نکتهٔ فقهی: لزوم رعایت نظر متولی در تصرف در موقوفات (بلندگو)

«کاری که موجب ایذای مردم باشد جایز نیست.» — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): بلند کردن صدای بلندگوی مساجد به گونه‌ای که موجب آزار و اذیت مردم شود، جایز نیست. شاخه: کیفری

«تابع کیفیت وقف است، اگر برای استفاده در مسجد وقف شده، بیرون بردن از مسجد جایز نیست.» — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): استفاده از لوازم مسجد که وقف شده‌اند، باید مطابق با کیفیت وقف باشد و خارج کردن آنها برای استفاده شخصی یا در غیر جهت وقف جایز نیست. شاخه: اموال و مالکیت

«اموالی (مثل بلندگو) که جهت عزاداری حضرت سیدالشهدا (علیه‌السلام) جمع‌آوری شده، باید صرف در عزاداری شود و صرف در غیر آن جایز نیست، مگر با علم به رضایت صاحبان آن.» — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اموالی که برای هدف خاصی (مانند عزاداری) جمع‌آوری شده‌اند، باید صرف در همان جهت شوند و صرف در غیر آن جایز نیست، مگر با رضایت صاحبان اموال. شاخه: اموال و مالکیت

از این عنوان، به مناسبت در باب صلاة و نیز تحت عنوان مسائل مستحدثه ، سخن رفته است.

۲. ۱ - در نماز ۱)بر امام جمعه ، واجب است هنگام ایراد خطبه ، صداى خ. ر. ب. اندازه‌اى که حدّاقلّ عدد لازم در نمازجمعه ،آن را بشنوند، بلند کند. در وجوب افزون بر آن به مقدارى که نماز گزاران صدایش را بشنوند، اختلاف است: الف) بنابر قول به وجوب ، برخى، وجوب استفاده از بلندگو براى رساندن صدا به حاضران را بعید ندانسته‌اند. ب) بنابر قول به عدم وجوب ، برخى گفته‌اند: احتیاط مستحب آن است که در صورت زیاد بودن‌ نماز گزاران، امام جمعه با استفاده از بلندگو به ایراد خطبه بپردازد تا همگان خطبه‌ها را بشنوند. ۲)شنیدن آیه سجده‌دار - خواه واجب یا مستحب - از بلندگو به‌طور زنده، حکم شنیدن آن به‌طور مستقیم را دارد. ۲. ۲ - بلند کردن صدای بلندگوی مساجد در برخی از مساجد صدای بلندگو را زیاد بلند می‌کنند. تصرف در آن‌ها موقوف است به نظر او و مراعات جهت وقف .» همچنین «اموالی (مثل بلندگو) که جهت عزاداری حضرت سیدالشهدا (علیه‌السلام) جمع‌آوری شده، باید صرف در عزاداری شود و صرف در غیر آن جایز نیست، مگر با علم به رضایت صاحبان آن.» ۲. ۴ - شنیدن صدای نامحرم از بلندگو در پشت بلندگو مقاله و یا مطلبی توسط دختران خوانده شود که صدای آن را هم مردان بشنوند «اگر موجب مفسده نشود مانع ندارد.» ۲. ۵ - در مسائل مستحدثه ۱)بنابر تصریح برخى، صحت صیغه ی طلاق ى که از بلندگو به‌ طور مستقیم پخش شده و دو شاهد عادل آن را شنیده‌اند بعید نیست. و حضور آن‌ها در مجلس طلاق واجب نمی‌باشد. ولی احتیاط (مستحب) خلاف آن است. این در صورتی است که طلاق در رادیو مستقیماً اجراء شود - نه به‌واسطه ضبط صوت - و حکم در ظهار مانند طلاق است. ۲)ترتیب آثار بر اقرار فرد یا حکم قاضی و سایر مواردى که حکم بر انشاء یا اخبار مترتّب است- مانند قذف و لعان ،در صورت پخش مستقیم از بلندگو واجب است. دراین‌رابطه در تحریرالوسیله آمده است: در وجوب ترتیب آثار بر اقرار به‌واسطه تلفن یا بلندگو یا رادیو و مانند این‌ها درصورتی‌که معلوم باشد که صدا از مقرّ است و به طور مستقیم م. ب. - نه آن‌که از ضبط‌صوت‌ها باشد - اشکالی نیست؛ خواه اقرار به حقی برای غیر او باشد - حتی به چیزی که موجب قصاص است - یا به چیزی که موجب حدی از حدود اللَّه باشد. همان‌طور که در شنیدن بیّنه بر حق یا حد، درصورتی‌که به طور مستقیم - نه از ضبط‌صوت‌ها - اقامه شود و معلوم باشد که صدا از دو شاهد عادل می‌باشد، اشکالی نیست. و همچنین ترتیب آثار بر حکم حاکم و ثبوت حق به آن و همچنین هلال و غیر آن‌ها از موارد حکم، با وجود شرط مذکور، واجب است. و ظاهر آن است که قسم دادن قاضی ، به‌واسطه بلندگو یا تلفن کسی را که بر او قسم است و قسم او از پشت آن‌ها با شرط مذکور، جایز باشد. و ظاهر آن است که این حکم در سایر مواردی که حکم در آن‌ها بر انشا یا اخبار ، مترتب م. ب. جریان دارد، مانند قذف و لعان و غیبت و تهمت و فحش و بقیه چیزهایی که موضوع برای حکم می‌باشد، به شرطی که معلوم باشد که متکلم فلان کس است یا بیّنه بر آن قائم شود. منبع: جواهر الکلام، ج ۱۱، ص ۲۴۰ تا ۲۴۲ · توضیح المسائل مراجع، ج ۱، ص ۹۰۶ · توضیح المسائل مراجع، ج ۱، ص ۸۸۱ · توضیح المسائل مراجع، ج ۱، ص ۶۱۶ · موسوعة الامام الخمینی، ج۳۸، استفتائات امام خمینی، ج‌۷، ص۳۴، سؤال۸۰۱۴ · موسوعة الامام الخمینی، ج۳۸، استفتائات امام خمینی، ج‌۷، ص۹۶، سؤال۸۱۳۰ · موسوعة الامام الخمینی، ج۳۸، استفتائات امام خمینی، ج‌۷، ص۷، سؤال۷۹۶۹ · موسوعة الامام الخمینی، ج۳۸، استفتائات امام خمینی، ج‌۷، ص۵۴۴، سؤال۸۹۱۳ · موسوعة الامام الخمینی، ج۳۹، استفتائات امام خمینی، ج‌۸، ص۵۰۴، سؤال۹۹۴۳ · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۳، تحریرالوسیلة، ج۲ ص۶۷۲، البحث حول المسائل المستحدثة، ومنها الرادیو و التلفزیون ونحوهما، مسالة۹ · تحریر الوسیلة، ج ۲، ص ۶۳۰ · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۳، تحریرالوسیلة، ج۲ ص۶۷۲، البحث حول المسائل المستحدثة، ومنها الرادیو و التلفزیون ونحوهما، مسالة۱۰