هلال: احکام

• هنگام رؤیت هلال، خواندن دعای وارد شده مستحب است. (ببینید: ماه قمری ) • رؤیت هلال در منطقه‌ای برای ثبوت آن در دیگر مناطق هم افق با آن منطقه و یا نزدیک به آن و نیز رؤیت در مناطق شرقی برای مناطق غربی آن، کفایت می‌کند؛ لیکن در کفایت رؤیت آن در مناطق غربی برای ثبوت هلال در مناطق شرقی آن اختلاف م. ب.. مشهور عدم کفایت است. هرچند آغاز شب در شهری و آخر آن در شهری دیگر باشد. اما گرفتن روزه به نیت شعبان مستحب است و چنانچه پس از آن معلوم شود آن روز، ماه رمضان بوده، کفایت می‌کند و نیازی به قضا نیست و در فرض دوم (شک در ماه شوال) گزاردن روزه به نیت ماه رمضان واجب است. (ببینید: یوم الشک ) • بنابر مشهور میان متاخران ، زمان وجوب زکات فطره (ببینید: زکات فطره ) پیدایی هلال شوال است؛ از این‌رو، اگر کسی هنگام طلوع هلال شوال به جهت فقدان شرط وجوب، فطره بر او واجب نباشد، مانند آنکه فقیر ، بیهوش، دیوانه و یا کافر باشد و پس از آن غنی، هشیار و مسلمان شود، زکات فطره بر او واجب نخواهد بود؛ لیکن اگر پس از آن، بیهوش و دیوانه، هشیار و عاقل؛ کافر، مسلمان ؛ و فقیر، غنی گردد، زکات فطره از عهده او ساقط نمی‌شود. پرداخت زکات فطره فرزند در صورتی که پس از پیدایی هلال شوال متولد شود، بر ولیّ او واجب نیست. • روزه گرفتن روز عرفه در صورت شک در هلال ذیحجه به سبب ابری بودن هوا و مانند آن که خوف روز عید بودن آن می‌رود، کراهت دارد. این استحباب با پیدایی هلال ذیحجه تاکید پیدا می‌کند. منبع: المقنعة، ص۳۱۵ · موسوعة الخوئی، ج۲۲، ص۱۱۵ · مستند الشیعة، ج۱۰، ص۴۲۴ · الحدائق الناضرة، ج۱۳، ص۲۸۸ · جواهر الکلام، ج۱۵، ص۵۲۷ · جواهر الکلام، ج۱۵، ص۴۹۹ · الجامع للشرائع، ص۱۳۹ · جواهر الکلام، ج۱۷، ص۱۱۶ · جواهر الکلام، ج۱۸، ص۱۷۰