دکترین
واکاوی ماده 365 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 (اتانازی) از منظر فقه اسلامی (مقاله علمی وزارت علوم)
واکاوی ماده 365 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 (اتانازی) از منظر فقه اسلامی (مقاله علمی وزارت علوم)
نویسندگان: کاظم خسروی رضا دانشور ثانی عبدالرضا اصغری
منبع: آموزه های حقوق کیفری دوره جدید بهار و تابستان 1397 شماره 15
چکیده
اتانازی که در زبان فارسی با عباراتی همچون بیمارکشی با ترحم، بیمارکشی طبی، تسریع در مرگ محتضر، قتل از روی ترحم، به مرگی و مرگ شیرین و... ترجمه شده است، در یکی از مصادیق خود به سلب عمدی حیات از یک بیمار صعب العلاج بنا به درخواست وی تعریف می شود. در رابطه با اتانازی بحث های اخلاقی فراوانی صورت گرفته است که بالطبع برخی آن را خلاف اخلاقیات و شأن و جایگاه والای انسانی می دانند و در مقابل، برخی دیگر آن را در تنافی اخلاقیات نمی بینند. در هر حال، فارغ از مباحث اخلاقی به نظر می رسد قانون گذار ایرانی با وضع ماده 365 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 عامل اتانازی را همچنان همسنگ دیگر قاتلان مستوجب قصاص می داند. از آنجایی که در اتانازی یا قتل ترحم آمیز داوطلبانه، رضایت شخص به قتل خود از جانب دیگری، شالوده بحث را تشکیل می دهد، این پدیده در میان فقها بحث برانگیزتر وانمود می کند. لذا فقهایی که حق قصاص را اولاً و بالذات از آنِ مجنی علیه می دانند، رضایت وی را در سقوط قصاص معتبر می دانند. در مقابل فقهایی که حق قصاص را اولاً و بالذات از آن ورثه مقتول می پندارند، طبیعتاً رضایت مجنی علیه را قبل از مرگ او کأن لم یکن تلقی نموده و قتل این شخص را حتی با وجود رضایت وی، مستوجب قصاص می دانند. النهایه این که با بررسی کتب فقها و کنکاش در ادله موافقان و مخالفان آن ها به این نتیجه می رسیم که ضمن تمییز بین حکم تکلیفی و وضعی مسئله، اذن شخص به قتل خویش در واقع مانع به وجود آمدن حق قصاص می شود، به طوری که با وجود این اذن، مجنی علیه و یا اولیای دم وی هیچ گونه حقی برای استیفای قصاص نخواهند داشت. لذا هیچ یک از ادله مخالفان اتانازی را از آن چنان قدرت و مبنایی برخوردار نمی بینیم که بتوان به پشتوانه آن حکم به قصاص عامل اتانازی صادر نمود. بنابراین شایسته است که قانون گذار ما ب. ت. ب. پشتوانه غنی فقهی در این زمینه و لزوم برخورد افتراقی این افراد با دیگر قاتلان در قوانین مربوطه، بازنگری جامع، تخصصی تر و کارآمدتری نماید.
موارد مرتبط 26
آرای مرتبط 4
-
رأی
هماستناد
فوت مجنی علیه پس از اعلام رضایت وی نسبت به جراحت ارتکابی
ماده 365 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 دانسته و اعلام داشته در این صورت قص
-
رأی
هماستناد
فوت مجنی علیه پس از اعلام رضایت وی نسبت به جراحت ارتکابی
ماده 365 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 دانسته و اعلام داشته در این صورت قص
-
رأی
هماستناد
سلاح سرد تلقی نشدن شیشه
به استناد مواد 294 ، 297 ، 302 ، 367 ، 481 و 484 با رعایت ماده 365 قانون مجازات اسلامی به پرداخت یک فقره دو صدم و یک فقره یک و نیم ه
-
رأی
هماستناد
سلاح سرد تلقی نشدن شیشه
به استناد مواد 294، 297، 302 ،367، 481 و484 با رعایت ماده 365 قانون مجازات اسلامی به پرداخت یک فقره دو صدم و یک فقره یک و نیم ه
نظریات مشورتی 7
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/1821 مورخ 1399/02/21
ماده 365 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 تاکید شده است که مجنی علیه می تواند
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/98/1821 — 1399/02/21
ماده 365 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 نیز موید این نظر است
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/7147 مورخ 1387/11/20 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 365 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370: هرگاه چند نفر باهم سبب آسیب یا خسا
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/98/1821 مورخ 1399/02/21 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص بررسی تاثیر رضایت مجنیعلیه قبل از وقوع جرم بر جنبه عمومی و خصوصی جرم با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 365 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 نیز موید این نظر است
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1579 مورخ 1390/03/10 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص تعدد جرم در فرض سرقت توأم با شکستن حرز با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 365 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370: هرگاه چند نفر باهم سبب آسیب یا خسا
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/807 مورخ 1398/06/27
قانون مجازات اسلامی که (عینا ماده 365
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/2199 مورخ 1396/09/19
بر اساس ماده 365 قانون مجازات اسلامی 1392
نشستهای قضایی 1
-
نشست قضایی
هماستناد
به ارث رسیدن حق قصاص به ولی دم
ماده 365 قانون مجازات اسلامی
مواد مرتبط 1
-
استناد
از این صفحه
ماده 365 — قانون مجازات اسلامی
ماده 365 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 (اتانازی
دکترین 13
-
مقاله
هماستناد
تحلیل فقهی - حقوقی عفو جانی توسط مجنی علیه از مرگ (مقاله علمی وزارت علوم)
ماده 365 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
مقاله
هماستناد
معیارهای تشخیص و مصادیق سبب اقوی از مباشر در قوانین جزایی و فقه
ماده 365 قانون مجازات اسلامی باید قائل به مسئولیت نسبی عاملین متعدد و از ج
-
مقاله
هماستناد
تحلیل حقوقی توزیع خسارت — خسارت مشدد (Aggravated Damage) در مواردی است
ماده 365 قانون مجازات اسلامی منسوخ پیش بینی کرده است ناظر به موردی است که
-
مقاله
هماستناد
تحلیل حقوقی توزیع خسارت — اگر خسارت بدنی بیشتر
ماده 365 قانون مجازات اسلامی منسوخ پیش بینی کرده است ناظر به موردی است که
-
مقاله
هماستناد
تحلیل حقوقی توزیع خسارت — اگر خسارت بدنی بیشتر
ماده 365 قانون مجازات اسلامی منسوخ پیش بینی کرده است ناظر به موردی است که
-
مقاله
هماستناد
قرار مجرمیت شماره ۸۰۰۴۰ مورخه ۸۶/۹/۲۵ — یکی از اصول مربوط به دلایل اثبات
ماده 365 قانون مجازات اسلامی منسوخ به عنوان یک قاعده عام نیز دلالت بر تساو
-
مقاله
هماستناد
قرار مجرمیت شماره ۸۰۰۴۰ مورخه ۸۶/۹/۲۵ — ب
ماده 365 قانون مجازات اسلامی منسوخ به عنوان یک قاعده عام نیز دلالت بر تساو
-
مقاله
هماستناد
قرار مجرمیت شماره ۸۰۰۴۰ مورخه ۸۶/۹/۲۵ — ب
ماده 365 قانون مجازات اسلامی منسوخ به عنوان یک قاعده عام نیز دلالت بر تساو
-
مقاله
هماستناد
قرار مجرمیت شماره ۸۰۰۴۰ مورخه ۸۶/۹/۲۵ — در پرونده پیوست حسب کیفرخواست شماره ۵۲۴۵-۸۶/۹/۲۶
ماده 365 قانون مجازات اسلامی منسوخ تساوی مسیولیت است چون این ماده ناظر به
-
مقاله
هماستناد
قرار مجرمیت شماره ۸۰۰۴۰ مورخه ۸۶/۹/۲۵ — در پرونده پیوست حسب کیفرخواست شماره ۵۲۴۵-۸۶/۹/۲۶
ماده 365 قانون مجازات اسلامی منسوخ تساوی مسیولیت است چون این ماده ناظر به
-
مقاله
هماستناد
دکتر ناصر کاتوزیان مسئولیت مدنی، ص ۴۴۹ — از استقراء در مقررات و اصول راجع
ماده 365 قانون مجازات اسلامی منسوخ
-
مقاله
هماستناد
دکتر ناصر کاتوزیان مسئولیت مدنی، ص ۴۴۹ — کنترل و نظارت به نحو مطلوب عمل
ماده 365 قانون مجازات اسلامی منسوخ
-
مقاله
هماستناد
دکتر ناصر کاتوزیان مسئولیت مدنی، ص ۴۴۹ — کنترل و نظارت به نحو مطلوب عمل
ماده 365 قانون مجازات اسلامی منسوخ
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
