هجرت پیامبر: مردم‌شناسی اهل مکه

هجرت به سوی یثرب امری لازم و ضروری بود. زیرا مکه مکان مناسبی برای انتشار اسلام نبود. به‌دلیل اینکه در عصر جاهلیت ، بت‌پرستی ، دین رایج بوده و کعبه ، در حقیقت بت‌خانه خدایان اعراب جاهل بوده بالغ بر سیصد و شصت بت در آن وجود داشت و فرهنگ جاهلیت، روح تفکر و تعقل را از آنان سلب کرد. گاهی انسان بودن پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) را بهانه قرار داده و گاهی هم اشراف قریش از اینکه یتیم بنی‌هاشم ، ادعای نبوت کرده است، احساس حقارت کرده قرآن کریم ، آیات و اسلام را نمی‌پذیرفتند. این تعصبات جاهلی، سبب شد که گسترش اسلام در مکه به کندی صورت گیرد و رسالت ایشان در مکه فقط بر محور «فردسازی» استوار شود تا زمانی که بتواند پایگاهی متشکل از نیروهای مردمی برای خود بوجود آورند. چرا که پرداختن به مسائل انسانی، بدون در اختیار داشتن دولتی که بتواند آن مسائل را جامه عمل بپوشاند، فایده ندارد. منبع: ص/سوره۳۸، آیه۵ · سیره پیامبر اعظم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) درگذر از جامعه جاهلی به جامعه اسلامی، ص۱۶۱، دفتر تبلیغات اسلامی، قم، سال ۱۳۸۵، چاپ اول