نکتهٔ فقهی: وظیفه حاکم اسلامی در حفظ مرزها (اطراف)

عنوان طرف در بحث قصاص طرف و دیۀ آن، همۀ اعضا و اجزای بدن آدمی جز جان او را در بر می‌گیرد و اختصاص به اطراف معروف یعنی دست، پا و سر ندارد. — برداشتِ خودکار (در دستِ بهبودی): عنوان 'طرف' در بحث قصاص طرف و دیه آن، شامل همه اعضا و اجزای بدن انسان به جز جان او می‌شود و محدود به دست، پا و سر نیست. شاخه: کیفری

اطراف (جمع طرف) در دو معنای نهایت چیزی و اعضای بدن به کار رفته است. از مفهوم نخست در باب‌های طهارت ، صلات و جهاد سخن گفته شده است. از مفهوم دوم در باب‌های قصاص و دیات سخن رفته است.

از مفهوم نخست در باب‌های طهارت، صلات و جهاد سخن گفته شده است. ۱. ۱ - اطراف در وضو در وضو ، شستن دست از آرنج تا اطراف انگشتان و مسح پاها از اطراف انگشتان تا برآمدگی روی پا یا مفصل بنابر اختلاف در مسأله، واجب است. ۱. ۲ - اطراف در مقدار خم شدن در رکوع در مقدار خم شدن در رکوع به اندازۀ رسیدن کف دست یا کفایت رسیدن اطراف انگشتان به زانو ، اختلاف است. ۱. ۳ - نگهبانی از اطراف بلاد اسلامی نگهبانی از اطراف و مرزهای بلاد اسلامی ( رباط )، مستحب است؛ چنان که حفظ اطراف مملکت اسلامی از تعرّض کفّار با استقرار و تمرکز نیروی لازم در مرزها، از وظایف حاکم اسلامی است. منبع: جواهر الکلام، ج۲، ص۱۶۰ · جواهر الکلام، ج۲، ص۲۱۰ · جواهر الکلام، ج۱۰، ص۷۰-۷۳ · الروضة البهیة، ج۲، ص۳۸۵ · جواهر الکلام، ج۲۱، ص۵۱

از مفهوم دوم در باب‌های قصاص و دیات سخن رفته است. ۲. ۱ - اطراف در قصاص طرف و دیه آن عنوان طرف در بحث قصاص طرف و دیۀ آن، همۀ اعضا و اجزای بدن آدمی جز جان او را در بر می‌گیرد و اختصاص به اطراف معروف یعنی دست، پا و سر ندارد. منبع: الروضة البهیة، ج۱۰، ص۷۶