نکتهٔ فقهی: شرطیت امنیت در امر به معروف و نهی از منکر (امنیت (فقه))

امنیت(ایمنی و سلامتی جان ، مال قابل اعتنا و آبرو ) شرط تکالیف عبادی و اجزاء و شرایط آن است و در صورت فقدان آن، چیزی از اصل تکلیف یا شرط یا جزء آن متوجه انسان نمی‌شود. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): امنیت (ایمنی و سلامتی جان، مال قابل اعتنا و آبرو) شرط تکالیف عبادی و اجزاء و شرایط آن است و در صورت فقدان آن، چیزی از اصل تکلیف یا شرط یا جزء آن متوجه انسان نمی‌شود. شاخه: اصول فقه (روش استنباط)

حرمت ارتکاب محرمات، در فرض برخورداری از امنیت است. بنابراین، اگر کسی که در اجتناب از حرامی نسبت به جان یا عرض خود امنیت ندارد، ارتکاب آن حرام برای وی جایز ، بلکه واجب است مانند موارد تقیه و اکراه . — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): حرمت ارتکاب محرمات، در فرض برخورداری از امنیت است. بنابراین، اگر کسی که در اجتناب از حرامی نسبت به جان یا عرض خود امنیت ندارد، ارتکاب آن حرام برای وی جایز، بلکه واجب است مانند موارد تقیه و اکراه. شاخه: اصول فقه (روش استنباط)

وجود امنیت نسبت به جان یا عرض، از شرایط جواز دفاع از مال است و در صورت علم به هلاکت خویش یا از بین رفتن عرض، دفاع از آن حرام است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): وجود امنیت نسبت به جان یا عرض، از شرایط جواز دفاع از مال است و در صورت علم به هلاکت خویش یا از بین رفتن عرض، دفاع از آن حرام است. شاخه: اموال و مالکیت

به قول مشهور، جواز اقامه حدود در زمان غیبت توسط فقیه واجد شرایط، منوط به برخورداری وی از امنیت است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): جواز اقامه حدود در زمان غیبت توسط فقیه واجد شرایط، منوط به برخورداری وی از امنیت است. شاخه: کیفری

اقامه حد در مواردی به علت خوف هلاکت به تأخیر می‌افتد، از جمله: اجرای حد اعم از تازیانه و کشتن بر زن حامله تا زمان وضع حمل و بر زن شیرده تا پایان زمان شیردهی به تأخیر می‌افتد و نیز حد تازیانه در زمان شدت گرما و سرما و بر بیمار تا زمان بهبودی و زن مستحاضه پیش از قطع خون ، جاری نمی‌شود. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اقامه حد در مواردی به علت خوف هلاکت به تأخیر می‌افتد، از جمله: اجرای حد اعم از تازیانه و کشتن بر زن حامله تا زمان وضع حمل و بر زن شیرده تا پایان زمان شیردهی و نیز حد تازیانه در زمان شدت گرما و سرما و بر بیمار تا زمان بهبودی و زن مستحاضه پیش از قطع خون، جاری نمی‌شود. شاخه: کیفری

از شرایط قصاص در اعضا، امکان استیفای آن با وجود امنیت نسبت به جان یا سرایت به عضو دیگری است. بنابراین، اگر قصاص عضوی موجب به خطر افتادن جان صاحب عضو یا سرایت قطع یا جراحت عضو قطع شده به عضو دیگر شود، قصاص منتفی است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): از شرایط قصاص در اعضا، امکان استیفای آن با وجود امنیت نسبت به جان یا سرایت به عضو دیگری است. بنابراین، اگر قصاص عضوی موجب به خطر افتادن جان صاحب عضو یا سرایت قطع یا جراحت عضو قطع شده به عضو دیگر شود، قصاص منتفی است. شاخه: کیفری

کسی که در بیرون حرم جنایت یا جرمی مرتکب شده و به حرم پناه برده، در امان است، لیکن او را در خوردن و آشامیدن در تنگنا قرار می‌دهند تا از حرم بیرون رود، سپس حد یا قصاص بر او جاری می‌گردد. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): کسی که در بیرون حرم جنایت یا جرمی مرتکب شده و به حرم پناه برده، در امان است، لیکن او را در خوردن و آشامیدن در تنگنا قرار می‌دهند تا از حرم بیرون رود، سپس حد یا قصاص بر او جاری می‌گردد. شاخه: کیفری

امنیت به معنی ایمنی داشتن جانی ، مالی ، عِرضی یا معنوی م. ب.. از آن به مناسبت در باب‌های مختلفی مانند طهارت ، صلات ، حج و جهاد سخن رفته است.

