وجوه عام اعجاز قرآن: نکته

آنان که عاجزانه در ابطلال آیات ما تلاش می‌کنند. «لیهلک من هلک عن بینة و یحیی من حی عن بینة» تا هر که هلاک می‌شود از روی دلیل به هلاکت رسد و هر که زنده می‌شود از روی دلیل زندگی یابد. بلکه داوری در ترجیح سخن‌های بلیغ را به آن‌ها وامی‌نهادند و هر که اندکی در احوال عرب آن روزگار تامل کند این تفاوت چشم گیر مراتب بلاغت را در میان آن‌ها به طور کامل تشخیص می‌دهد. .. اما زمانی که همین غیر عرب از ناتوانی اهل فصاحت در این مساله آگاهی می‌یابد، به منزله آنان، مخاطب این آیت و حجت قرار می‌گیرد. به همین دلیل نیز، شاید این متوسط‌ها از این نظر در ردیف غیر عرب قرار گیرند که تنها در صورت آگاهی یافتن از ناتوانی خداوندگاران این هنر حجت بر آن‌ها تمام می‌شود. بنابراین، در این مساله، آنان که مرجع و معیارند مجموعه فصیحانند، نه تک تک آن‌ها... گرچه تا ابدالدهر نیز هرگز توان کوچک‌ترین مقابله‌ای را در این جهت نخواهند داشت (هم چنان که طول تاریخ بشریت از صدر اسلام تاکنون نشان داده است) و روز به روز این ناتوانی و شکست ظاهرتر و قطعی تر جلوه می‌کند، پس تعارضی در کار نخواهد بود. منبع: العین، ج۲، ص۱۱۴۳-۱۱۴۴، نشر اسوه، تهران، ۱۴۱۴ ق · ج۹، ص۵۷-۶۰، دار احیاء التراث العربی، چاپ اول، بیروت، ۱۴۰۸ ق · حج/سوره۲۲، آیه۵۱ · جن/سوره۷۲، آیه۱۲ · الباب الحادی عشر للعلامة الحلی مع شرحیه، ص۳۶، چاپ اول، دانشگاه تهران، با همکاری دانشگاه مک گیل، ۱۳۶۵ ش · تمهید الاصول فی علم الکلام، ص۳۱۵، چاپ اول، دانشگاه تهران · المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱، ص۷۳، مؤسسه اعلمی، بیروت، ۱۴۱۱ ق · مفردات الفاظ القرآن، ص۱۵۷، دارالقلم، بیروت، ۱۴۱۲ ق · انفال/سوره۸، آیه۴۲ · رد شبهات اثبات نبوت، ص۳۰-۳۱، کتابخانه صدوق چاپ سوم، تهران، ۱۳۶۳ ش · اعجاز القرآن، ص۳۵- ۴۳، عالم الکتب، بیروت · اعجاز بیانی، ص۶۶-۶۷، ترجمه حسین صابری، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، تهران، ۱۳۷۶ ش