هزینه دادرسی به مفهوم عام

هزینه دادرسی که به صورت الصاق و ابطال تمبر و یا واریز وجه به حساب خزانه دولت پرداخت و انجام می شود، یکی از منابع درآمدی دولت است؛ به همین علت است که این وجوه به طور مستقیم و یا از طریق ابطال تمبر به خزانه دولت واریز می گردد. ماده ۵۰۳ ق.آ.د.م در این زمینه به روشنی محل واریز این هزینه را تعیین کرده است. به زبان بسیار ساده هزینه دادرسی دستمزدی برای دادرسی توسط دستگاه و مقام قضایی است. مانند هر عمل دیگری که انجام آن توسط شخص مستلزم پرداخت ما به ازایی است دادرسی و رسیدگی به دعوا نیز از این قاعده مستثنی نیست. اگرچه متولی و مسئول انجام دادرسی در نظام قضایی کشور دولت در مفهوم عام کلمه است و انجام این مهم نیز در شمار امور حاکمیتی قرار دارد ماده ۸ قانون مدیریت خدمات کشوری ولی به رایگان نمی توان این خدمت را از دولت و دستگاه قضایی کشور توقع داشت. به همین علت نیز برای دادخواهی که حقی اساسی برای آحاد مردم محسوب میشود اصل ۳۵ قانون اساسی پرداخت هزینه دادرسی، یکی از شرایط مهم دادخواست و شکایت محسوب می گردد، به نحوی که بدون آن، دادخواست اصولاً و جز در موارد بسیار استثنایی مانند اعسار شخص یا معافیت های قانونی برای اشخاص حقوقی به ملاحظه اهمیت موضوع فعالیت آنان به جریان نمی افتد.