مراد از ایمنی معنوی، ایمن بودن از وقوع در حرام یا ترک واجب است.

امنیت از مهم‌ترین و ضروری‌ترین نیازهای زندگی بشر است و انسان تنها در پرتو آن می‌تواند امور دنیوی و اخروی خویش را با آسایش خاطر سامان دهد. از این رو، ایجاد امنیت در شئون مختلف زندگی مردم برای رسیدن به آنچه که مایه رشد و تعالی آنان است، از وظایف اساسی و حتمی حکومت اسلامی است.

امنیت در تکالیف ذیل شرط است: ۱ – عبادات ۲ – امر به معروف و نهی از منکر ۳ - خلوت یا نگاه کردن به زن اجنبی ۴ - حرمت از ارتکاب حرام ۵ – دفاع از مال ۶ - حدود و قصاص ۳. ۱ - شرطیت امنیت در عبادات امنیت(ایمنی و سلامتی جان ، مال قابل اعتنا و آبرو ) شرط تکالیف عبادی و اجزاء و شرایط آن است و در صورت فقدان آن، چیزی از اصل تکلیف یا شرط یا جزء آن متوجه انسان نمی‌شود. ۳. ۲ - مصادیق عبادات مشروط بر امنیت برخی مصادیق روشن آن عبارت است از: ۱ – طهارت ۲ – صلات ۳ – حج ۳.۲. ۱ - شرطیت امنیت درعبادات مشروط به طهارت تحصیل طهارت ( وضو یا غسل ) با آب ، برای عبادات مشروط به طهارت همچون نماز ، در حال اختیار شرط است، لیکن در صورتی که دشمن یا حیوان درنده‌ای بین انسان و آب حائل شود- به گونه‌ای که انسان از آن، بر خود یا عرض و آبروی خویش احساس خطر کند- تیمم برای او مشروعیت پیدا می‌کند. ۳.۲. ۲ - شرطیت امنیت در صلات از شرایط نماز، رو به قبله بودن است، لیکن شرط یاد شده در فرض شدت بیم از دشمن یا حیوان درنده ساقط می‌شود؛ چنان که کیفیت نماز نیز در این صورت تغییر می‌یابد ( نماز خوف ). ۳.۲. ۳ - برطرف شدن خوف در بین نماز کسی که یک رکعت از نماز را در حال خوف ، سواره بخواند، سپس بیم برطرف گردد، باید پیاده شود و باقی مانده نماز را با شرایط، روی زمین بخواند. ۳.۲. ۴ - امنیت، شرط حضور زنان در نمازجمعه حضور در نماز جمعه برای زنان در صورت وجود امنیت، جایز است. ۳.۲. ۵ - شرطیت امنیت در حج شرط وجوب حج ، استطاعت است و تحقق استطاعت منوط به توانایی مالی ، سلامت جسمانی و امنیت داشتن راه و مقصد است. ۳. ۳ - شرطیت امنیت درامر بمعروف ونهی ازمنکر وجوب امر به معروف و نهی از منکر مشروط به وجود امنیت برای آمر و ناهی و دیگر مؤمنان است. ۳. ۴ - شرطیت امنیت درخلوت یانگاه به زن اجنبی خلوت کردن با زن اجنبی و نیز نگاه کردن به وی در موارد جواز مانند وجه و کفین ، در صورت ایمن نبودن از وقوع در حرام ، جایز نیست. ۳. ۵ - شرطیت امنیت در حرمت ارتکاب حرام حرمت ارتکاب محرمات، در فرض برخورداری از امنیت است. بنابراین، اگر کسی که در اجتناب از حرامی نسبت به جان یا عرض خود امنیت ندارد، ارتکاب آن حرام برای وی جایز ، بلکه واجب است مانند موارد تقیه و اکراه . ۳. ۶ - شرطیت امنیت در دفاع از مال وجود امنیت نسبت به جان یا عرض، از شرایط جواز دفاع از مال است و در صورت علم به هلاکت خویش یا از بین رفتن عرض، دفاع از آن حرام است. ۳. ۷ - شرطیت امنیت در اقامه حدود به قول مشهور، جواز اقامه حدود در زمان غیبت توسط فقیه واجد شرایط، منوط به برخورداری وی از امنیت است. ۳.۷. ۱ - موارد به تاخیر افتادن اقامه حد اقامه حد در مواردی به علت خوف هلاکت به تأخیر می‌افتد، از جمله: اجرای حد اعم از تازیانه و کشتن بر زن حامله تا زمان وضع حمل و بر زن شیرده تا پایان زمان شیردهی به تأخیر می‌افتد و نیز حد تازیانه در زمان شدت گرما و سرما و بر بیمار تا زمان بهبودی و زن مستحاضه پیش از قطع خون ، جاری نمی‌شود. ۳. ۸ - شرطیت امنیت در قصاص از شرایط قصاص در اعضا، امکان استیفای آن با وجود امنیت نسبت به جان یا سرایت به عضو دیگری است. ۳.۸. ۱ - جریان حد یا قصاص بر پناهنده حرم کسی که در بیرون حرم جنایت یا جرمی مرتکب شده و به حرم پناه برده، در امان است، لیکن او را در خوردن و آشامیدن در تنگنا قرار می‌دهند تا از حرم بیرون رود، سپس حد یا قصاص بر او جاری می‌گردد. منبع: الحدائق الناضرة ج۴، ص۲۷۴ · جواهر الکلام ج۱۴، ص۱۸۵ · جواهر الکلام ج۱۴، ص۱۸۶ · جواهر الکلام ج۱۱، ص۲۶۸ · العروة الوثقی ج۴، ص۴۱۶ · جواهر الکلام ج۲۱، ص۳۷۱-۳۷۴ · المسائل المنتخبة(سیستانی)، م۱۰۳۰ · جواهر الکلام ج۲۹، ص۷۵ · جواهر الکلام ج۴۱، ص۶۵۲ · جواهر الکلام ج۲۱، ص۳۹۴ · جواهر الکلام ج۴۱، ص۳۳۷-۳۴۳ · جواهر الکلام ج۴۲، ص۳۵۴-۳۵۵ · جواهر الکلام ج۴۱، ص۳۴۴

کسی که به قصد ایجاد ناامنی ، ترس و وحشت در جامعه ، سلاح بکشد، محارب است. منبع: جواهر الکلام ج۴۱، ص۵۶۴

کفار در صورتی در بلاد اسلامی امنیت جانی و مالی دارند که میان آنان و حاکم اسلامی قرارداد آتش‌بس منعقد شده باشد و یا حاکم اسلامی یا یکی از مسلمانان به ایشان امان داده باشد.

کفار ذمی نیز در پرتو عقد ذمه از امنیت جانی، مالی و عرضی برخوردارند.

ایمن بودن از مکر خداوند، از گناهان کبیره است. مراد از مکر الهی ، کیفر پروردگار بر کردارهای ناپسند و مراد از ایمنی از آن، بیمناک نبودن بنده از عذاب و قهر خداوند است. منبع: جواهر الکلام ج۱۳، ص۳۲۰

امنیت از مهم‌ترین و ضروری‌ترین نیازهای زندگی بشر است و انسان تنها در پرتو آن می‌تواند امور دنیوی و اخروی خویش را با آسایش خاطر سامان دهد. از این رو، ایجاد امنیت در شئون مختلف زندگی مردم برای رسیدن به آنچه که مایه رشد و تعالی آنان است، از وظایف اساسی و حتمی حکومت اسلامی است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): امنیت از نیازهای اساسی بشر است و حکومت اسلامی وظیفه دارد آن را برای رشد و تعالی مردم فراهم کند. شاخه: اساسی

