نکتهٔ فقهی: شرایط احصان در قذف

حَصان(به فتح حاء) به معنای زن عفیف و پاکدامن م. ب. که عنوان یادشده در باب نکاح آمده است.

ازجمله ویژگیها و امتیازاتى که در گزینش همسر باید مورد توجّه قرار گیرد حصان بودن او است. زنی که حرف شوهر را می‌شنود و امر او را اطاعت می‌کند - تا اینکه فرمود: - هرآینه خبر بدهم به شما از بدترین زنانتان؟ (او زنی است که) در بین اهلش ذلیل باشد، با شوهر غیر متواضع باشد و نازا و دارای کینه باشد، زنی که از زشتی پرهیز نمی‌کند؛ وقتی شوهرش غایب می‌شود جمالش را آشکار می‌کند وقتی که شوهرش حاضر است محفوظ می‌شود؛ حرف او را نمی‌شنود و امر او را اطاعت نمی‌کند و اگر شوهرش با او خلوت کند مانع می‌شود؛ مانند مرکبی که سواری‌اش سخت است و سواری نمی‌دهد؛ عذری را از شوهرش نمی‌پذیرد و گناهی را از او نمی‌گذرد». و در خبر دیگر از پیغمبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) است: «بر شما باد به پرهیز و اجتناب از خضراء دمن ، گفته شد یا رسول اللَّه خضراء دمن چیست؟ فرمود: زن زیبا که در جای بدی پرورش ‌یافته.» همچنین « مستحب است زنی که مورد تمتّع قرار می‌گیرد مؤمن و عفیف‌ باشد.» منبع: جواهر الکلام، ج۲۹، ص۳۸ · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۳، تحریرالوسیلة، ج۲، ص۲۵۵، کتاب النکاح، مسالة۲، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۹۹ ه ش · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۳، تحریرالوسیلة، ج۲، ص۳۱۳، کتاب النکاح، القول فی النکاح النقطع، مسالة۱۷، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۹۹ ه ش

مستحب است که برای شیر دادن اولاد، زنی مسلمان، عاقل، عفیف‌، پاکیزه و دارای اوصاف خوب، اختیار شود؛ زیرا شیر تاثیر تامّی در شیرخوار دارد چنان که تجربه شاهد آن است و اخبار و آثار ناطق به آن می‌باشند.» منبع: موسوعة الامام الخمینی، ج۲۳، تحریرالوسیلة، ج۲، ص۲۹۶، کتاب النکاح، القول فی الرضاع، تنبیه، مسالة۸، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۹۹ ه ش

در مقذوف (قذف شده)، احصان شرط است. و احصان در این مقام، عبارت از بلوغ و عقل و حریت و اسلام و عفت می‌باشد؛ پس کسی که تمام آن‌ها را دارد، به قذف او حدّ واجب می‌شود و کسی که همه یا بعضی از آن‌ها را فاقد م. ب. قاذف او حدی ندارد و بر او تعزیر می‌باشد، پس اگر پسربچه یا دختربچه یا مملوک یا کافری را قذف نماید تعزیر می‌شود. و اما غیر عفیف‌ چنانچه متظاهر به زنا یا لواط باشد پس حرمتی ندارد و حدّ و تعزیری بر قاذف او نمی‌باشد. و اگر متظاهر به آن‌ها نباشد پس قذف او موجب حدّ م. ب.. و اگر متظاهر به یکی از آن‌ها باشد پس در آنچه که تظاهر دارد حدّ و تعزیری نیست و در غیر آن بنابر اقوی حدّ است. و اگر ب. غ. آن‌ها از معصیت‌ها متظاهر باشد قذف او موجب حدّ است. منبع: موسوعة الامام الخمینی، ج۲۳، تحریرالوسیلة، ج۲، ص۵۰۷، کتاب الحدود، القول فی القاذف و المقذوف، مسالة۳، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۹۹ ه ش

و اما غیر عفیف‌ چنانچه متظاهر به زنا یا لواط باشد پس حرمتی ندارد و حدّ و تعزیری بر قاذف او نمی‌باشد. و اگر متظاهر به آن‌ها نباشد پس قذف او موجب حدّ می‌باشد. و اگر متظاهر به یکی از آن‌ها باشد پس در آنچه که تظاهر دارد حدّ و تعزیری نیست و در غیر آن بنابر اقوی حدّ است. و اگر به غیر آن‌ها از معصیت‌ها متظاهر باشد قذف او موجب حدّ است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر مقذوف متظاهر به زنا یا لواط باشد، قذف او موجب حد یا تعزیر نمی‌شود. اگر به یکی از آن‌ها متظاهر باشد، در همان مورد حد یا تعزیر نیست و در غیر آن حد جاری می‌شود. اگر به سایر معاصی متظاهر باشد، قذف او موجب حد است. شاخه: کیفری

ازجمله ویژگیها و امتیازاتى که در گزینش همسر باید مورد توجّه قرار گیرد حصان بودن او است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): در گزینش همسر، مستحب است که زن دارای ویژگی‌هایی مانند اولادآور بودن، مهربانی، عفت، عزیز بودن در بین اهل خود، متواضع بودن نسبت به شوهر، آشکار کردن جمال برای شوهر و محفوظ بودن از غیر او باشد. شاخه: خانواده

مستحب است که برای شیر دادن اولاد، زنی مسلمان، عاقل، عفیف‌، پاکیزه و دارای اوصاف خوب، اختیار شود؛ زیرا شیر تاثیر تامّی در شیرخوار دارد چنان که تجربه شاهد آن است و اخبار و آثار ناطق به آن می‌باشند. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): مستحب است برای شیر دادن فرزند، زنی مسلمان، عاقل، عفیف، پاکیزه و دارای اوصاف خوب انتخاب شود، زیرا شیر در شیرخوار تأثیر دارد. شاخه: خانواده