از مباحث مطرح در قاعده بینه از قواعد فقهیّه است. یمین در فقه دو نوع است: یمین عقد برای تعهد آینده و یمین قضایی برای اثبات دعوا. سوگند تکمیلی کنار شاهد واحد، در دعاوی مالی، دلیل مدعی را کامل و قابل استناد می‌کند.

در فقه اسلامی یمین بر دو قسم است: یمین عقد و یمین قضایی . • یمین عقد : سوگندی است که برای انجام و یا عدم ارتکاب امری در آینده یاد می‌شود و سوگند خورده به موجب آن نسبت به مفاد سوگند متعهد می‌گردد. • یمین قضایی : سوگندی است که در دادگاه به عنوان یکی از ادلّه اثبات دعوی به کار می‌رود. و عبارت است از: گواه قرار دادن خداوند در دادگاه بر وجود یا عدم امری که سوگند یادکننده ادّعای آن را می‌نماید. سوگند قضایی همواره به سود خود و به زیان دیگری است. و آن بر دو نوع است: نوع اول ، سوگندی که توسّط مدعی علیه یاد می‌شود. این نوع سوگند مصداق قاعده بیّنه است. نوع دوم ، سوگندی که توسّط غیر مدعی علیه یاد می‌شود. نوع دوم (سوگند غیر منکر) به دو قسم تقسیم می‌شود: سوگند تکمیلی و سوگند استظهاری . و ما در این مقاله به سوگند تکمیلی خواهیم پرداخت. منبع: الوسیط، ج۳، ص۵۱۴

سوگند تکمیلی ، سوگندی است که در کنار شاهد واحد می‌تواند برای مدّعی کارایی داشته باشد. فقها به نحو یک قاعده کلیه گفته‌اند: « کلّ ما یثبت بشاهد و امراتین یثبت بشاهد و یمین ». در هر امری که به یک شاهد مرد و دو زن در دادگاه به اثبات برسد، یک شاهد مرد به ضمیمه سوگند مدّعی می‌تواند به اثبات برسد.

این موارد عبارت است از: هر جا که موضوع دعوی مالی، اعم از اعیان، دیون ، دعاوی مربوط به غصب ، عقود معاوضی مانند صلح و بیع ، هبه معوض و ضرر و زیان ناشی از جرم البته دعاوی مربوط به نکاح ، طلاق ، رجوع ، نسب ، وکالت و‌ وصیت بدین نحو ثابت نمی‌گردد. این نوع سوگند در قانون مدنی ایران نیامده است. منبع: شرح لمعه، ج۳، ص۹۸

یمین در فقه دو نوع است: یمین عقد برای تعهد آینده و یمین قضایی برای اثبات دعوا. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): یمین (سوگند) در فقه به دو قسم یمین عقد (برای تعهدات آینده) و یمین قضایی (برای اثبات دعوا در دادگاه) تقسیم می‌شود. شاخه: ادلهٔ اثبات

یمین عقد : سوگندی است که برای انجام و یا عدم ارتکاب امری در آینده یاد می‌شود و سوگند خورده به موجب آن نسبت به مفاد سوگند متعهد می‌گردد. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): یمین عقد سوگندی است که برای انجام یا عدم ارتکاب امری در آینده یاد می‌شود و فرد سوگند خورده به موجب آن نسبت به مفاد سوگند متعهد می‌گردد. شاخه: ادلهٔ اثبات

یمین قضایی : سوگندی است که در دادگاه به عنوان یکی از ادلّه اثبات دعوی به کار می‌رود. و عبارت است از: گواه قرار دادن خداوند در دادگاه بر وجود یا عدم امری که سوگند یادکننده ادّعای آن را می‌نماید. سوگند قضایی همواره به سود خود و به زیان دیگری است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): یمین قضایی سوگندی است که در دادگاه به عنوان یکی از ادله اثبات دعوی به کار می‌رود و عبارت است از گواه قرار دادن خداوند در دادگاه بر وجود یا عدم امری که سوگند یادکننده ادعای آن را می‌نماید و همواره به سود خود و به زیان دیگری است. شاخه: ادلهٔ اثبات

« کلّ ما یثبت بشاهد و امراتین یثبت بشاهد و یمین ». در هر امری که به یک شاهد مرد و دو زن در دادگاه به اثبات برسد، یک شاهد مرد به ضمیمه سوگند مدّعی می‌تواند به اثبات برسد. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): در هر امری که به یک شاهد مرد و دو زن در دادگاه به اثبات برسد، یک شاهد مرد به ضمیمه سوگند مدعی می‌تواند به اثبات برسد. شاخه: ادلهٔ اثبات

این موارد عبارت است از: هر جا که موضوع دعوی مالی، اعم از اعیان، دیون ، دعاوی مربوط به غصب ، عقود معاوضی مانند صلح و بیع ، هبه معوض و ضرر و زیان ناشی از جرم البته دعاوی مربوط به نکاح ، طلاق ، رجوع ، نسب ، وکالت و‌ وصیت بدین نحو ثابت نمی‌گردد. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): سوگند تکمیلی در دعاوی مالی، اعم از اعیان، دیون، دعاوی مربوط به غصب، عقود معاوضی مانند صلح و بیع، هبه معوض و ضرر و زیان ناشی از جرم کاربرد دارد، اما در دعاوی مربوط به نکاح، طلاق، رجوع، نسب، وکالت و وصیت ثابت نمی‌گردد. شاخه: ادلهٔ اثبات