حرمت ارتکاب محرمات، در فرض برخورداری از امنیت است. بنابراین، اگر کسی که در اجتناب از حرامی نسبت به جان یا عرض خود امنیت ندارد، ارتکاب آن حرام برای وی جایز ، بلکه واجب است مانند موارد تقیه و اکراه . — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر کسی در اجتناب از حرامی نسبت به جان یا عرض خود امنیت نداشته باشد، ارتکاب آن حرام برای وی جایز، بلکه واجب است (مانند موارد تقیه و اکراه). شاخه: اصول فقه (روش استنباط)

وجود امنیت نسبت به جان یا عرض، از شرایط جواز دفاع از مال است و در صورت علم به هلاکت خویش یا از بین رفتن عرض، دفاع از آن حرام است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): وجود امنیت نسبت به جان یا عرض، از شرایط جواز دفاع از مال است و در صورت علم به هلاکت خویش یا از بین رفتن عرض، دفاع از آن حرام است. شاخه: کیفری

به قول مشهور، جواز اقامه حدود در زمان غیبت توسط فقیه واجد شرایط، منوط به برخورداری وی از امنیت است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): به قول مشهور، جواز اقامه حدود در زمان غیبت توسط فقیه واجد شرایط، منوط به برخورداری وی از امنیت است. شاخه: کیفری

اقامه حد در مواردی به علت خوف هلاکت به تأخیر می‌افتد، از جمله: اجرای حد اعم از تازیانه و کشتن بر زن حامله تا زمان وضع حمل و بر زن شیرده تا پایان زمان شیردهی به تأخیر می‌افتد و نیز حد تازیانه در زمان شدت گرما و سرما و بر بیمار تا زمان بهبودی و زن مستحاضه پیش از قطع خون ، جاری نمی‌شود. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اقامه حد در مواردی به علت خوف هلاکت به تأخیر می‌افتد، مانند اجرای حد بر زن حامله تا زمان وضع حمل و بر زن شیرده تا پایان زمان شیردهی، و نیز حد تازیانه در زمان شدت گرما و سرما و بر بیمار تا زمان بهبودی و زن مستحاضه پیش از قطع خون. شاخه: کیفری

از شرایط قصاص در اعضا، امکان استیفای آن با وجود امنیت نسبت به جان یا سرایت به عضو دیگری است. بنابراین، اگر قصاص عضوی موجب به خطر افتادن جان صاحب عضو یا سرایت قطع یا جراحت عضو قطع شده به عضو دیگر شود، قصاص منتفی است. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): از شرایط قصاص در اعضا، امکان استیفای آن با وجود امنیت نسبت به جان یا سرایت به عضو دیگری است؛ بنابراین، اگر قصاص عضوی موجب به خطر افتادن جان صاحب عضو یا سرایت قطع یا جراحت عضو قطع شده به عضو دیگر شود، قصاص منتفی است. شاخه: کیفری

کسی که در بیرون حرم جنایت یا جرمی مرتکب شده و به حرم پناه برده، در امان است، لیکن او را در خوردن و آشامیدن در تنگنا قرار می‌دهند تا از حرم بیرون رود، سپس حد یا قصاص بر او جاری می‌گرد — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): کسی که در بیرون حرم جنایت یا جرمی مرتکب شده و به حرم پناه برده، در امان است، اما او را در خوردن و آشامیدن در تنگنا قرار می‌دهند تا از حرم بیرون رود و سپس حد یا قصاص بر او جاری می‌شود. شاخه: کیفری

اقامه حد در مواردی به علت خوف هلاکت به تأخیر می‌افتد، از جمله: اجرای حد اعم از تازیانه و کشتن بر زن حامله تا زمان وضع حمل و بر زن شیرده تا پایان زمان شیردهی به تأخیر می‌افتد و نیز حد تازیانه در زمان شدت گرما و سرما و بر بیمار تا زمان بهبودی و زن مستحاضه پیش از قطع خون ، جاری نمی‌شود. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اقامه حد در مواردی به علت خوف هلاکت به تأخیر می‌افتد، از جمله: اجرای حد اعم از تازیانه و کشتن بر زن حامله تا زمان وضع حمل و بر زن شیرده تا پایان زمان شیردهی و نیز حد تازیانه در زمان شدت گرما و سرما و بر بیمار تا زمان بهبودی و زن مستحاضه پیش از قطع خون، جاری نمی‌شود. شاخه: کیفری