نکتهٔ فقهی: شرط خشکی محل مسح در وضو

از آن به معناى اوّل در بابهاى طهارت ، صلات ، زکات ، حج ، و اطعمه و اشربه سخن گفته‌اند.

در اینکه خشک بودن زمین از شرایط پاک کنندگى آن است یا نه، اختلاف است در پاک شدن کف پا و ته کفش نجس به وسیله زمین ، تر بودن آنها شرط نیست؛ بلکه اگر خشک هم باشند، در صورت زوال عین نجاست ، با راه رفتن روى زمین پاک مى‌شوند خورشید در صورتى در، پنجره، زمین و مانند آنها را پاک مى‌کند که مستقیم بر آنها بتابد و آنها را خشک کند بنابر قول مشهور ، در صورت تماس بدن سگ ، خوک یا کافر با لباس یا بدن انسان ، به شرط خشک بودن هر دو، آب پاشیدن به محل تماس مستحب است. از برخى قدما قول به وجوب نقل شده است. منبع: جواهر الکلام، ج ۶، ص ۳۰۹ · توضیح المسائل مراجع، ج ۱، ص ۱۱۶ م ۱۸۶ · جواهر الکلام، ج ۶، ص ۲۵۳ · جواهر الکلام، ج ۶، ص ۲۰۲

در اینکه محل مسح در وضو لازم است خشک باشد یا نه، اختلاف است. از شرایط صحت وضو موالات است. مراد از موالات بنابر قول مشهور خشک نشدن اعضاى قبلى پیش از آغاز به شستن یا مسح کردن عضو بعدى در هواى معتدل است؛ بنابر این، چنانچه تمامى اعضاى قبلى خشک شده باشند، وضو باطل مى‌شود؛ امّا اگر تنها عضو پیشین خشک شده باشد، در بطلان و عدم بطلان وضو اختلاف است. البته اگر خشک شدن اعضا بر اثر شدّت گرما باشد، با رعایت موالات عرفی خلل ى به صحت وضو وارد نمى‌شود. بنابر قول مشهور ، خشک کردن آب وضو با حوله و مانند آن کراهت دارد. از برخى عدم کراهت آن نقل شده است. منبع: جواهر الکلام، ج ۲، ص ۱۸۷ · العروة الوثقى، ج ۱، ص ۴۰۴- ۴۰۵ · جواهر الکلام، ج ۲، ص ۳۴۵

از مستحبات پس از غسل میت خشک کردن جنازه با پارچه تمیز است. تیمم بر گل در صورتى صحیح است که امکان خشک کردن و تبدیل آن به خاک نباشد و گرنه، خشک کردنِ گِل واجب است منبع: العروة الوثقی، ج ۲، ص ۶۰ · جواهر الکلام، ج ۵، ص ۱۴۷

نماز گزاردن در مکان نجس به شرط خشک بودن آن و پاک بودن محل سجده صحیح است. ملاک در نصاب غلات ى که زکات به آنها تعلّق مى‌گیرد، از قبیل گندم و خرما ، خشک شدۀ آنها است؛ بنابر این، اگر ترِ آنها به حد نصاب برسد، امّا خشک شدۀ آنها به حد نصاب نرسد، زکات واجب نمى‌شود منبع: جواهر الکلام، ج ۸، ص ۳۳۰ · العروة الوثقی، ج ۴، ص ۶۵

خشک نکردن دست شسته، با حوله و مانند آن قبل از غذا و خشک کردن آن بعد از غذا مستحب است. از خشکى به معناى دوم در باب طهارت ، حج و صید و ذباحه سخن گفته‌اند. منبع: مستند الشیعة، ج ۱۵، ص ۲۴۱

سگ و خوک ى که در خشکى زیست دارند نجس العین‌ اند حرمت صید در حرم مطلقا و در غیر حرم براى خصوص محرم ، اختصاص به حیوانات وحشی خشکى دارد شرط تحقق تذکیه در صید حیوانات خشکى با آلات صید بردن نام خدا است. ملاک خشکى یا دریایى بودن حیوان ، محل تخم یا جوجه گذارى آن است. بنابر این، اگر در خشکى تخم یا جوجه بگذارد حیوان خشکى محسوب مى‌شود. ماهی فلس دارى که زنده از آب گرفته شده و در خشکى مرده است، پاک و خوردن آن حلال است. منبع: جواهر الکلام، ج ۵، ص ۳۶۶ · جواهر الکلام، ج ۱۸، ص ۲۸۶ · جواهر الکلام، ج ۳۶، ص ۳۰ · مستندالشیعة، ج ۱۱، ص ۳۵۰- ۳۵۱ · جواهر الکلام، ج ۳۶، ص ۱۶۳

در اینکه خشک بودن زمین از شرایط پاک کنندگى آن است یا نه، اختلاف است — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): در اینکه خشک بودن زمین از شرایط پاک کنندگی آن است یا نه، اختلاف نظر وجود دارد. شاخه: طهارت

در پاک شدن کف پا و ته کفش نجس به وسیله زمین ، تر بودن آنها شرط نیست؛ بلکه اگر خشک هم باشند، در صورت زوال عین نجاست ، با راه رفتن روى زمین پاک مى‌شوند — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): کف پا و ته کفش نجس، حتی اگر خشک باشند، با راه رفتن روی زمین و زوال عین نجاست پاک می‌شوند. شاخه: طهارت · ارتباط با قانون: توضیح المسائل مراجع، ج ۱، ص ۱۱۶ م ۱۸۶

خورشید در صورتى در، پنجره، زمین و مانند آنها را پاک مى‌کند که مستقیم بر آنها بتابد و آنها را خشک کند — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): خورشید تنها در صورتی اشیاء را پاک می‌کند که مستقیماً بر آنها بتابد و آنها را خشک کند. شاخه: طهارت

بنابر قول مشهور ، در صورت تماس بدن سگ ، خوک یا کافر با لباس یا بدن انسان ، به شرط خشک بودن هر دو، آب پاشیدن به محل تماس مستحب است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): در صورت تماس بدن سگ، خوک یا کافر با لباس یا بدن انسان، به شرط خشک بودن هر دو، آب پاشیدن به محل تماس مستحب است. شاخه: طهارت

مراد از موالات بنابر قول مشهور خشک نشدن اعضاى قبلى پیش از آغاز به شستن یا مسح کردن عضو بعدى در هواى معتدل است؛ بنابر این، چنانچه تمامى اعضاى قبلى خشک شده باشند، وضو باطل مى‌شود — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): موالات در وضو به معنای خشک نشدن اعضای قبلی پیش از آغاز به شستن یا مسح کردن عضو بعدی در هوای معتدل است؛ در غیر این صورت، وضو باطل می‌شود. شاخه: طهارت · ارتباط با قانون: العروة الوثقى، ج ۱، ص ۴۰۴- ۴۰۵

بنابر قول مشهور ، خشک کردن آب وضو با حوله و مانند آن کراهت دارد. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): خشک کردن آب وضو با حوله و مانند آن مکروه است، هرچند برخی عدم کراهت آن را نقل کرده‌اند. شاخه: طهارت

از مستحبات پس از غسل میت خشک کردن جنازه با پارچه تمیز است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): خشک کردن جنازه با پارچه تمیز پس از غسل میت مستحب است. شاخه: طهارت · ارتباط با قانون: العروة الوثقی، ج ۲، ص ۶۰

تیمم بر گل در صورتى صحیح است که امکان خشک کردن و تبدیل آن به خاک نباشد و گرنه، خشک کردنِ گِل واجب است — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر امکان خشک کردن گل و تبدیل آن به خاک برای تیمم وجود داشته باشد، خشک کردن آن واجب است. شاخه: طهارت

نماز گزاردن در مکان نجس به شرط خشک بودن آن و پاک بودن محل سجده صحیح است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): نماز گزاردن در مکان نجس، به شرط خشک بودن آن و پاک بودن محل سجده، صحیح است. شاخه: نماز

ملاک در نصاب غلات ى که زکات به آنها تعلّق مى‌گیرد، از قبیل گندم و خرما ، خشک شدۀ آنها است؛ بنابر این، اگر ترِ آنها به حد نصاب برسد، امّا خشک شدۀ آنها به حد نصاب نرسد، زکات واجب نمى‌شود — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): ملاک در نصاب غلاتی که زکات به آنها تعلق می‌گیرد، مانند گندم و خرما، خشک شده آنها است. شاخه: زکات · ارتباط با قانون: العروة الوثقی، ج ۴، ص ۶۵

در جواز کندن درختان و گیاهان خشکیدۀ حرم اختلاف است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): در جواز کندن درختان و گیاهان خشکیده حرم اختلاف نظر وجود دارد. شاخه: حج

خشک نکردن دست شسته، با حوله و مانند آن قبل از غذا و خشک کردن آن بعد از غذا مستحب است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): خشک نکردن دست شسته با حوله و مانند آن قبل از غذا و خشک کردن آن بعد از غذا مستحب است. شاخه: اطمعه و اشربه

سگ و خوک ى که در خشکى زیست دارند نجس العین‌ اند — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): سگ و خوکی که در خشکی زیست دارند، نجس العین هستند. شاخه: طهارت

حرمت صید در حرم مطلقا و در غیر حرم براى خصوص محرم ، اختصاص به حیوانات وحشی خشکى دارد — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): حرمت صید در حرم مطلقاً و در غیر حرم برای محرم، اختصاص به حیوانات وحشی خشکی دارد. شاخه: حج

شرط تحقق تذکیه در صید حیوانات خشکى با آلات صید بردن نام خدا است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): شرط تحقق تذکیه در صید حیوانات خشکی با آلات صید، بردن نام خدا است. شاخه: اطمعه و اشربه

ملاک خشکى یا دریایى بودن حیوان ، محل تخم یا جوجه گذارى آن است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): ملاک خشکی یا دریایی بودن حیوان، محل تخم یا جوجه‌گذاری آن است. شاخه: اطمعه و اشربه

ماهی فلس دارى که زنده از آب گرفته شده و در خشکى مرده است، پاک و خوردن آن حلال است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): ماهی فلس‌داری که زنده از آب گرفته شده و در خشکی مرده است، پاک و خوردن آن حلال است. شاخه: اطمعه و اشربه