نکتهٔ فقهی: مالکیت مازاد غذای اجیر (استفضال)

هرگاه شوهر خرجی مدّت معیّنی را به زن بپردازد، و مقداری از آن به جهت قناعت یا غیر آن زیاد آید، زن مالک آن زیادی است و شوهر نمی‌تواند از او بازپس گیرد. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر شوهر نفقه مدت معینی را به زن بپردازد و مقداری از آن به دلیل قناعت یا هر دلیل دیگری زیاد بیاید، زن مالک آن زیادی است و شوهر حق استرداد آن را ندارد. شاخه: خانواده

ولی اگر قبل از انقضای مدت با فوت یکی از آن‌ها یا نشوز زن یا طلاق بائن از استحقاق آن خارج شود آنچه که به او پرداخته بین روزهای گذشته و آینده توزیع می‌شود و از آن به نسبت باقی‌مانده مدت، مسترد می‌شود؛ بلکه ظاهراً همین‌طور است در جایی که نفقه یک روز را به او بپردازد و یکی از عوارض در اثنای آن روز پیدا شود پس باقی‌مانده نفقه روز مسترد می‌شود. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): اگر قبل از انقضای مدت نفقه، استحقاق زن به دلیل فوت یکی از زوجین، نشوز زن یا طلاق بائن زائل شود، نفقه پرداختی بین روزهای گذشته و آینده توزیع شده و نسبت به باقی‌مانده مدت، از زن مسترد می‌شود. شاخه: خانواده

افزون آوردن را استفضال گویند. عنوان فوق در باب‌های اجاره و نکاح آمده است.

اجیر می‌تواند مقداری از غذایی را که از اجیر کننده دریافت می‌کند به جهت استفضال، کنار بگذارد. منبع: جواهر الکلام ج۲۷، ص۳۳۰

هرگاه شوهر خرجی مدّت معیّنی را به زن بپردازد، و مقداری از آن به جهت قناعت یا غیر آن زیاد آید، زن مالک آن زیادی است و شوهر نمی‌تواند از او بازپس گیرد. نعم لو خرجت عن الاستحقاق قبل انقضاء المدّة - بموت احدهما او نشوزها او طلاقها بائناً - یوزّع المدفوع علی الایّام الماضیة و الآتیة، و یستردّ منها بالنسبة الی‌ ما بقی من المدّة. بل الظاهر ذلک – ایضاً - فیما اذا دفع لها نفقة یوم و عرض احد تلک العوارض فی اثنائه، فیستردّ الباقی من نفقة الیوم.» اگر نفقه چند روزی را به او (زن) بپردازد؛ مانند هفته یا ماه مثلاً و این مدت بگذرد و او برای خودش صرف ننماید - به اینکه از غیر آن نفقه‌، برای خود خرج کند یا شخصی برای او انفاق نماید - آن نفقه‌ ملک زن است و زوج حق برگرداندن آن را ندارد. و همچنین است اگر زن با صرفه‌جویی ، چیزی از آن نفقه‌ را زیاد بیاورد، این زیادی ملک خودش م. ب. و شوهر حق استرداد آن را ندارد، ولی اگر قبل از انقضای مدت با فوت یکی از آن‌ها یا نشوز زن یا طلاق بائن از استحقاق آن خارج شود آنچه که به او پرداخته بین روزهای گذشته و آینده توزیع می‌شود و از آن به نسبت باقی‌مانده مدت، مسترد می‌شود؛ بلکه ظاهراً همین‌طور است در جایی که نفقه یک روز را به او بپردازد و یکی از عوارض در اثنای آن روز پیدا شود پس باقی‌مانده نفقه روز مسترد می‌شود. منبع: جواهر الکلام ج۳۱، ص۳۴۴ · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۳، تحریرالوسیلة، ج۲، ص۳۴۱، کتاب النکاح، فصل فی النفقات، مسالة۱۱، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۹۹ ه ش