دکترین
نکتهٔ فقهی: شرط استطاعت سربی در وجوب حج (جان)
از شرایط وجوب حج، تحقق استطاعت سَرْبى، یعنى برخوردار بودن راه و مقصد از امنیت لازم و عدم احساس خطر بر جان است
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): از شرایط وجوب حج، تحقق استطاعت سربی، یعنی برخوردار بودن راه و مقصد از امنیت لازم و عدم احساس خطر بر جان است.
شاخه: کیفری
بخش‌های دیگرِ همین مبحث 10
نکتهٔ فقهی: وجوب حفظ جان
حیات جسم آدمى بسته به جان او است. حفظ جان واجب و در معرض نابودى قرار دادن آن حرام مى‌باشد؛
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): حفظ جان واجب است و در معرض نابودی قرار دادن آن حرام م. ب..
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: جواز و وجوب ترک واجب یا فعل حرام برای حفظ جان
بلکه به جهت اهمیت ویژه آن، ترک واجب یا فعل حرام در راستاى حفظ جان، جایز ، بلکه واجب است؛
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): به جهت اهمیت ویژه جان، ترک واجب یا فعل حرام در راستای حفظ جان، جایز، بلکه واجب است.
شاخه: اصول فقه (روش استنباط) · از قواعدِ فهرستِ فقهی: 78
نکتهٔ فقهی: جواز و وجوب دفاع از جان
دفاع در برابر مهاجمى که قصد جان آدمى کرده، جایز، بلکه با توقّف حفظ جان بر آن، واجب است و در صورت عدم توانایى بر دفاع، فرار واجب خواهد بود.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): دفاع در برابر مهاجمی که قصد جان آدمی کرده، جایز، بلکه با توقف حفظ جان بر آن، واجب است و در صورت عدم توانایی بر دفاع، فرار واجب خواهد بود.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: وجوب دفاع از جان مسلمان
همچنین دفاع از جان مسلمان در برابر تجاوزگر ، در صورت توانایى بر آن و ایمن بودن بر جان خویش واجب است.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): دفاع از جان مسلمان در برابر تجاوزگر، در صورت توانایی بر آن و ایمن بودن بر جان خویش واجب است.
شاخه: کیفری
نکتهٔ فقهی: حرمت تعرض به جان مسلمان و در حکم مسلمان
جان مسلمان و آن که در حکم مسلمان است، مانند کودکان مسلمانان و نیز جان کافر در صورت گردن نهادن به شرایط ذمه یا امان دادن به وى از سوى مسلمانى و یا قرارداد آتش بس ، محترم و تعرّض به آن حرام است .
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): جان مسلمان و آن که در حکم مسلمان است، مانند کودکان مسلمانان و نیز جان کافر در صورت گردن نهادن به شرایط ذمه یا امان دادن به وی از سوی مسلمانی و یا قرارداد آتش بس، محترم و تعرض به آن حرام است.
شاخه: کیفری · از قواعدِ فهرستِ فقهی: 2
نکتهٔ فقهی: سقوط قصاص و جایگزینی دیه یا ارش در صورت خطر هلاکت (جان)
چنانچه قصاص کردن عضوى سبب شود قصاص شونده در معرض هلاکت قرار گیرد، قصاص، ساقط و دیه یا ارش جایگزین آن مى‌شود.
— برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): چنانچه قصاص کردن عضوی سبب شود قصاص شونده در معرض هلاکت قرار گیرد، قصاص، ساقط و دیه یا ارش جایگزین آن می‌شود.
شاخه: کیفری
جان
دیگر کاربردها: جان (ابهام‌زدایی) . جان به معنای نَفْس (روح) هر موجود جاندار م. ب. و از آن در بابهایى نظیر حج ، جهاد ، اطعمه و اشربه ، حدود و قصاص سخن گفته‌اند.
جان: تعریف جان
به روحی که در کالبد جاندار دمیده شده و موجب زنده ماندن او است، جان گویند.
جان: احکام جان
حیات جسم آدمى بسته به جان او است. حفظ جان واجب و در معرض نابودى قرار دادن آن حرام مى‌باشد؛ بلکه به جهت اهمیت ویژه آن، ترک واجب یا فعل حرام در راستاى حفظ جان، جایز ، بلکه واجب است؛ بدین جهت، خوردن مردار در صورت توقّف حفظ جان بر آن واجب است ؛ چنان که تقیه هنگام ترس بر جان واجب مى‌شود . از شرایط وجوب حج، تحقق استطاعت سَرْبى، یعنى برخوردار بودن راه و مقصد از امنیت لازم و عدم احساس خطر بر جان است . دفاع در برابر مهاجمى که قصد جان آدمى کرده، جایز، بلکه با توقّف حفظ جان بر آن، واجب است و در صورت عدم توانایى بر دفاع، فرار واجب خواهد بود. همچنین دفاع از جان مسلمان در برابر تجاوزگر ، در صورت توانایى بر آن و ایمن بودن بر جان خویش واجب است. برخى در وجوب آن اشکال کرده‌اند . جان مسلمان و آن که در حکم مسلمان است، مانند کودکان مسلمانان و نیز جان کافر در صورت گردن نهادن به شرایط ذمه یا امان دادن به وى از سوى مسلمانى و یا قرارداد آتش بس ، محترم و تعرّض به آن حرام است .
منبع: جواهر الکلام، ج۳۶، ص۴۲۶ · القواعد الفقهیة (مکارم)، ج۱، ص۴۱۱و۴۱۴ · العروةالوثقی، ج۴، ص۴۱۶ · جواهر الکلام، ج۴۱، ص۶۵۲-۶۵۵ · جواهرالکلام، ج۲۱، ص۱۶ · جواهر الکلام، ج۴۱، ص۶۵۱
جان: قصاص
چنانچه قصاص کردن عضوى سبب شود قصاص شونده در معرض هلاکت قرار گیرد، قصاص، ساقط و دیه یا ارش جایگزین آن مى‌شود. سقوط قصاص در مثل مأمومه و جایگزین شدن دیه یا ارش به جاى آن در همین راستا است.
منبع: جواهر الکلام، ج۴۲، ص۳۵۵-۳۵۴
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.