نیاز عرفی داد باخته

مهمترین شرط برای خودداری از بازداشت مسکن ب. ت. ب. مستثنیات دین، نیاز عرفی داد باخته به این مال است. وضعیت اقتصادی داد باخته باید به گونه ای باشد که با از دست دادن مسکن به تنگدستی و گرفتاری سوق یابد و چاره و راه علاجی برای سکونت و زندگی جز به وسیله مسکن شناسایی شده نداشته باشد. نکته ظریف اینکه اصل بر لزوم پرداخت دین محکوم به است و در این راستا اصل بر بازداشت همه اموال و دارایی داد باخته است. اما با جریان مستثنیات دین اصل بر شمول این مقررات به مسکن شناسایی شده است. بنابراین مدعی بی نیازی داد باخته از مسکن یا ناسازگاری منزل با شان و جایگاه او، دادبرده است. منطقی نیست که داد باخته را وادار نمایند تا ثابت کند جز این مسکن منزل مناسب دیگری ندارد. او نافی است و نافی را نفی کافی است. در تفسیر و برداشت عنصر نیاز نباید بدان اندازه سختگیری نمود که خطر درماندگی و عسرت داد باخته را فوری و آنی پیش بینی نمود. این مهم با همان معیارهای عرفی لحاظ می شود. همین اندازه که معلوم شود بازداشت مسکن موجب بی خانمانی داد باخته شده و او را بی پناه می نماید کافی است. دلایل و نشانه هایی که نیاز عرفی داد باخته را منتفی می سازد از جمله عبارتند از: