واکاوی استحکام بنا و واژهای مرتبط با آن در قوانین و مقررات حوزه ساختمان

واکاوی استحکام بنا و واژهای مرتبط با آن در قوانین و مقررات حوزه ساختمان بختیار سید نظامی کارشناس رسمی دادگستری اخیراً مطلبی کوتاه و اجمالی در خصوص ماهیت حقوقی استحکام بنا و صلاحیت ورود کارشناسان رسمی دادگستری به این حوزه و دلایل منع ورود مهندسین عضو نظام مهندسی ساختمان استانها به تشخیص و بررسی این مشخصه در ساختمان¬ها تهیه نمودم که بازخوردهای مختلفی به همراه داشت؛ از نفی کامل و منع ورود به این حوزه و منع بررسی آن توسط هر دو طیف از متخصصین مورد اشاره گرفته تا نظرات مخالف با این دیدگاه و متعاقب آن ارسال مطالبی حاوی شیوه های بررسی و یادآوری ضرورت صلاحیت ورود کارشناسان رسمی دادگستری به مباحث مرتبط با این حوزه. عدم وجود تحقیقاتی منسجم در این حوزه و پراکندگی مقررات و ضوابط در این خصوص، تنوع دیدگاه¬ها و البته تشتت در میان نظرات و برداشتهای مختلف در میان مهندسین ساختمان، عامل تهیه مطلب حاضر توسط نگارنده است که خود به عنوان کارشناس رسمی دادگستری از نزدیک درگیر مباحث علمی و کاربردی بحث است و بر عوارض ناشی از دیدگاه¬های بعضاً متناقض و سلبی و آثار آن بر تصمیم گیری و اتخاذ سیاست ها و همچنین حل و فصل مناقشات آگاه است. بر خلاف دیدگاههای رایج سلبی فعلی که عمدتاً ناشی از عدم آگاهی و اشراف بر ضرورت های حقوقی ورود به بحث و همچنین ترس از مسوولیت های ناشی از تشخیص و اظهار نظر در این خصوص است، استحکام بنا در قوانین و مقررات مختلف تلویحاً یا صراحتاً موضوع تصمیم مقنن و تدوین کنندگان ضوابط و مقررات حوزه مهندسی بوده است و شکی نیست به هر دلیلی، بررسی استحکام یک ساختمان یا بنا ضروری باشد، کارشناسانی صاحب صلاحیت باید به عنوان متخصصین جهات فنی موضوع در حدود صلاحیت تخصصی خود و در صورت نیاز با کمک سایر اشخاص ثالث حقیقی یا حقوقی به این موضوع وارد شوند و نظریه خود را به مرجع درخواست کننده امر کارشناسی ارایه دهند. موضوع مطلب حاضر به استحکام ساختمان به عنوان یکی از اصول مهم فنی در ساختمان با اشاره به قوانین و مقررات در حوزه مقررات ملی ساختمان و ضوابط و مقررات مرتبط دیگر، اختصاص دارد و سایر بناها (بناهای تاریخی)، سازه های خاص مانند سدها، پل ها، اسکله ها و ابنیه مختلف دیگر موضوع این مطلب نیست و باید به آیین نامه ها و ضوابط مختص هر بنا مراجعه کرد. البته در ارایه کلیات مطلب تلاش شده است، مفاهیم و مباحث پایه مرتبط با این بناها نیز مورد اشاره واقع شوند. شایان ذکر است در بیان تعریف واژه ها از منظر فنی، عمدتاً از مباحث مقررات ملی ساختمان و سایر مقررات مرتبط استفاده شده است و از منظر حقوقی نیز تلاش شده است تا جایگاه واژه¬ها در قوانین و مقررات و آثار حقوقی ناشی از آن واژه ها در قوانین تشریح شود و بنابراین انتظار نگارنده این است تا مخاطبین خاص این مطلب، یعنی کارشناسان رسمی دادگستری، مهندسان عضو سازمان نظام مهندسی و مخاطبین عام آن یعنی کلیه اشخاص حقیقی یا حقوقی در مراجع رسیدگی به این مباحث (اعضای کمیسیون ماده ١٠٠ قانون شهرداری، مدیران شهری، قضات و ...) با مطالعه آن، بتوانند ضمن درک مفاهیم پایه فنی مورد نیاز، به پاسخ سوالات ذیل دست یابند: ١- اهمیت ورود به مباحث مرتبط با استحکام بنا و ساختمان از چه منظری است؟ ٢- مفهوم فنی و حقوقی استحکام بنا و ساختمان از منظر قانون و مقررات چیست؟ ٣- عوامل تهدید کننده استحکام بنا و ساختمان کدامند؟ ۴- اشخاص صاحب صلاحیت جهت اظهار نظر در خصوص استحکام بنا و ساختمان چه اشخاصی هستند؟ ۵- شیوه های بررسی و کنترل استحکام بنا و ساختمان کدامند؟ ادامه مطلب را با مطالعه فایل pdf پیوست ملاحظه فرمایید. مطالعه این مطلب نیز توصیه می شود. ▪ جایگاه مقررات ملی ساختمان و نظام فنی و اجرایی کشور ▪ گفتگویی با آقایان دکتر غلامرضا کامیار و دکتر ا. م. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه در خصوص استحکام بنا جزئیات نظریه شماره نظریه :٧/١۴٠٠/٧۴٣ شماره پرونده : ١۴٠٠-۶۶-٧۴٣ ع تاریخ نظریه : ١۴٠٠/٠٩/٢٠ اظهار نظر کارشناسان رسمی دادگستری در خصوص استحکام و ایستایی بناهایی که در کمیسیون ماده ١٠٠ قانون شهرداری طرح می‌شود، باید بر مبنای مقررات حاکم در زمان ساخت بنا صورت پذیرد. استعلام : در رسیدگی به پرونده‌های کمیسیون ماده ١٠٠ شهرداری موضوع بناهای دارای قدمت زیاد که کارشناسی رسمی جهت اعلام نظر پیرامون ایستایی و استحکام بنا تعیین می‌شود، آیا کارشناس باید بر اساس ضوابط و مقررات سال احداث بنا اعلام نظر کند یا بر مبنای ضوابط و مقررات حاکم و جاری؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : با توجه به ضرورت رعایت حقوق مکتسبه اشخاص و جلوگیری از ایجاد دعاوی مختلف علیه شهرداری و از هم پاشیدن نظامات شهری، اظهار نظر کارشناسان رسمی دادگستری در خصوص استحکام و ایستایی بناهایی که در کمیسیون ماده ١٠٠ قانون شهرداری طرح می‌شود، باید بر مبنای مقررات حاکم در زمان ساخت بنا صورت پذیرد. پی نوشت در آیین نامه اجرایی بند ع تبصره ۶ قانون بودجه سال ١۴٠٢ نیز به این موضوع اشاره شده است. مطالعه این مطلب با عنوان «واکاوی استحکام بنا و واژه های مرتبط با آن در قوانین و مقررات حوزه ساختمان» نیز پیشنهاد می شود.