نکتهٔ فقهی: شرایط برده برای کفاره (لنگی)

لَنگی عبارت است از وجود عیبی در پای انسان یا حیوان ؛ به گونه‌ای که نتواند به درستی راه رود. از آن به مناسبت در باب‌های صلات ، حج ، جهاد ، نکاح ، کفارات و قصاص سخن گفته‌اند.

احکام لَنگی در باب‌هایی از فقه بیان شده است. ۱. ۱ - صلات لنگی‌ای که باعث زمین‌گیری انسان شود، موجب سقوط وجوب نماز جمعه -در صورت وجوب آن ـ می‌شود. همچنین است اگر بر حسب عادت، راه رفتن برای فرد، مشقت غیر قابل تحمل داشته باشد. در غیر این دو صورت، برخی به وجوب نماز جمعه بر انسان لنگ تصریح کرده‌اند. ظاهر کلام بعضی آن است که لنگی مطلقا موجب سقوط وجوب نماز جمعه است. به تصریح برخی، امامت فرد لنگ برای ماموم سالم مکروه است. ۱. ۲ - حج از شرایط معتبر در قربانی حج ، لنگ نبودن آن است. بنابراین، چنانچه قربانی، لنگیِ آشکار داشته باشد، ذبح آن کافی نخواهد بود. همچنین حیوانی که به عنوان کفاره صید قربانی می‌شود، نباید لنگ باشد؛ لیکن اگر خود صید لنگ بوده، وجود لنگی در کفاره آن بدون اشکال است. ۱. ۳ - جهاد جهاد از فرد لنگی که لنگی‌اش مانع راه رفتن یا سوار شدن او بر مرکب می‌شود، ساقط است. ۱. ۴ - نکاح آیا لنگی در زن از عیوب موجب فسخ عقد نکاح است و چنانچه وی پیش از عقد مبتلا به آن بوده و مرد از آن اطلاع نداشته است، مرد می‌تواند بدون طلاق عقد را فسخ کند یا نه؟ مسئله اختلافی است. برخی، لنگی در زن را در صورتی که در حد زمین‌گیر شدن وی شود. موجب فسخ دانسته‌اند؛ اما اگر لنگی بسیار کم باشد؛ به گونه‌ای که عرف آن را عیب نداند، مجوز فسخ نکاح نخواهد بود. از برخی قدما نقل شده که لنگی در مرد نیز از عیوب مجوز فسخ نکاح برای زن است. ۱. ۵ - کفارات از شرایط برده‌ای که به عنوان کفاره آزاد می‌شود، سلامت او از لنگی در حد زمین‌گیر بودن است؛ چه اینکه زمین‌گیری برده از مواردی است که موجب آزادی قهری وی می‌شود. ۱. ۶ - قصاص در قصاص ، پای غیر لنگ در برابر پای لنگ قصاص می‌شود. منبع: ج۲، ص۷۶۲ · کفایة الاحکام، ج۱، ص۱۰۳ · ج۱، ص۷۵ · جواهر الکلام، ج۱۳، ص۳۹۱ – ۳۹۲ · الحدائق الناضرة، ج١٧، ص٩١ · جواهر الکلام، ج۲۰، ص۲۵۰-۲۵۱ · ج۱۴، ص۲۳ · جواهر الکلام، ج۳۰، ص۳۳۱ – ۳۳۷ · جواهر الکلام، ج۳۰، ص۳۳۰ · جواهر الکلام، ج۳۳، ص۲۰۴-۲۰۵ · جواهر الکلام، ج۴۲، ص۳۵۰

لنگی‌ای که باعث زمین‌گیری انسان شود، موجب سقوط وجوب نماز جمعه -در صورت وجوب آن ـ می‌شود. همچنین است اگر بر حسب عادت، راه رفتن برای فرد، مشقت غیر قابل تحمل داشته باشد. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): لنگی‌ای که باعث زمین‌گیری انسان شود، موجب سقوط وجوب نماز جمعه می‌شود. همچنین اگر راه رفتن برای فرد لنگ مشقت غیر قابل تحمل داشته باشد، وجوب نماز جمعه ساقط می‌گردد. شاخه: اصول فقه (روش استنباط)

به تصریح برخی، امامت فرد لنگ برای ماموم سالم مکروه است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): امامت فرد لنگ برای مأموم سالم مکروه است. شاخه: اصول فقه (روش استنباط)

همچنین حیوانی که به عنوان کفاره صید قربانی می‌شود، نباید لنگ باشد؛ لیکن اگر خود صید لنگ بوده، وجود لنگی در کفاره آن بدون اشکال است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): حیوانی که به عنوان کفاره صید قربانی می‌شود، نباید لنگ باشد؛ اما اگر خود صید لنگ بوده، وجود لنگی در کفاره آن بدون اشکال است. شاخه: اصول فقه (روش استنباط)

جهاد از فرد لنگی که لنگی‌اش مانع راه رفتن یا سوار شدن او بر مرکب می‌شود، ساقط است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): جهاد از فرد لنگی که لنگی‌اش مانع راه رفتن یا سوار شدن او بر مرکب می‌شود، ساقط است. شاخه: اصول فقه (روش استنباط)

آیا لنگی در زن از عیوب موجب فسخ عقد نکاح است و چنانچه وی پیش از عقد مبتلا به آن بوده و مرد از آن اطلاع نداشته است، مرد می‌تواند بدون طلاق عقد را فسخ کند یا نه؟ مسئله اختلافی است. برخی، لنگی در زن را در صورتی که در حد زمین‌گیر شدن وی شود. موجب فسخ دانسته‌اند؛ اما اگر لنگی بسیار کم باشد؛ به گونه‌ای که عرف آن را عیب نداند، مجوز فسخ نکاح نخواهد بود. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): لنگی در زن، در صورتی که در حد زمین‌گیر شدن وی باشد، می‌تواند از عیوب موجب فسخ عقد نکاح محسوب شود، به شرطی که مرد پیش از عقد از آن اطلاع نداشته باشد. لنگی بسیار کم که عرف آن را عیب نداند، مجوز فسخ نکاح نیست. همچنین لنگی در مرد نیز از عیوب مجوز فسخ نکاح برای زن دانسته شده است. شاخه: خانواده