نکته‌های ماده 181 قانون آیین دادرسی مدنی با اصلاحات و الحاقات بعدی

۲.اصحاب دعوا می‌توانند نسبت به دعوایی که بین آنها در دادگاه مطرح است. در دفتر اسناد رسمی حاضر شده و از سردفتر بخواهند که بین آنها سازش‌نامه تنظیم نماید. در این صورت سازش نامه به دادگاهی که دعوا در آن مطرح است تقدیم می‌شود و دادگاه ختم موضوع را به سازشی که در دفتر اسناد رسمی تنظیم شده اعلام و گزارش اصلاحی صادر می‌نماید. اجرای سازش نامه در این صورت تابع مقررات راجع به اجرای مفاد اسناد لازم‌الاجرا ۳.اجرای سازش نامه ای که در دفتر اسناد رسمی تنظیم شده هر چند تابع مقررات مربوط به اجرای مفاد اسناد لازم الاجرا است. دادگاه نیز می‌تواند مفاد آن را مطابق ضوابط اجرای احکام پس از درخواست ذی نفع اجراء کند. ( مهاجری» علی؛ پیشین؛ ج۰۲ ص۲. باب سوم: دادرسی نخستین 8 ۳۱۵ رسمی واقع شده باشد. دادگاه ختم مربوط قید می‌نماید و اجرای آن تابع جرا خواهد بود. ۴ چنانچه سازش نامه در دفتر اسناد رسمی واقع شود دادگاه طبتق ماده ۱۸۱ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در مور مدنی ختم موضوع را به موجب سازش نامه مذکور در پرونده قید می‌نماید. در این صورت طرفین برای اجرای آن باید وفق مقررات راجع به اجرای مفاد اسناد رسمی لازم الاجرا به اجرا ثبت مراجعه نمایند. بنابراین تنها وظیفه دادگاه در این مورد اعلام ختم دعوی به موجب سازش نامه رسمی است و ماده ۱۸۴ قانون یاد شده ارتباطی به سازش نامه تنظیمی در دفتر اسناد رسمی ندارد, بلکه مربوط به سازش نامه‌های غیر رسمی بوده که در خارج از دادگاه تنظیم گردیده و در دادگاه مورد تأیید قرار گرفته و مانند سایر احکام به موقع به اجرا گذارده می‌شود.» ( نظریه شماره ۶ مورخ ۱۳۷۹/۱۰/۱۲ اح.ق. ق). هماده ۱۷۱ قانون ثبت مصوب ۱۳۱۰: « اسناد ثبت شده در قسمت راجعه به معاملات و تعهدات مندرچه در آنها نسبت به طرفین یا طرفی که تمهد کرده و کلیه اشخاصی که قائم مقام قانونی آنان محسوب می‌شوند رسمیت و اعتبار خواهند داشت.» ۶ لق قانون آیین دادرسی مدنی در نظم حقوقی کنونی منبع: کتابِ «نظم» (آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21)، ص 306–307