نگاهی به نوع مجازات و فلسفه و مبنای وضع آن

نگاهی به نوع مجازات و فلسفه و مبنای وضع آن، اشتراک هدف در هر دو حکم را نشان می دهد. یعنی در هر دو تدبیر جنایی و اداری، قانونگذار بازدارندگی و تأمین مصالح اداری و حفظ اعتبار رأی و تصمیم قضایی را مدنظر قرار داده است. نوع رفتار و واکنش داد باخته و نیز حتی انگیزه ایشان نیز در هر دو موضوع یکسان است. اما آنچه به جدایی این دو رفتار می انجامد نخست اینکه عنصر مادی بزه یا تخلف متفاوت است. در حکم ماده ۵۷۶ ق.م. - کتاب تعزیرات رفتار مرتکب باید جلوگیری از اجرای احکام و اوامر قضایی باشد. یعنی بروز یک دوم اینکه موضوع حکم ماده ۵۷۶ ق.م. به رغم تخصیص شکل رفتار مجرمانه عام است یعنی همه احکام و اوامر قضایی را در برمی گیرد. حال آنکه موضوع حکم ماده ۱۱۲ ق.د.ع تنها احکام و تصمیمات شعب دیوان را پوشش میدهد. سوم اینکه سوء نیت مجرمانه در ارتکاب بزه موضوع ماده ۵۷۶ ق.م. - کتاب تعزیرات نیازمند اثبات است و فرض بر عدم آن است. اما در موارد بیشمار از استنکاف اداری برای نمونه اقدامات کمیسیون های شهرداری در قلع وقمع بنا، جلوگیری از استقرار داد باخته در محل ادامه پلمب و تخریب محل سوءنیت در استنکاف مفروض به نظر میرسد.