هنر: نمونه‌هایی از هنر

به نمونه‌هایی از موارد هنر اشاره می‌شود. ۲. ۱ - شعر سرودن و خواندن شعر به خودی خود، عملی مشروع و دریافت مزد در ازای آموختن آن به دیگری جایز است. خواندن شعر در ستایش و رثای اهل بیت (علیهم‌السلام) ؛ به‌ویژه مصائب سالار شهیدان حضرت اباعبدالله الحسین (علیه‌السلام) و یاران باوفای آن حضرت مستحب و در روایات به آن ترغیب و تاکید شده و دارای ثواب بسیار است. سرودن و خواندن شعر با مضمون هجو (ببینید: هجو ) و ناسزای مؤمن و مشتمل بر دروغ و نیز توصیف زیبایی‌های زنِ مؤمنِ شناخته‌ شده، از گناهان شمرده شده و حرام است (ببینید: تشبیب ) خواندن شعر در مسجد، در حال روزه ، در ماه رمضان ، در روز جمعه ، و نیز در شب مکروه است. (ببینید: شعر ) ۲. ۲ - خوشنویسی آموختن خط و نوشتن، و یاد دادن آن به کودکان مستحب است. مستحب است «بسمله» با نیکوترین خط نوشته شود. سزاوار است کاتب و منشیِ قاضی خوش‌خط باشد. ۲. ۳ - مجسمه‌سازی ساختن مجسمه جاندار ؛ اعم از انسان و حیوان و دریافت مزد در ازای آن حرام و باطل است. (ببینید: مجسمه ) از بعض قدما حرمت ساختن مجسمه غیرجاندار نیز نقل شده است. لیکن مشهور آن را جایز دانسته‌اند. (ببینید: عروسک ) ۲. ۴ - نقاشی به گفته جمعی، نقاشی پیکر جاندار حرام است. این قول به مشهور نیز نسبت داده شده است. در مقابل، جمعی حکم به جواز آن کرده‌اند. (ببینید: تصویر ) نقاشی غیرجاندار، همچون درختان و مناظر طبیعی جایز است. ۲. ۵ - فیلم و تئاتر تولید فیلم و بازیگری در قالب فیلم یا تئاتر در صورت عدم ترتب فساد بر آن جایز است. تهیه و ساخت فیلم‌هایی که محتوای آنها در تضاد با آموزه‌های دینی است، همچنین فیلم‌هایی که مصداق نشر و ترویج اکاذیب و اشاعه فحشا است یا موجب سست شدن پایه‌های اعتقادی مسلمانان و یا بنیان خانواده می‌شوند، حرام است. تهیه فیلم، نمایش، تعزیه و پویانمایی (انیمیشن) از زندگی معصومان (علیهم‌السّلام) در صورتی که مشتمل بر دروغ، خلاف واقع و اهانت نباشد، بدون اشکال است. (ببینید: فیلم ) ۲. ۶ - عکاسی عکاسی حکم نقاشی را ندارد؛ بنابراین، عکس گرفتن از جانداران؛ اعم از انسان و حیوان بدون اشکال است. برخی عکس گرفتن از چهره را مکروه دانسته‌اند. (ببینید: عکس ) ۲. ۷ - داستان نوشتن ، بازگو کردن و استماع قصه واقعی جایز است، مگر آن‌که مصداق حرامی، همچون غیبت باشد (ببینید: غیبت ) یا مفسده‌ای دیگر بر آن مترتب گردد. نوشتن و بازگو کردن قصه‌های تاریخی نادرست و دروغین حرام است. آیا نوشتن و نقل قصه‌هایی که منشا آنها تخیل محض است، مانند رمان‌ها و افسانه‌ها، حرام است یا نه؟ مسئله محل اختلاف م. ب.. (ببینید: قصه ) ۲. ۸ - موسیقی موسیقیِ لهویِ طرب‌آور (مُطرب) حرام است؛ چنان‌که به کارگیری آلات موسیقی در موسیقیِ غیرلهوی، در صورتی که آلات موسیقی از آلات لهوی شمرده شود، به تصریح جمعی حرام خواهد بود. (ببینید: موسیقی ) ۲. ۹ - خوانندگی آوازی که به سبک اهلِ فسق و فجور خوانده شود و مناسبِ مجالس و محافل آنان باشد، مصداق غنا و حرام است. (ببینید: غناء ) ۲. ۱۰ - رقص به گفته برخی، رقص به خودی خود حرام است؛ هرچند توام با موسیقی لهوی و آلات لهو نباشد، مگر رقص زن برای شوهر که به گفته بسیاری از فقها جایز است. (ببینید: رقص ) منبع: ج۸، ص۲۲۵ · کامل الزیارات، ص۱۱۱ · ج۲، ص۱۲۴ · الحدائق الناضرة، ج۷، ص۲۸۸-۲۸۹ · الحدائق الناضرة، ج۱۳، ص۱۶۲ · کشف الغطاء، ج۳، ص۲۶۱ · وسائل الشیعة، ج۱۰، ص۱۶۹ · وسائل الشیعة، ج۱۷، ص۴۰۳ · وسائل الشیعة، ج۲۱، ص۴۷۴ · وسائل الشیعة، ج۱۲، ص۱۳۶ · جواهر الکلام، ج۴۰، ص۱۰۹ · جامع المقاصد، ج۴، ص۲۳ · جواهر الکلام، ج۲۲، ص۴۲-۴۳ · ج۲، ص۲۱۵ · المسائل المنتخبة، ص۲۴۳ · جواهر الکلام، ج۲۲، ص۴۲ · توضیح المسائل مراجع، ج۲، ص۹۷۵ · استفتائات، ج۳، ص۲۲۰ · توضیح المسائل مراجع، ج۲، ص۸۳۶ · ماوراء الفقه، ج۱۰، ص۱۳۱ · ج۳، ص۱۶۳ · الکافی فی الفقه، ص۲۸۰ · مفتاح الکرامة، ج۸، ص۵۶ · غنا، موسیقی (رسالة فی الغناء)، ج۲، ص۹۶۶ · کتاب المکاسب، ج۲، ص۴۷