وضعیت پرونده بعد از ارجاع به داوری — در خصوص تجدید نظر خواهی از دادنامه

در مواردی که طرفین، بعد از طرح دعوا به داوری مراجعه میکنند؛ آیا پرونده مختومه می شود یا تحت وقت نظارت طولانی مدت قرار می گیرد یا دادگاه باید اقدام به صدور قرار توقیف دعوا نماید؟ در این موارد دادگاه ها قراری با عنوان ارجاع امر به داوری صادر می نمایند که لزوم صدور آن مستندی ندارد اما صدور آن نیز خلاف نیست و بعد از تنظیم توافق طرفین می توان با دستور اداری ساده همین نتیجه را به دست آورد. ظاهر ماده ۴۷۴ قانون با عبارت ... در صورتی که داوران در مدت قرارداد داوری یا مدتی که قانون معین کرده است نتوانند رأی بدهند و طرفین به داوری اشخاص دیگر تراضی نکرده باشند، دادگاه به اصل دعوا وفق مقررات قانونی رسیدگی و رأی صادر می نماید. دلالت بر آن دارد که پرونده مفتوح خواهد بود؛ زیرا از یک سو برای اینکه دادگاه بتواند به اصل دعوا رسیدگی کند، باید پرونده مفتوح باشد و از سوی دیگر، رسیدگی به اصل دعوا منوط به فرایند داوری شده و مختومه نمودن موضوع پیش از طی این فرایند منطقی نیست؛ اما باید گفت که این ظاهر چندان قابل دفاع نبوده و رویه قضایی نیز با دستور اداری پرونده را از جریان موجودی شعبه خارج میکند. به لحاظ منطقی نیز می توان از ملاک ماده ۲۵۰۱۹ قانون مذکور استفاده کرد و پرونده را برای مدت طولانی در شعبه مفتوح نگه نداشت. در خصوص تجدید نظر خواهی از دادنامه شماره ۸۴/۱۰/۳۸۸۲ صادره از شعبه ۱۰۴۸ دادگاه عمومی تهران ... ن. ب. ا. از مجموع محتویات پرونده به ویژه بدون تاریخ بودن وجه چک و ... یکسان بودن وجه چک با مبلغ یکصد و بیست میلیون ریال سرمایه ای که آقای ... به عنوان سرمایه گذار آورده است معلوم می شود که ... آقای ... دینی علاوه بر سرمایه مذکور در قبال چک مذکور ندارد و وجه سرمایه هم ب. ت. ب. اتمام شراکت بین طرفین از طریق داوری در جریان تعیین تکلیف م. ب. و مطالبه وجه چک مذکور هم در واقع از مصادیق داراشدن غیر عادلانه است و وجاهت قانونی ندارد لذا ... حکم بر بطلان دعوا صادر میشود. همان طور که مشاهده میشود جریان داوری باعث شده که دعوای مدنی دیگر مردود اعلام شود. اما ایرادی که به رأی دادگاه تجدید نظر وارد است؛ این است که اگر وجه چک در واقع همان مبلغی است که به عنوان سرمایه داده شده و در خصوص آن مبلغ نیز موضوع داوری در میان است، چرا به جای قرار عدم استماع دعوا به دلیل جریان داوری حکم به بطلان دعوا صادر شده است؟ ۴۵۰ هرگاه رسیدگی به دعوا منوط به اثبات ادعایی باشد که رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه دیگری است رسیدگی به دعوا تا اتخاذ تصمیم از مرجع صلاحیتدار متوقف می شود. در این مورد، خواهان مکلف است ظرف یک ماه در دادگاه صالح اقامه دعوا کند و رسید آن را به دفتر دادگاه رسیدگی کننده تسلیم نماید در غیر این صورت قرار رد دعوا صادر میشود و خواهان می تواند پس از اثبات ادعا در دادگاه صالح مجدداً اقامه دعوا نماید.